Hiệu quả từ các giải pháp nâng cao tiêu chí môi trường tại cơ sở

Tại xã Nậm Nèn, chính quyền địa phương chú trọng công tác tuyên truyền, vận động người dân thay đổi nhận thức, hình thành thói quen giữ gìn vệ sinh môi trường. Các mô hình bảo vệ môi trường, phân loại rác thải tại nguồn từng bước được nhân rộng.

Bên cạnh đó, xã đầu tư xây dựng bãi rác tập trung, hệ thống thoát nước sinh hoạt, đồng thời tổ chức định kỳ các đợt ra quân vệ sinh môi trường tại thôn, bản. Người dân tích cực tham gia trồng cây xanh, chỉnh trang khuôn viên nhà ở, xử lý chất thải chăn nuôi hợp vệ sinh.

Nhờ sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị và sự đồng thuận của nhân dân, diện mạo môi trường nông thôn ở Nậm Nèn ngày càng khởi sắc. Đường làng, ngõ xóm sạch sẽ hơn; ý thức bảo vệ môi trường của người dân được nâng lên rõ rệt, góp phần tạo nền tảng cho phát triển kinh tế – xã hội tại địa phương. Đáng chú ý, ở Nậm Nèn những tập quán lạc hậu, tiềm ẩn nguy cơ gây ô nhiễm môi trường đang dần thay đổi.

Sự chuyển biến này bắt nguồn từ việc nâng cao nhận thức của người dân, cùng với sự vào cuộc quyết liệt, kiên trì của chính quyền địa phương. Cụ thể, đầu tháng 10/2025, UBND xã Nậm Nèn thành lập đoàn kiểm tra việc chấp hành các quy định pháp luật về bảo vệ môi trường đối với 35 hộ chăn nuôi gia súc, gia cầm trên địa bàn.

Đây là hoạt động được triển khai thường xuyên, nằm trong chuỗi giải pháp thực hiện tiêu chí “Môi trường và an toàn thực phẩm” của chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới. Điểm mới trong cách làm của xã là yêu cầu các hộ chăn nuôi ký cam kết thực hiện nghiêm các biện pháp bảo vệ môi trường theo quy định của pháp luật.

Nội dung cam kết cụ thể, rõ ràng, gắn với trách nhiệm của từng hộ gia đình. Theo chia sẻ của người dân bản Nậm Nèn 2, xã Nậm Nèn cho biết: Hộ dân cam kết xử lý chất thải trong chăn nuôi đúng quy trình, không xả trực tiếp ra môi trường; đảm bảo khoảng cách an toàn giữa khu chăn nuôi và khu dân cư; giữ gìn vệ sinh chuồng trại; không vứt rác thải, xác động vật bừa bãi.

Hội viên Phụ nữ tham gia phân loại rác thải tái chế. (Ảnh: LH). 

Khi phát hiện dịch bệnh phải kịp thời báo với chính quyền địa phương để có biện pháp xử lý phù hợp. Lãnh đạo UBND xã Nậm Nèn thông tin thêm: Hiệu quả của việc nâng cao ý thức bảo vệ môi trường được thể hiện rõ nét trong đợt dịch tả lợn châu Phi xảy ra trên địa bàn xã từ tháng 7 đến tháng 11/2025.

Theo thống kê, toàn xã có hơn 360 con lợn mắc bệnh, với tổng trọng lượng khoảng 17.400kg. Tuy nhiên, nhờ người dân chủ động khai báo sớm, toàn bộ số lợn chết đã được tiêu hủy kịp thời, đúng quy định. Khu vực chuồng trại được phun hóa chất khử trùng, tiêu độc, không để xảy ra tình trạng vứt xác động vật ra môi trường, gây ô nhiễm và lây lan dịch bệnh. Sau sáp nhập, xã Nậm Nèn có 18 thôn, bản với hơn 1.400 hộ gia đình.

Địa bàn rộng, dân cư phân tán, đời sống còn nhiều khó khăn, vì vậy công tác giữ gìn vệ sinh môi trường gặp không ít thách thức. Trước thực tế đó, Nậm Nèn xác định huy động sức mạnh của cả cộng đồng là yếu tố then chốt. Mỗi người dân, mỗi gia đình đóng vai trò là một “hạt nhân” trong việc giữ gìn môi trường sống. Tuy nhiên, tinh thần tiên phong, gương mẫu của cán bộ, đảng viên, trưởng bản, người có uy tín trong cộng đồng đã tạo sức lan tỏa mạnh mẽ.

Từ tháng 7 đến hết tháng 12/2025, toàn xã vận động hơn 630 lượt người tham gia các đợt ra quân vệ sinh môi trường. Xã chỉ đạo các bản vận động người dân đào hố rác, không vứt rác bừa bãi; cấp thùng nhựa để thu gom rác thải sinh hoạt, bao bì, vỏ thuốc bảo vệ thực vật. Đến nay, khoảng 65% hộ gia đình trên địa bàn đã thực hiện việc thu gom rác sinh hoạt theo quy định. Thông qua tuyên truyền, vận động ý thức bảo vệ môi trường của người dân xã Nậm Nèn ngày càng được nâng cao.

Các đoàn viên thanh niên tham gia trồng cây xanh, bảo vệ môi trường, cảnh quan. (Ảnh: H.C). 

Nhiều mô hình bảo vệ môi trường hiệu quả đã được xây dựng và nhân rộng. Điển hình như mô hình “Ngôi nhà xanh” do Đoàn Thanh niên xã triển khai tại 3 điểm trường và 2 trụ sở cơ quan trên địa bàn. Tại mỗi điểm, một nhà lưới được thiết kế đơn giản, thuận tiện cho việc thu gom vỏ chai nhựa, vỏ lon. Thông qua thu gom và bán phế liệu từ mô hình “Ngôi nhà xanh” trong năm 2025 đã tạo được nguồn quỹ hơn 5 triệu đồng.

Số tiền này được sử dụng để tái đầu tư cho các hoạt động hỗ trợ học sinh và cộng đồng. Dự kiến trong quý I này, chúng tôi sẽ triển khai thêm 3 điểm thu gom phế liệu; góp phần duy trì thói quen phân loại rác, tái chế và bảo vệ môi trường trong đời sống hàng ngày của người dân. Bảo vệ môi trường là nhiệm vụ trọng tâm, gắn liền với việc hoàn thành tiêu chí môi trường trong xây dựng nông thôn mới.

Do đó, Nậm Nèn tiếp tục đẩy mạnh công tác tuyên truyền, kiểm tra, giám sát; đồng thời phát huy vai trò tự giác của người dân, từng bước hiện thực hóa mục tiêu xây dựng nông thôn mới xanh, sạch, an toàn và bền vững. Những giải pháp nâng cao tiêu chí môi trường mà xã Nậm Nèn triển khai thời gian qua đã mang lại hiệu quả thiết thực.

Không chỉ cải thiện cảnh quan nông thôn, các hoạt động bảo vệ môi trường còn góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân, giảm thiểu nguy cơ ô nhiễm và dịch bệnh. Quan trọng hơn, người dân đã chủ động tham gia giữ gìn môi trường sống của chính mình.

Trong thời gian tới, Nậm Nèn tiếp tục duy trì và nhân rộng các mô hình hiệu quả, đồng thời gắn bảo vệ môi trường với phát triển sản xuất và xây dựng nếp sống văn minh. Đây chính là hướng đi đúng, góp phần đưa địa phương tiến gần hơn tới mục tiêu xây dựng nông thôn mới bền vững, xanh – sạch – đẹp.

Lê Yến