Ngành chức năng tại Malaysia vừa hoàn tất báo cáo “Mùa cháy rừng năm 2026 và tình trạng khói mù xuyên biên giới” nhằm đánh giá toàn diện tác động của thảm họa khói mù đối với hoạt động kinh doanh và sản xuất. Nghiên cứu đã kết hợp phân tích dữ liệu vệ tinh, hệ thống giám sát chất lượng không khí, mô hình hóa khí quyển và khảo sát thực tế các doanh nghiệp thành viên Liên đoàn các nhà sản xuất Malaysia (FMM) để đánh giá mức độ nghiêm trọng của thảm họa.
Cuộc khảo sát thu nhận phản hồi từ 86 cơ sở sản xuất, trong đó có hơn 2/3 báo cáo chịu ảnh hưởng dưới nhiều hình thức hoạt động khác nhau, và 26% ghi nhận bị gián đoạn ở mức độ vừa hoặc nghiêm trọng. Tại 59 cơ sở ghi nhận hoạt động sản xuất, kinh doanh bị ảnh hưởng, tác động chủ yếu liên quan đến nhân sự. Có 81% cơ sở cho biết tỷ lệ nhân viên nghỉ ốm hoặc vắng mặt vì lý do sức khỏe tăng; 63% bị ảnh hưởng về nhân sự do trường học đóng cửa; 14% thiếu lao động, gây gián đoạn ca làm việc, sản xuất hoặc tiến độ giao hàng. Những khó khăn này làm giảm năng suất, với 37% cơ sở ghi nhận sản lượng sụt giảm và 27% phải tạm dừng ít nhất một hoạt động.
Về sức khỏe cộng đồng, báo cáo ước tính việc tiếp xúc kéo dài với khói mù góp phần dẫn đến khoảng 1.700 ca tử vong sớm, trong đó khoảng 1.600 ca liên quan đến khói từ các đám cháy ngoài lãnh thổ Malaysia. Đây là ước tính thống kê trên toàn dân số, không phải số trường hợp tử vong được xác định riêng lẻ.
Khói mù bao trùm các tòa nhà tại nhiều khu vực ở Malaysia.
Vấn đề khói mù đang đặt Chính phủ Malaysia trước những khó khăn về tài khóa khi chi phí chăm sóc sức khỏe, nhu cầu hỗ trợ khẩn cấp tăng trong khi nguồn thu thuế có nguy cơ sụt giảm. Ngoài ra thiệt hại kinh tế còn có thể kéo dài ngay cả sau khi tình trạng khói mù được cải thiện khi mà năng suất rau quả tại bang Johor được ghi nhận đã giảm một nửa, trong khi tác động đối với sản lượng dầu cọ có thể xuất hiện sau 6–12 tháng.
Các chuyên gia kinh tế nước này dự báo khói mù có thể ảnh hưởng đến tăng trưởng GDP trong nửa cuối năm 2026 và đầu năm 2027, với mức tác động khoảng từ 0,1–0,2% trong mỗi quý. Các ngành xây dựng, nông nghiệp, đồn điền, logistics và một số hoạt động sản xuất công nghiệp có nguy cơ gián đoạn cao. Doanh nghiệp có thể phải rút ngắn giờ làm việc, điều chỉnh lịch sản xuất hoặc tạm dừng hoạt động ngoài trời, kéo theo chi phí bảo hộ lao động và vận hành gia tăng.
Đối với du lịch, khói mù đang tạo thêm áp lực trong bối cảnh Malaysia ghi nhận lượng khách quốc tế tăng chậm. Các chuyên gia cảnh báo khói mù kéo dài có thể ảnh hưởng tới mùa du lịch cuối năm và Tết Nguyên đán, làm gia tăng nguy cơ hoãn, hủy chuyến bay, giảm nhu cầu tham quan ngoài trời và rút ngắn thời gian lưu trú./.
Bùi Hà