Bắc Ninh: Quyết liệt trong quản lý ô nhiễm môi trường làng nghề

Làng nghề có vai trò quan trọng trong quá trình phát triển kinh tế của người dân Bắc Ninh. Tuy nhiên, bên cạnh những lợi ích về kinh tế, các làng nghề ảnh hưởng lớn tới môi trường và sức khoẻ con người. Trước thực trạng đó, UBND tỉnh tăng cường áp dụng các giải pháp đồng bộ,  siết chặt quản lý nhà nước để đảm bảo an toàn tại các làng nghề trên địa bàn.

Bắc Ninh là một trong những địa phương có hệ thống làng nghề phát triển mạnh, tuy nhiên địa phương đang đối mặt với áp lực lớn về ô nhiễm môi trường phát sinh từ hoạt động sản xuất truyền thống. Trước thực trạng này, tỉnh đã thể hiện sự quyết liệt trong công tác quản lý nhà nước nhằm kiểm soát và từng bước xử lý các vấn đề môi trường tại làng nghề.

Nhiều giải pháp đồng bộ đã được triển khai như tăng cường thanh tra, kiểm tra định kỳ và đột xuất, xử lý nghiêm các cơ sở vi phạm quy định về xả thải. Đồng thời, chính quyền cũng đẩy mạnh tuyên truyền, nâng cao nhận thức của người dân và chủ cơ sở sản xuất về trách nhiệm bảo vệ môi trường.

Việc hỗ trợ chuyển đổi công nghệ, khuyến khích áp dụng các quy trình sản xuất sạch hơn, tiết kiệm năng lượng cũng được chú trọng nhằm giảm thiểu tác động tiêu cực đến môi trường. Bên cạnh đó, tỉnh từng bước đầu tư xây dựng hệ thống xử lý nước thải tập trung tại các cụm làng nghề, góp phần cải thiện đáng kể chất lượng môi trường sống.

Những nỗ lực này không chỉ giúp giảm thiểu ô nhiễm mà còn hướng đến mục tiêu phát triển bền vững, hài hòa giữa tăng trưởng kinh tế và bảo vệ môi trường. Trước đó vào tháng 3/2025, tại làng nghề Đại Bái, trong đợt cao điểm xử lý, toàn bộ 217 cơ sở sản xuất đồng tại địa phương có xả thải, phát sinh nước thải sản xuất, chất thải rắn, vi phạm quy định, gây ô nhiễm bị yêu cầu tháo dỡ lò nung, ống khói, dừng hoạt động. 

Ngoài ra tại làng nghề Mẫn Xá (xã Văn Môn), Đại Bái (xã Gia Bình), Phong Khê (phường Võ Cường)… trước đây là một trong số những điểm gây ô nhiễm môi trường nghiêm trọng, thì giờ đây đã trở thành vùng quê sạch đẹp hơn.  Với tinh thần “Không đánh đổi môi trường lấy phát triển kinh tế”, tỉnh tiếp tục siết chặt kiểm tra, xử lý nghiêm, không để tái diễn vi phạm, hướng tới mục tiêu phát triển xanh, sạch và bền vững.

Ô nhiễm môi trường tại các làng nghề Bắc Ninh hiện tại đã được kiểm soát. (Ảnh: MC).  

Bên cạnh đó, Bắc Ninh cũng ban hành nhiều chính sách, văn bản nhằm tăng cường công tác bảo vệ môi trường tại các làng nghề. Đặc biệt, tại Công văn số 3154/UBND-KTN vừa ban hành, Chủ tịch UBND tỉnh Bắc Ninh yêu cầu sở, cơ quan, đơn vị và địa phương trong tỉnh tăng cường công tác quản lý nhà nước về xử lý ô nhiễm môi trường làng nghề.

Cụ thể, Chủ tịch UBND tỉnh yêu cầu Sở Nông nghiệp và Môi trường chỉ đạo Phòng Môi trường và các phòng chức năng tiếp tục thực hiện các nội dung trong Kế hoạch số 171/KH-UBND ngày 21/3/2025 của UBND tỉnh về tăng cường quản lý, kiểm tra, giám sát, xử lý ô nhiễm môi trường, phòng cháy chữa cháy và cứu nạn cứu hộ tại các làng nghề, cụm công nghiệp, các cơ sở gây ô nhiễm môi trường nghiêm trọng trên địa bàn tỉnh.

Chủ trì thành lập các Đoàn liên ngành để tổ chức thanh tra, kiểm tra, xử lý nghiêm đối với các hành vi vi phạm pháp luật về môi trường nghiêm trọng, tuyệt đối không tiếp tay, bao che cho các cơ sở hoạt động tái chế phế liệu tại các địa bàn có biểu hiện hoạt động trở lại.

Trên cơ sở kết quả kiểm tra, tham mưu Tỉnh ủy, UBND tỉnh tiếp tục chỉ đạo thực hiện các giải pháp giải quyết triệt để các vấn đề về môi trường làng nghề trên địa bàn toàn tỉnh. Hỗ trợ, hướng dẫn UBND các xã, phường thực hiện việc kiểm tra, xử lý các vi phạm đối với các cơ sở, hộ gia đình, cá nhân hoạt động sản xuất, kinh doanh gây ô nhiễm môi trường nghiêm trọng.

UBND các phường, xã chỉ đạo Phòng Kinh tế và các phòng chức năng tiếp tục phối hợp chặt chẽ với lực lượng công an để tổ chức triển khai nắm chắc tình hình trên địa bàn. Thường xuyên rà soát, quản lý chặt chẽ, phát hiện sớm các cơ sở có biểu hiện hoạt động tái chế đồng, nhôm tại địa bàn hoặc các trường hợp vận chuyển nguyên vật liệu, phế liệu từ nơi khác đến. Không để các hộ gia đình, các cơ sở tái chế đồng, nhôm trái phép hoạt động trở lại hoặc tập kết nguyên vật liệu, di chuyển đến địa bàn khác để hoạt động tái chế trái phép trên toàn tỉnh.

Lực lượng chức năng thường xuyên tuần tra, giám sát hoạt động tại các làng nghề. (Ảnh: TD). 

Đẩy mạnh công tác tuyên truyền, vận động Nhân dân tham gia tố giác hành vi vi phạm pháp luật về bảo vệ môi trường. Yêu cầu 100% các cơ sở có biểu hiện cô đúc, tái chế đồng, nhôm trên địa bàn tiếp tục ký cam kết không hoạt động tái chế, vi phạm pháp luật.

Chịu trách nhiệm trước Tỉnh ủy, HĐND, UBND tỉnh về việc để tái diễn các hoạt động phức tạp về cô đúc, mạ, tẩy rửa kim loại, tái chế phế liệu, sản xuất giấy, bún, bánh... trái phép gây ô nhiễm môi trường trên địa bàn tỉnh. Ban Quản lý các Khu công nghiệp tỉnh thường xuyên kiểm tra, rà soát các cơ sở hoạt động trong các khu công nghiệp, đặc biệt là các cơ sở đã được cấp phép hoạt động cô đúc kim loại, yêu cầu các cơ sở hoạt động theo đúng giấy phép được cấp, bảo đảm không gây ô nhiễm môi trường, trường hợp phát hiện vi phạm thì thực hiện xử lý theo đúng quy định của pháp luật. Công an tỉnh tiếp tục chỉ đạo các đơn vị tăng cường công tác tuần tra, kiểm soát, trinh sát để sớm phát hiện những vi phạm và xử lý nghiêm theo quy định của pháp luật.

Quan điểm xuyên suốt trên đang tạo chuyển biến mạnh mẽ trong nhận thức và hành động của cả hệ thống chính trị. Các địa phương không chỉ tập trung xử lý ô nhiễm mà còn hướng tới phát triển kinh tế tuần hoàn, gắn sản xuất với du lịch làng nghề và dịch vụ thương mại - giữ gìn môi trường sống trong lành.

Hướng tới phát triển lâu dài, hiệu quả, lãnh đạo tỉnh Bắc Ninh xác định tăng trưởng chỉ bền vững khi đi đôi với bảo vệ môi trường. Do đó, địa phương tiếp tục quyết liệt trong quản lý ô nhiễm môi trường làng nghề. Những kết quả bước đầu đạt được đã cho thấy hướng đi đúng đắn khi kết hợp giữa quản lý chặt chẽ, nâng cao nhận thức và hỗ trợ chuyển đổi mô hình sản xuất. Tuy vậy, thách thức vẫn còn hiện hữu khi một số người dân chưa có ý thức chấp hành chưa đồng đều. Điều này đòi hỏi sự kiên trì, nhất quán, đồng bộ trong chỉ đạo điều hành cũng như sự vào cuộc mạnh mẽ hơn nữa của cả hệ thống chính trị Bắc Ninh.

Quốc Thiên