Anh nghiên cứu, phát triển các giống cây trồng có khả năng chịu hạn

Giới chức Anh hiện đã ban bố tình trạng hạn hán trên hơn một nửa diện tích nước Anh và toàn bộ xứ Wales. Dữ liệu từ Cơ quan Khí tượng Anh (Met Office) cho thấy tháng 7/2026 là tháng khô hạn nhất từng được ghi nhận tại một số khu vực phía Nam đất nước. Tình trạng thiếu mưa kéo dài, kết hợp với các đợt nắng nóng liên tiếp từ mùa xuân sang mùa hè, đang tạo thêm áp lực lớn đối với sản xuất nông nghiệp.

Theo Giáo sư Jim Monaghan, Giám đốc Trung tâm Khoa học Cây trồng và Môi trường thuộc Đại học Harper Adams "Tình trạng thiếu hụt lượng mưa kết hợp với nhiệt độ cao bất thường gây ảnh hưởng tiêu cực đến sản xuất nông nghiệp, làm suy giảm cả năng suất lẫn chất lượng nông sản", Giáo sư Monaghan nhấn mạnh. "Thời tiết khắc nghiệt không chỉ tác động mạnh đến các loại cây hoa màu gieo trồng thông thường, mà ngay cả những nhóm cây cần tưới tiêu như khoai tây và rau củ cũng chịu áp lực lớn do nhiệt độ cao và khó khăn trong việc cung cấp nước tưới đúng thời điểm".

Ông cho biết sản xuất nông nghiệp tại Anh đang phải đối mặt với những điều kiện thời tiết khắc nghiệt nhất trong nhiều thế hệ.

Nhằm hiện thực hóa mục tiêu phát triển những giống cây trồng có khả năng thích ứng hạn hạn,  nhằm bảo vệ nguồn cung lương thực, Mạng lưới Cải thiện Di truyền Rau củ (VeGIN) đã được thành lập.

Nghiên cứu và phát triển loại giống cây trồng có khả năng chịu hạn góp phần đảm bảo an ninh lương thực trong bối cảnh biến đổi khí hậu hiện nay. (Ảnh minh hoạ).

Đây là dự án nghiên cứu hợp tác giữa Đại học Harper Adams và Trung tâm Cây trồng thuộc Đại học Warwick, với sự tài trợ của Bộ Môi trường, Thực phẩm và Nông thôn Anh (Defra). Tiến sĩ Andrew Beacham, Giảng viên cao cấp kiêm trưởng nhóm VeGIN tại Harper Adams, cho biết: "Nghiên cứu VeGIN tại Harper Adams bao gồm việc thiết kế các phép thử nhằm đánh giá khả năng chống chịu của cây rau trước nhiều tác động phi sinh học khác nhau, trong đó có hạn hán và nắng nóng".

Ông cho biết các phép thử này được sử dụng để sàng lọc những bộ sưu tập giống cây đa dạng về mặt di truyền và sinh lý, bao gồm cả các loài cây hoang dã và giống địa phương. Đây về cơ bản là những nguồn giống đã thích nghi với điều kiện của từng khu vực cụ thể. "Các phép thử giúp xác định những đặc tính có giá trị cùng các gen quy định những đặc tính đó, từ đó có thể được lai tạo vào các giống cây trồng có tính khả thi về mặt thương mại", ông nói thêm.

Thông tin về những kết quả bước đầu, Tiến sĩ Ashley Garrison, nhà nghiên cứu thuộc dự án VeGIN, cho biết nhóm đã xác định được các giống xà lách có khả năng chịu nhiệt và hạn hán tốt, các dòng cây họ cải có hệ thống rễ ăn sâu giúp tăng khả năng hấp thụ nước, cùng những giống rau mùi có khả năng hạn chế ra hoa sớm khi gặp nhiệt độ cao.

"Công việc hiện tại đang tập trung vào việc tìm kiếm những đặc tính rễ có lợi ở cà rốt và hành tây, có thể giúp tăng cường khả năng chống chịu trước các điều kiện môi trường bất lợi", bà cho biết. "Các nghiên cứu tiền lai tạo như VeGIN tạo ra nền tảng kiến thức về đặc tính cây trồng cũng như cơ chế di truyền quy định chúng, từ đó hỗ trợ phát triển những giống cây trồng cải tiến".

Trần Quang