Trong giai đoạn tới, Hà Nội khẩn trương triển khai hàng loạt công trình cấp bách nhằm tăng cường năng lực phòng, chống ngập úng, đặc biệt tại các khu vực thường xuyên chịu ảnh hưởng của mưa lớn và triều cường. Các dự án tập trung cải tạo hệ thống thoát nước, nạo vét sông hồ, xây dựng trạm bơm, nâng cấp tuyến cống và hoàn thiện hạ tầng kỹ thuật đô thị.
Việc triển khai đồng bộ các giải pháp không chỉ góp phần giảm thiểu tình trạng úng ngập kéo dài, mà còn nâng cao khả năng tiêu thoát nước, hạn chế thiệt hại về kinh tế và bảo đảm an toàn cho người dân. Bên cạnh đó, thành phố cũng tăng cường kiểm tra, giám sát tiến độ thi công, kịp thời tháo gỡ khó khăn trong quá trình triển khai nhằm bảo đảm hiệu quả đầu tư và chất lượng công trình.
Trước bối cảnh biến đổi khí hậu và quá trình đô thị hóa nhanh, áp lực lên hệ thống hạ tầng thoát nước ngày càng lớn, việc đầu tư các công trình chống ngập mang ý nghĩa quan trọng trong chiến lược phát triển đô thị bền vững, góp phần cải thiện môi trường sống và nâng cao chất lượng hạ tầng kỹ thuật của Thủ đô. Sở Xây dựng Hà Nội cho biết, thành phố đang đồng loạt triển khai hàng loạt công trình xây dựng khẩn cấp nhằm tăng cường năng lực tiêu thoát nước, điều tiết, trữ nước và xử lý các điểm úng ngập cục bộ, phục vụ công tác phòng, chống ngập úng mùa mưa 2026.
Công nhân khẩn trương tiêu thoát nước tránh ngập úng. (Ảnh: NT).
Theo đó, các dự án tập trung vào hai nhóm giải pháp chính gồm: Cải tạo, bổ cập và dẫn dòng các tuyến sông chính; xây dựng, mở rộng hệ thống hồ điều hòa, trạm bơm và tuyến cống tiêu thoát nước tại các khu vực trọng điểm. Một trong những dự án trọng điểm là cải tạo tuyến hạ lưu Kim Ngưu nối Sông Tô Lịch với Trạm bơm Yên Sở, nhằm tăng cường khả năng trữ nước, thoát nước và dẫn nước từ lưu vực Sông Tô Lịch, Sông Nhuệ về trạm bơm đầu mối phía Nam thành phố.
Dự án có quy mô xây dựng kè bê tông dự ứng lực hai bên bờ dài khoảng 5.350m, nạo vét lòng sông dài khoảng 3.630m và xây dựng tuyến cống kết nối Sông Tô Lịch với hồ Linh Đàm. Do triển khai trong phạm vi công trình hiện có nên không phải thực hiện giải phóng mặt bằng. Theo Sở Xây dựng Hà Nội, tính đến hết ngày 16/2, khối lượng thi công kè bờ bằng cừ bê tông dự ứng lực đạt 122/5.320m.
Các hạng mục chính phục vụ thoát nước được yêu cầu hoàn thành trước 30/4; toàn bộ công trình hoàn thành trước 31/5, chậm nhất 30/6. Song song với đó, dự án cải tạo tuyến kênh Thụy Phương xử lý khẩn cấp bổ cập nước cho Sông Tô Lịch từ nguồn Sông Hồng cũng đang được đẩy nhanh tiến độ. Mục tiêu là đảm bảo nguồn nước bổ cập ổn định, duy trì dòng chảy môi trường, cải thiện chất lượng nước, tạo cảnh quan đô thị, đồng thời hỗ trợ tiêu thoát nước cho tiểu lưu vực Cổ Nhuế, giảm úng ngập tại các khu vực Đông Ngạc, Resco, Ecohome, Đoàn Ngoại giao, Tây Hồ Tây, Ciputra.
Dự án gồm cải tạo trạm bơm Thụy Phương với lưu lượng thiết kế 5m³/s; cải tạo tuyến kênh dài khoảng 3.598m; xây dựng tuyến cống hộp BxH=3x3m dọc các tuyến Hoàng Minh Thảo, Võ Chí Công đến Sông Tô Lịch để bổ cập nước mùa khô. Đến nay, công tác giải phóng mặt bằng đã được phối hợp thực hiện với các đơn vị liên quan. Khối lượng thi công đạt 819/1.316m cừ bê tông dự ứng lực; đã đổ bê tông dầm đỉnh cừ khoảng 100m;...
Các hạng mục chính dự kiến hoàn thành trước 30/4. Ngoài ra, cùng với các tuyến dẫn và bổ cập nước, thành phố tập trung xây dựng, mở rộng hệ thống hồ điều hòa nhằm tăng dung tích trữ, điều tiết nước.
Tại phường Từ Liêm, hồ điều hòa Phú Đô có diện tích mặt nước 31,5ha/36,76ha diện tích ô đất; kè bao dài khoảng 2,71km bằng cọc bê tông cốt thép dự ứng lực SW400B; xây dựng các tuyến cống hộp điều tiết và lắp đặt 2 máy bơm công suất 4.000m³/h kết nối trạm bơm Đồng Bông, hình thành cụm công trình đầu mối tăng khả năng tiêu thoát nước tiểu lưu vực Mỹ Đình. Đến 14/2, đã tạm bàn giao 32,31/36,76ha, trong đó 18,15ha mặt bằng sạch; 14,16ha còn vướng mắc. Khối lượng đào đạt 6.040/1.473.649m³; ép cừ đạt 29/2.670m.
Tại phường Đông Ngạc, dự án hồ điều hòa Thụy Phương 2 có diện tích mặt hồ khoảng 14,5ha, dung tích khoảng 0,5 triệu m³, dung tích điều hòa khoảng 0,4 triệu m³. Công trình gồm kè bê tông đúc sẵn lắp ghép, cống ngầm D2000 đấu nối từ đường trục Tây Thăng Long, cống hộp BxH=2x2m từ phố Viên kéo dài và cống hộp BxH=3x3m điều tiết nước ra Sông Nhuệ. Dự kiến 28/2/2026 bàn giao 100% mặt bằng. Khối lượng thi công đạt 300/700.000m³ đào đất; lắp dựng 50/1.960m kè; tập kết 88/980 cấu kiện bê tông.
Còn tại phường Đại Mỗ, hồ đầu mối Mễ Trì (Đồng Bông 2) có diện tích khoảng 12ha, kè dài 1.950m, xây dựng hệ thống cống điều tiết kết nối kênh Đồng Bông và trạm bơm Đồng Bông. Công tác giải phóng mặt bằng đạt 14,56/17,38ha; đào đạt 5.000/600.000m³; kè đạt 67/1.950m. Khu vực phía Tây thành phố, dự án hồ điều hòa Yên Nghĩa 1 (xã An Khánh) có diện tích khoảng 20ha, kè dài 2,5km bằng cọc SW600B; cống điều tiết 2x(3x3)m kết nối kênh La Khê... Bên cạnh các dự án quy mô lớn, thành phố đang triển khai dự án cải tạo, nâng công suất một số trạm bơm hiện có, lắp đặt trạm bơm dã chiến và xây dựng, cải tạo các tuyến cống, rãnh thoát nước dọc Đại lộ Thăng Long. Dự án gồm 6 hạng mục xử lý thoát nước cục bộ, đang thi công theo tiến độ và sẽ hoàn thành trước 30/4.
Cùng với đó, dự án cải tạo, nâng cấp, xây dựng mới một số hạng mục tiêu thoát nước tại các khu vực Resco, Ecohome, Tây Hồ Tây, Đoàn Ngoại giao, Ciputra, Võ Chí Công, Long Biên, Đông Anh, Gia Lâm gồm 9 hạng mục công trình, hiện đang triển khai đồng bộ, bảo đảm hoàn thành trước 30/4.
Các dự án thoát nước trọng điểm góp phần giảm thiểu, xử lý dứt điểm tình trạng ngập úng tại Hà Nội. (Ảnh: DA).
Thành phố cũng triển khai dự án xây dựng, lắp đặt bổ sung một số trạm bơm hồ, bể điều tiết, hệ thống đường ống thoát nước lưu vực Tô Lịch - Tả Nhuệ; cải tạo Trạm bơm Yên Sở nhằm tăng cường khả năng điều hòa, tiêu thoát nước, giảm tải cho lưu vực. Cũng theo Sở Xây dựng Hà Nội, các công trình đang được tổ chức thi công khẩn trương, đồng loạt. Một số dự án còn vướng mắc về giải phóng mặt bằng nhưng đã có lộ trình hoàn thành trong tháng 2/2026.
Việc triển khai các công trình khẩn cấp phòng, chống ngập úng thể hiện quyết tâm của Hà Nội trong việc chủ động ứng phó với những thách thức từ thiên tai và quá trình đô thị hóa. Các dự án không chỉ hướng tới giải quyết tình trạng ngập úng trước mắt mà còn đặt nền tảng cho sự phát triển hạ tầng lâu dài, bảo đảm khả năng thích ứng với biến đổi khí hậu và gia tăng dân số đô thị.
Khi hệ thống thoát nước được nâng cấp đồng bộ, nguy cơ gián đoạn giao thông, ô nhiễm môi trường và ảnh hưởng đến đời sống người dân sẽ từng bước được hạn chế. Đồng thời, hiệu quả của các công trình cũng góp phần nâng cao diện mạo đô thị, thúc đẩy phát triển kinh tế – xã hội và tăng sức hấp dẫn của Thủ đô trong quá trình hội nhập.
Tuy nhiên, để các giải pháp phát huy hiệu quả bền vững, thành phố cần tiếp tục hoàn thiện cơ chế quản lý, tăng cường phối hợp giữa các đơn vị liên quan và nâng cao ý thức cộng đồng trong bảo vệ hệ thống thoát nước. Sự kết hợp giữa đầu tư hạ tầng, quản lý hiệu quả góp phần giúp thủ đô Hà Nội từng bước kiểm soát tình trạng ngập úng, hướng tới đô thị hiện đại, an toàn.
Khánh Ly