Hàng triệu người dân Somalia bị ảnh hưởng bởi hạn hán nghiêm trọng

Somalia, một trong những quốc gia dễ bị tổn thương nhất thế giới trước biến đổi khí hậu, đang tiếp tục hứng chịu đợt hạn hán nghiêm trọng ảnh hưởng tới hàng triệu người dân. Cuộc khủng hoảng càng trở nên nghiêm trọng hơn bởi việc cắt giảm viện trợ, đặc biệt là từ Mỹ, cùng với giá cả leo thang do chiến sự tại Iran gây ra.

Somalia nhập phần lớn nhiên liệu từ Trung Đông và khoảng 70% lương thực của nước này là hàng nhập khẩu. Theo Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp Liên Hợp Quốc, sản lượng các loại cây lương thực chủ lực như ngô và cao lương trong mùa mưa từ tháng 10 đến tháng 12 đã xuống mức thấp nhất từng được ghi nhận tại Somalia.

Các chuyên gia về an ninh lương thực cảnh báo gần nửa triệu trẻ em có thể phải đối mặt với tình trạng suy dinh dưỡng cấp tính nghiêm trọng. Theo UNICEF, con số này có thể vượt số trẻ cần điều trị trong các đợt hạn hán năm 2011 và 2022. “Năm 2026 là năm tồi tệ nhất từng được ghi nhận đối với Somalia về hạn hán", ông Hameed Nuru, Giám đốc Chương trình Lương thực thế giới tại Somalia, cho biết.

Chính phủ Somalia và Liên Hợp Quốc ước tính có khoảng 6,5 triệu người đang đối mặt với nạn đói nghiêm trọng, tương đương 1/3 dân số cả nước và tăng 25% kể từ tháng 1. Các tổ chức cứu trợ đang cố gắng tối ưu hóa nguồn lực, trong khi cộng đồng người Somalia ở nước ngoài cũng gửi tiền hỗ trợ.

Somalia đang bị hạn hán nghiêm trọng, gây ảnh hưởng  lớn tới đời sống của người dân. (Ảnh minh hoạ). 

Tuy nhiên, các nhân viên nhân đạo cảnh báo rằng như vậy vẫn chưa đủ. “Đợt hạn hán này không chỉ đơn giản là một chu kỳ mùa khô nữa. Đây là một cú sốc khí hậu lặp đi lặp lại trong bối cảnh hỗ trợ nhân đạo ngày càng thu hẹp”, ông Mohamed Assair, quản lý của Quỹ Save the Children tại Puntland - khu vực bán tự trị của Somalia cho biết.

Tại làng Usgure, nơi có khoảng 700 hộ gia đình sinh sống, trưởng cộng đồng Abshir Hirsi Ali cho biết nền kinh tế địa phương đã sụp đổ vì người dân phụ thuộc chủ yếu vào những người chăn nuôi như ông Farah. Các cửa hàng đã đóng cửa và nguồn lương thực cứu trợ cũng dần cạn kiệt. Nhiều thập kỷ xung đột tại Somalia đã khiến hàng triệu người phải rời bỏ nhà cửa.

Theo ước tính của Liên Hợp Quốc, riêng hạn hán năm nay đã khiến thêm khoảng 200.000 người phải di dời. Một số gia đình phải chạy trốn qua những vùng đất khắc nghiệt với nguồn tiếp tế rất hạn chế. Hạn hán đã tàn phá Somalia vào năm 2022. Theo Liên Hợp Quốc, khoảng 36.000 người đã thiệt mạng. Hiện nay, nguồn viện trợ từng được huy động khẩn cấp để ứng phó với các cuộc khủng hoảng như vậy đang ngày càng thu hẹp.

“Nếu không có hỗ trợ mạnh mẽ từ các nhà tài trợ, tương lai sẽ vô cùng đáng lo ngại. Một đợt hạn hán có mức độ nghiêm trọng tương tự vào năm 2022 đã nhận được lượng hỗ trợ lớn gấp năm lần so với hiện nay”, ông Antoine Grand, người đứng đầu Ủy ban Chữ thập đỏ Quốc tế tại Somalia, cho biết.

Nguồn viện trợ cho Somalia đã giảm xuống còn 531 triệu USD trong năm 2025, hầu hết do việc cắt giảm viện trợ từ Mỹ - quốc gia từng là nhà tài trợ lớn nhất của Somalia. Trong năm 2022, tổng viện trợ gần cao gấp năm lần, đạt 2,38 tỉ USD. Chương trình Lương thực Thế giới dự định hỗ trợ lương thực cho 2 triệu người trong năm nay nhưng mới chỉ tiếp cận được khoảng 300.000 người do thiếu hụt kinh phí.

Thanh Tùng