Huy động nguồn vốn từ cả khu vực công và tư nhân cho đa dạng sinh học

Bên cạnh việc đẩy nhanh thực hiện các mục tiêu bảo tồn đa dạng sinh học, huy động tài chính là ưu tiên quan trọng của EU tại Hội nghị Liên Hợp Quốc về đa dạng sinh học lần thứ 17. Theo đó, EU cam kết huy động nguồn vốn từ cả khu vực công và tư nhân cho đa dạng sinh học đến năm 2030. Đồng thời, khối này cũng đang trên lộ trình thực hiện cam kết đưa ra từ năm 2021 (tăng gấp đôi nguồn tài chính quốc tế dành cho đa dạng sinh học, từ 3,5 tỷ euro lên 7 tỷ euro, ưu tiên các quốc gia đang phát triển dễ bị tổn thương).

Trong giai đoạn (2028-2034), Ủy ban châu Âu đề xuất dành 35% tổng ngân sách EU và 30% nguồn tài chính quốc tế thuộc công cụ Global Europe cho các hoạt động khí hậu và môi trường. Định hướng này nhằm gắn các mục tiêu bảo tồn với nguồn lực dài hạn, đồng thời khuyến khích khu vực tư nhân tham gia nhiều hơn.

(Ảnh minh họa. Nguồn: HM)

Một sáng kiến đáng chú ý tại Hội nghị Liên Hợp Quốc về đa dạng sinh học lần thứ 17 là “Những người bạn của Tín chỉ thiên nhiên và đa dạng sinh học”, dự kiến được công bố bên lề phiên họp cấp cao ngày 27/10. Sáng kiến hướng tới tạo diễn đàn trao đổi giữa các quốc gia về những cơ chế tài chính đổi mới phục vụ bảo tồn thiên nhiên. Tín chỉ thiên nhiên được kỳ vọng trở thành công cụ thu hút đầu tư tư nhân vào các hoạt động bảo vệ và phục hồi hệ sinh thái, bổ sung nguồn vốn công và hỗ trợ thực hiện các mục tiêu đa dạng sinh học ở cấp quốc gia, khu vực và toàn cầu.

Trước đó, ngày 19/10, EU cũng đồng tổ chức phiên thảo luận về Cơ chế đa phương đối với thông tin trình tự số (DSI) và Quỹ Cali[1], tập trung vào các điều kiện cần thiết để sớm đưa cơ chế này vào vận hành. Được thành lập tại Hội nghị Liên Hợp Quốc về đa dạng sinh học lần thứ 16 năm 2024, Quỹ Cali hướng tới bảo đảm việc chia sẻ công bằng, bình đẳng lợi ích phát sinh từ sử dụng thông tin trình tự số về nguồn gen. Các doanh nghiệp sử dụng loại thông tin này, đặc biệt trong lĩnh vực dược phẩm, nông nghiệp - thực phẩm và công nghệ sinh học, được kêu gọi đóng góp cho quỹ. Nguồn thu sẽ hỗ trợ bảo tồn đa dạng sinh học toàn cầu, đặc biệt là các hoạt động liên quan đến người bản địa và cộng đồng địa phương. Qua đó, cơ chế này góp phần mở rộng nguồn lực cho bảo tồn, đồng thời thúc đẩy chia sẻ lợi ích từ việc sử dụng thông tin di truyền.

EU nhấn mạnh yêu cầu bảo đảm người bản địa và cộng đồng địa phương tham gia đầy đủ, hiệu quả vào các quy trình của Công ước Liên hợp quốc về Đa dạng sinh học. Vấn đề này được chú trọng tại Hội nghị Liên Hợp Quốc về đa dạng sinh học lần thứ 17 khi các bên dự kiến thống nhất phương thức hoạt động của cơ quan trực thuộc chuyên trách mới, được thành lập tại Hội nghị Liên Hợp Quốc về đa dạng sinh học lần thứ 16. Việc tăng cường sự tham gia của các cộng đồng có ý nghĩa thiết thực bởi họ thường gắn bó trực tiếp với hệ sinh thái, đồng thời sở hữu tri thức và kinh nghiệm lâu đời trong quản lý tài nguyên thiên nhiên…

Hội nghị Liên Hợp Quốc về đa dạng sinh học lần thứ 17 khai mạc ngày 19/10 tại Yerevan, Armenia, và dự kiến kéo dài đến ngày 30/10. Tại hội nghị, EU sẽ phối hợp với các đối tác quốc tế đẩy nhanh thực hiện Khung đa dạng sinh học toàn cầu Côn Minh - Montreal (GBF), tập trung vào triển khai cam kết, huy động tài chính và bảo đảm sự tham gia của người bản địa cùng cộng đồng địa phương.

[1] Quỹ Cali: Ngày 2/11, Hội nghị Liên Hợp Quốc về đa dạng sinh học lần thứ 16 tại thành phố Cali (Colombia) đã nhất trí thiết lập ‘Quỹ Cali’ từ các khoản thanh toán mà các công ty phải trả cho việc sử dụng dữ liệu tài nguyên di truyền của thực vật, động vật và sau đó chia sẻ một phần quỹ với cộng đồng địa phương nơi sở hữu nguồn đa dạng sinh học này. Các lĩnh vực cần thực hiện việc đóng góp bao gồm các nhà sản xuất dược phẩm, thực phẩm và thực phẩm bổ sung, mỹ phẩm, công nghệ sinh học và kinh doanh nông nghiệp. Các khoản thanh toán có thể lên đến hàng tỷ USD từ việc sử dụng dữ liệu di truyền và sẽ được chuyển vào quỹ nói trên. Trong đó, quỹ sẽ phân phối 1/2 số tiền thu được cho cộng đồng địa phương nhằm duy trì công tác bảo tồn thiên nhiên. Việc sử dụng hiệu quả tài nguyên di truyền là một trong những vấn đề quan trọng được thảo luận tại Hội nghị Liên Hợp Quốc về đa dạng sinh học lần thứ 16  và cũng gặp không ít tranh cãi xoay quanh những câu hỏi như ai trả tiền cho việc sử dụng dữ liệu đó, bao nhiêu tiền và tiền sẽ được chuyển cho những ai.

LAN HƯƠNG