Bắc Ninh: Khai thác đa giá trị, tạo động lực mới phát triển kinh tế

Thời gian qua, tỉnh Bắc Ninh đang từng bước chuyển đổi tư duy phát triển nông nghiệp từ chú trọng sản lượng sang nâng cao giá trị, chất lượng, nhằm tạo nền tảng phát triển bền vững. Theo hướng này, các sản phẩm của ngành nông nghiệp không chỉ nằm ở sản phẩm thu hoạch mà còn được mở rộng thông qua chế biến, xây dựng thương hiệu, phát triển dịch vụ, du lịch nông nghiệp và khai thác các giá trị văn hóa, cảnh quan nông thôn.

Việc tổ chức lại sản xuất theo chuỗi, tăng cường liên kết giữa nông dân, hợp tác xã và doanh nghiệp được xem là yếu tố quan trọng để nâng cao chất lượng, khả năng cạnh tranh và giá trị gia tăng của nông sản. Hiện các địa phương trên địa bàn đã và đang phát huy hiệu quả nguồn tài nguyên, lợi thế sẵn có. Tận dụng hơn 400 ha rừng cùng đồi chè xanh mát, xã Xuân Lương tập trung phát triển mô hình du lịch trải nghiệm nông nghiệp, nông thôn, gắn kết sản xuất nông nghiệp với du lịch sinh thái.

Theo lãnh đạo UBND xã Xuân Lương, địa phương tích cực triển khai các mô hình sản xuất chè hữu cơ, sử dụng phân bón hữu cơ vi sinh nhằm nâng cao chất lượng sản phẩm và bảo vệ môi trường đất. Tiêu biểu là mô hình liên kết giữa nông dân với Hợp tác xã Thân Trường trong việc sản xuất, chế biến và tiêu thụ sản phẩm chè xanh bản Ven.

Để đánh thức tiềm năng du lịch, những năm qua, xã Xuân Lương quan tâm đầu tư hạ tầng đồng bộ, nhất là hạ tầng giao thông và cơ sở lưu trú. Hiện tuyến đường trục chính dẫn đến các điểm du lịch trên địa bàn đã được bê tông hóa. Toàn xã có 3 cơ sở lưu trú theo hướng du lịch cộng đồng.

Nhằm tiếp tục khai thác hiệu quả tiềm năng, lợi thế, giai đoạn 2026 - 2030, xã Xuân Lương tập trung khai thác tiềm năng du lịch tự nhiên và bản sắc văn hóa đặc trưng của các dân tộc trên địa bàn; phát triển các loại hình du lịch sinh thái nghỉ dưỡng, du lịch trải nghiệm nông nghiệp, du lịch văn hóa cộng đồng tại các làng bản truyền thống.

Theo thống kê, toàn tỉnh có 167.657 ha rừng các loại; gần 55.000 ha cây ăn quả, cây lâu năm. Đây là một lợi thế lớn để Bắc Ninh phát triển nông nghiệp sinh thái kết hợp hoạt động du lịch trải nghiệm cộng đồng, nhất là tại các xã khu vực phía Đông và Đông Bắc của tỉnh. Các mô hình sản xuất nông nghiệp sinh thái và hữu cơ kết hợp với hoạt động du lịch trải nghiệm, du lịch nông nghiệp không chỉ giúp tăng thu nhập cho người dân mà còn góp phần giữ gìn không gian thiên nhiên trong lành.

Theo lãnh đạo Sở Nông nghiệp và Môi trường, để thúc đẩy phát triển nông nghiệp sinh thái, thu hút khách du lịch tham gia trải nghiệm, những năm qua, tỉnh tập trung xây dựng các vùng trồng trọt hữu cơ, VietGAP, xây dựng nông thôn mới và không gian đón khách tham quan.

Đồng thời ban hành quy định chặt chẽ về việc hạn chế sử dụng hóa chất, ưu tiên sử dụng các sản phẩm, vật liệu thân thiện với môi trường, giữ gìn cảnh quan nguyên bản. Tỉnh có chính sách hỗ trợ, tạo điều kiện về vốn, hướng dẫn kỹ năng làm du lịch cộng đồng cho người dân.

Suối Mỡ- Điểm du lịch sinh thái được đông đảo du khách lựa chọn khi tới Bắc Ninh. (Ảnh: TT). 

Do đó, một số chủ thể mô hình nông nghiệp sinh thái từng bước đa dạng hóa sản phẩm theo hướng du khách trực tiếp tham gia trải nghiệm, chụp ảnh, tham quan, thu hoạch nông sản, tìm hiểu quy trình chế biến sản phẩm... Theo Quy hoạch chung đô thị Bắc Ninh đến năm 2050, tầm nhìn 2075, vùng nông nghiệp sinh thái của tỉnh được quy hoạch với diện tích xấp xỉ 220.000 ha, bao gồm 22 xã, phường khu vực phía Đông và Đông Bắc của tỉnh.

Tỉnh định hướng tập trung phát triển nông nghiệp bền vững, kết hợp hài hòa giữa sản xuất nông, lâm nghiệp và bảo vệ môi trường. Hình thành các vùng nguyên liệu ứng dụng công nghệ cao đối với cây công nghiệp ngắn ngày, cây dược liệu, cây gia vị, cây ăn quả; tổ chức sản xuất tập trung, áp dụng các tiêu chuẩn VietGAP, GlobalGAP nhằm nâng cao chất lượng và giá trị gia tăng của sản phẩm. Phát triển nông, lâm nghiệp sinh thái, xây dựng thương hiệu, chỉ dẫn địa lý; kết hợp phát triển du lịch sinh thái và thị trường tín chỉ các-bon rừng.

Đồng thời khuyến khích phát triển sản xuất tập trung, quy mô lớn, ứng dụng công nghệ cao, thân thiện với môi trường; thúc đẩy các mô hình chăn nuôi hiện đại như trang trại chăn nuôi nhiều tầng, trang trại tự động hóa gắn với kinh tế tuần hoàn và liên kết chuỗi từ sản xuất đến tiêu thụ, góp phần giảm phát thải, nâng cao hiệu quả kinh tế cho người dân toàn tỉnh Bắc Ninh.

Khai thác đa giá trị đang mở ra hướng phát triển mới cho nông nghiệp Bắc Ninh trong quá trình tái cơ cấu ngành và xây dựng nền nông nghiệp hiện đại. Bên cạnh giá trị kinh tế, việc phát triển nông nghiệp cũng cần gắn với sử dụng hiệu quả tài nguyên đất, bảo vệ môi trường, gìn giữ cảnh quan và phát huy bản sắc văn hóa nông thôn. Đây là những yếu tố giúp sản phẩm nông nghiệp có sức cạnh tranh và tạo giá trị lâu dài. Nếu khai thác tốt các lợi thế sẵn có, kết hợp đổi mới công nghệ với liên kết sản xuất và tiêu thụ, Bắc Ninh có thể tạo thêm động lực tăng trưởng cho khu vực nông nghiệp, đồng thời nâng cao chất lượng sống cho người dân địa phương.

Quỳnh Trang