Kiểm soát thuốc bảo vệ thực vật, giảm áp lực lên hệ sinh thái đồng ruộng

Kiểm soát việc sử dụng thuốc BVTV được xem là một trong những nội dung gắn với phát triển sản xuất nông nghiệp an toàn và bảo vệ môi trường. Tại TP.Đà Nẵng, địa phương đẩy mạnh hướng dẫn nông dân sử dụng thuốc đúng quy định, ưu tiên các biện pháp sinh học, quản lý dịch hại tổng hợp góp phần hạn chế dư lượng hóa chất trên đồng ruộng.

Cùng với đó, thu gom, xử lý bao bì thuốc BVTV sau sử dụng giúp giảm nguy cơ phát tán hóa chất ra đất và nguồn nước. Những thay đổi trong phương thức canh tác không chỉ hỗ trợ nâng cao chất lượng nông sản mà còn góp phần duy trì hệ sinh thái, bảo vệ sinh vật có ích và cải thiện môi trường sản xuất tại các vùng nông nghiệp.

Đà Nẵng là số ít đô thị sở hữu dư địa lớn đất canh tác để phát triển nông nghiệp, nhưng đồng thời cũng đặt ra yêu cầu ngày càng cao đối với công tác quản lý môi trường; đặc biệt là kiểm soát việc sử dụng thuốc BVTV và xử lý các loại chất thải phát sinh trên đồng ruộng.

Để đảm bảo an toàn môi trường canh tác sản xuất nông nghiệp, các địa phương trên địa bàn Đà Nẵng thường xuyên tổ chức thu gom vỏ, bao gói thuốc BVTV trên các cánh đồng. Cụ thể, Hội Nông dân phường An Thắng phối hợp Phòng Kinh tế Hạ tầng và Đô thị phường thường xuyên phát động hội viên ra quân thu gom vỏ chai lọ và bao bì đựng thuốc BVTV trên đồng ruộng.

Công việc này được tổ chức định kỳ vào mỗi mùa vụ mới. Sau 5 ngày phát động, hơn 350 kg rác thải đã được thu gom, chủ yếu bao bì, vỏ chai lọ đựng thuốc bảo vệ thực vật. Theo đại diện Hội Nông dân phường An Thắng chia sẻ, việc phát động dọn dẹp vệ sinh đồng ruộng còn góp phần tuyên truyền, nâng cao ý thức người dân trong việc vứt bỏ rác, chai, lọ đựng thuốc đúng nơi quy định, hạn chế ảnh hưởng sức khỏe cộng đồng.

Bao bì, vỏ gói thuốc BVTV phải được bỏ đúng nơi quy định.

Những năm qua, hầu hết các xã, phường trên địa bàn thành phố bố trí các bi giếng trên bờ ruộng lớn làm nơi chứa đựng rác thải, bao bì, chai lọ đựng thuốc bảo vệ thực vật, nhưng một bộ phận người dân không bỏ rác vào. Bên cạnh đó, theo lãnh đạo UBND xã Duy Xuyên, địa phương thường xuyên phối hợp các đơn vị chuyên môn tổ chức tuyên truyền nguyên tắc sử dụng thuốc BVTV đúng cách; hướng dẫn người dân thu gom, phân loại bao gói sau sử dụng.

Trước mùa gặt hằng năm, xã tổ chức thu gom 2 lần vào tháng 4 và tháng 8, hạn chế tình trạng người dân đốt bao bì, chai lọ thuốc gây ô nhiễm môi trường. Bình quân, mỗi vụ thu gom khoảng 500kg rác trên ruộng đồng.

Thực tế cho thấy, ngoài số ít diện tích quy hoạch trồng lúa theo hướng hữu cơ sử dụng thuốc trừ sâu sinh học, đa phần diện tích lúa trên địa bàn thành phố còn sử dụng thuốc hóa chất. Theo đại diện HTX Nông nghiệp Hòa Tiến 1 cho rằng, việc sản xuất theo hướng an toàn, giảm lượng hóa chất đầu vào phải được xác định là xu hướng chính, nhằm tạo ra những sản phẩm sạch, chất lượng, đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của thị trường. Nhằm nâng cao ý thức người dân về sản xuất sạch, bên cạnh khuyến khích hội viên sử dụng thuốc BVTV đạt chuẩn, đúng cách; tạo ra sản phẩm an toàn, gia tăng giá trị đầu ra cho sản phẩm, HTX Nông nghiệp Hòa Tiến 1 thường xuyên phối hợp Hội Nông dân xã và các chi hội nông dân thôn ra quân vệ sinh đồng ruộng, thu dọn bao ni lông, chai lọ, bình đựng thuốc trừ sâu, diệt cỏ… góp phần tạo chuyển biến trong nhận thức một bộ phận nông dân.

Với định hướng xây dựng nền nông nghiệp sinh thái, hữu cơ, hiện đại, Đà Nẵng đang từng bước chuyển từ tư duy “xử lý ô nhiễm” sang “phòng ngừa ô nhiễm”. Lãnh đạo Chi cục Trồng trọt và BVTV (Sở Nông nghiệp và Môi trường) thông tin, trước mỗi vụ mùa hằng năm, đơn vị gửi thông báo đến các địa phương chú trọng vệ sinh đồng ruộng.

Đặc biệt, thường xuyên khuyến khích người dân sử dụng phụ phẩm nông nghiệp tái sử dụng làm phân bón hữu cơ và sử dụng thuốc BVTV sinh học, hạn chế sử dụng thuốc hóa học trong sản xuất nông nghiệp. Trong thời gian tới, Chi cục sẽ tiếp tục tuyên truyền, vận động, tập huấn người dân về việc sử dụng thuốc BVTV an toàn, hiệu quả không chỉ cho cây lúa mà còn cho tất cả loại cây trồng chính. Đơn vị đã rà soát các loại thuốcBVTVsinh học được phép sử dụng, lập bảng danh mục riêng để các địa phương áp dụng.

Người dân Đà Nẵng được khuyến khích sử dụng các loại thuốc BVTV vi sinh an toàn. (Ảnh: DV). 

Đáng chú ý, TP.Đà Nẵng đang tăng cường tuyên truyền, hướng dẫn người dân thu gom bao gói thuốc BVTV sau sử dụng đúng nơi quy định, góp phần bảo vệ môi trường, nguồn nước và sức khỏe cộng đồng. Theo hướng dẫn của Chi cục Trồng trọt và BVTV thành phố Đà Nẵng, bao bì, chai lọ đựng hóa chất BVTV sau khi sử dụng trong sản xuất nông nghiệp được xác định là chất thải nguy hại, cần được thu gom và xử lý đúng quy định.

Người dân cần thu gom, bỏ đúng bể chứa. Sau khi pha chế, phun rải thuốc BVTV, người sử dụng phải thu gom bao gói thuốc BVTV sau sử dụng và đưa vào bể chứa được bố trí theo quy định. Bao gói thuốc BVTV phải được để riêng với rác thải sinh hoạt và rác vệ sinh đồng ruộng.

Các bể chứa được bố trí tại vị trí phù hợp, dễ nhận biết, thuận tiện cho việc thu gom; không gây ảnh hưởng đến nguồn nước sinh hoạt, khu dân cư, giao thông và mỹ quan nông thôn. Bể chứa phải bảo đảm yêu cầu về độ bền, chống ăn mòn, chống thấm và có nắp đậy kín. Số lượng bể chứa phải bảo đảm khả năng tiếp nhận toàn bộ bao gói thuốc BVTV phát sinh tại khu vực canh tác; tối thiểu 1 bể chứa/3 ha đất trồng cây hằng năm hoặc 1 bể chứa/10 ha đất trồng cây lâu năm có sử dụng thuốc BVTV. Bên cạnh đó, người dân Tuyệt đối không đốt, không chôn bao bì thuốc BVTV

Người sử dụng thuốc BVTV không được sử dụng lại bao gói thuốc sau sử dụng vào các mục đích khác; không tự ý đốt hoặc đem chôn. Đây là yêu cầu quan trọng nhằm hạn chế nguy cơ phát tán chất nguy hại ra môi trường.

Sau khi được thu gom, bao gói thuốc BVTV phải được chuyển giao cho đơn vị có chức năng, năng lực phù hợp để vận chuyển và xử lý theo quy định về quản lý chất thải nguy hại. Bao gói được lưu chứa tại bể chứa hoặc khu vực lưu chứa phải được chuyển đi xử lý trong vòng 12 tháng…

Việc siết chặt quản lý bao gói thuốc BVTV tại TP. Đà Nẵng góp phần hạn chế nguy cơ hóa chất phát tán ra đất, nguồn nước và môi trường sống. Từ thu gom đến xử lý đúng quy định, các giải pháp này đang giữ gìn hệ sinh thái đồng ruộng; từ đó hướng tới xây dựng nền nông nghiệp an toàn, bền vững.

Trung Sơn