Bản đồ ranh giới rừng – Cơ sở dữ liệu hỗ trợ doanh nghiệp đáp ứng quy định EUDR

Quy định chống mất rừng của Liên minh châu Âu đặt ra yêu cầu nghiêm ngặt về tính hợp pháp, truy xuất nguồn gốc địa lý đến từng lô đất và bằng chứng chứng minh sản phẩm không liên quan đến mất rừng, suy thoái rừng sau ngày 31/12/2020. Trước yêu cầu trên, Cục Lâm nghiệp và Kiểm lâm (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) vừa công bố Bản đồ ranh giới rừng năm 2020 phiên bản 1.0 (VFM2020.v1). Đây là bước đi nhằm xây dựng hệ thống dữ liệu không gian thống nhất trên phạm vi toàn quốc, hỗ trợ các ngành hàng xuất khẩu chủ lực như gỗ, cà phê và cao su đáp ứng yêu cầu quy định. 

Theo Cục Lâm nghiệp và Kiểm lâm, bản đồ VFM2020.v1 được xây dựng nhằm cung cấp nguồn thông tin dữ liệu không gian thống nhất ở quy mô quốc gia. Thông qua bản đồ, các cơ quan quản lý nhà nước, chính quyền địa phương và cộng đồng doanh nghiệp có thể dễ dàng tra cứu, kiểm tra sự chồng lấn giữa vùng sản xuất nông nghiệp, lâm nghiệp với ranh giới hiện trạng rừng tại thời điểm năm 2020.

Đáng chú ý, bản đồ giúp nhận diện chính xác các khu vực trồng cà phê hoặc cao su có cây che bóng được phân loại là đất không có rừng, hạn chế tối đa rủi ro nhầm lẫn với hành vi làm mất rừng. Tất cả dữ liệu này đã được tích hợp công khai trên nền tảng WebGIS tại địa chỉ: eudr.vnforest.gov.vn.

(Ảnh minh họa). 

VFM2020.v1 được xây dựng trên cơ sở tích hợp dữ liệu theo dõi rừng năm 2020 do các địa phương cung cấp, ảnh viễn thám, dữ liệu bản đồ tham chiếu quốc tế và kết quả rà soát thực địa. Trong đó, dữ liệu địa phương là nguồn đầu vào cốt lõi; ảnh vệ tinh và dữ liệu tham chiếu quốc tế được sử dụng để phát hiện, đối chiếu những khu vực có sai khác. Các nguồn dữ liệu tham chiếu quốc tế chủ yếu dựa trên những phiên bản bản đồ của Trung tâm Nghiên cứu chung thuộc Ủy ban châu Âu. 

Quá trình xây dựng bản đồ gồm sáu bước: chuẩn hóa dữ liệu hiện trạng rừng năm 2020; rà soát bản đồ quy hoạch ba loại rừng; đánh giá độ tin cậy từ nhiều nguồn dữ liệu; phân tích biến động diện tích rừng bằng công nghệ viễn thám; rà soát, xác minh và thống nhất kết quả với địa phương; hoàn thiện, tích hợp cơ sở dữ liệu lên hệ thống WebGIS.

Các khu vực trên bản đồ được phân thành ba mức độ tin cậy. Mức cao áp dụng khi các nguồn dữ liệu hoàn toàn thống nhất; mức trung bình khi tồn tại sai khác nhỏ; khu vực cần rà soát là những nơi xuất hiện khác biệt rõ rệt giữa bản đồ hiện trạng rừng trong nước, dữ liệu tham chiếu quốc tế và ảnh viễn thám. Những vị trí cần kiểm chứng được chuyển về địa phương để đối chiếu hồ sơ quản lý rừng, bổ sung thông tin và kiểm tra thực địa khi cần thiết.

Bản đồ là một trong những nguồn dữ liệu để doanh nghiệp tham khảo, kết hợp với hồ sơ vùng trồng và các bằng chứng liên quan trong quá trình thẩm định việc thực hiện EUDR. Bản đồ VFM2020.v1 là nguồn dữ liệu nền phục vụ kiểm tra, tra cứu và đối chiếu, không phải là căn cứ pháp lý duy nhất để kết luận một lô hàng có đáp ứng quy định EUDR hay không. Để hoàn thiện hồ sơ thẩm định tuân thủ, doanh nghiệp bắt buộc phải cung cấp đầy đủ hồ sơ truy xuất nguồn gốc, tọa độ địa lý vùng trồng và các bằng chứng thực địa liên quan theo yêu cầu của EU.

Phiên bản 1.0 được xác định là bước khởi đầu trong quá trình xây dựng CSDL mở, không phải là sản phẩm đóng cố định. Trong thời gian tới, Cục Lâm nghiệp và Kiểm lâm sẽ tiếp tục phối hợp với các viện nghiên cứu, chính quyền địa phương, các hiệp hội ngành hàng và cộng đồng doanh nghiệp để rà soát, cập nhật biến động dữ liệu và ban hành hướng dẫn kỹ thuật thống nhất. Các doanh nghiệp xuất khẩu được khuyến nghị chủ động khai thác hệ thống WebGIS, kịp thời phản hồi các điểm sai khác (kèm tọa độ chính xác và hồ sơ kiểm chứng) để cơ quan chuyên môn phối hợp xử lý./.

Minh An