Cháy rừng ảnh hưởng nghiêm trọng đến chất lượng không khí toàn cầu

Tại báo cáo thường niên về chất lượng không khí và khí hậu, các chuyên gia khí tượng cho biết biến đổi khí hậu đang góp phần làm gia tăng tần suất và cường độ các đợt nắng nóng và cháy rừng, qua đó làm trầm trọng thêm tình trạng ô nhiễm không khí. 

WMO cho biết tình trạng nắng nóng cực độ ngày càng xảy ra thường xuyên, kéo dài và nghiêm trọng hơn khi trái đất ấm lên. Trong năm 2026, nhiều khu vực ở châu Âu, trong đó có Tây Ban Nha, Pháp và Hy Lạp, đã hứng chịu nắng nóng cực độ và các vụ cháy rừng nghiêm trọng. Trong khi các quy định kiểm soát phát thải tại châu Âu và Bắc Mỹ đã góp phần giảm lượng bụi mịn PM2.5 từ các ngành công nghiệp và giao thông, mức độ phơi nhiễm PM2.5 do cháy rừng lại tăng.

Khói từ cháy rừng ảnh hưởng nghiêm trọng đến chất lượng không khí tại nhiều khu vực trên thế giới (Ảnh minh họa). 

Năm 2025, nồng độ PM2.5 tại miền Vắc Canada, một số khu vực của Nga và Tây-Trung châu Phi cao hơn mức trung bình dài hạn do cháy rừng gia tăng. Tây Bắc Tây Ban Nha cũng trở thành điểm nóng về PM2.5 sau những vụ cháy rừng đặc biệt nghiêm trọng vào cuối mùa Hè. Mức độ gia tăng của khói cháy rừng cũng cho thấy nguy cơ ngày càng lớn đối với sức khỏe con người.

Một nghiên cứu được WMO trích dẫn cho thấy các đợt khói cháy rừng cực đoan đã tăng gấp 3 lần trên toàn cầu kể từ những năm 1990. Những đợt khói này có thể đã góp phần gây thêm gần 100.000 ca tử vong mỗi năm trong giai đoạn 2010-2018. Ngoài ra, WMO cảnh báo ô nhiễm từ cháy rừng và các đợt nắng nóng ngày càng dữ dội có thể cản trở nỗ lực cải thiện chất lượng không khí và bảo vệ sức khỏe. 

Để ứng phó với những nguy cơ trên, các quốc gia cần tăng cường giám sát các chất gây ô nhiễm và không khí, trong đó có carbon đen và vi nhựa. WMO cho biết những chất này hiện diện rộng rãi trong khí quyển nhưng vẫn chưa được theo dõi đầy đủ. Vì vậy, các nước cần phối hợp chính sách để vừa kiểm soát ô nhiễm không khí, vừa ứng phó với biến đổi khí hậu./.

Lê Đức