Gia tăng xâm nhập mặn tại Đồng bằng sông Cửu Long

Dự báo trong tháng 4, xâm nhập mặn tại khu vực Đồng bằng sông Cửu Long có xu hướng gia tăng

Theo Trung tâm Dự báo Khí tượng thủy văn Quốc gia, dự báo trong tháng 4, xâm nhập mặn tại khu vực Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL) có xu hướng gia tăng.

Cụ thể, từ nay đến tháng 5/2026, dòng chảy từ sông Mekong về khu vực này tiếp tục giảm, làm gia tăng nguy cơ xâm nhập mặn. Đỉnh mặn tại các cửa sông Cửu Long đã tập trung trong giai đoạn từ 19-23/3, với ranh mặn 4g/lít xâm nhập sâu từ 42-55 km. Tại các sông Vàm Cỏ và Cái Lớn, nhiều đợt xâm nhập mặn cũng được ghi nhận trong tháng 3 và tháng 4, có thời điểm lấn sâu tới 65-70 km.

Dù nguy cơ hạn hán và xâm nhập mặn năm nay được dự báo thấp hơn so với các năm nghiêm trọng như 2016, 2019 và 2023, Chính phủ vẫn yêu cầu các địa phương chủ động ứng phó. Thủ tướng đã ban hành Công điện số 15/CĐ-TTg về việc chủ động phòng, chống xâm nhập mặn tại ĐBSCL và hạn hán, cháy rừng tại Nam Trung Bộ, Đông Nam Bộ.

Cùng với đó, nhiều công trình thủy lợi mới đã được đưa vào vận hành như cống Nguyễn Tấn Thành, Vàm Bà Lịch, Rạch Mọp hay hệ thống Cái Lớn - Cái Bé, góp phần kiểm soát mặn, giữ ngọt và bảo đảm nguồn nước cho sản xuất nông nghiệp. Hiện, nguồn nước trữ tại các hồ thủy lợi và một số hồ thủy điện đạt khoảng 70-80% dung tích thiết kế, cơ bản đáp ứng nhu cầu sản xuất nông nghiệp.

Theo các chuyên gia, để ứng phó hiệu quả với hạn hán và xâm nhập mặn, cần kết hợp đồng bộ nhiều giải pháp như tích trữ nước phân tán, chuyển đổi cơ cấu cây trồng, điều chỉnh lịch thời vụ và theo dõi sát diễn biến thời tiết, nguồn nước. Việc cập nhật thường xuyên các bản tin dự báo cũng giúp chính quyền và người dân chủ động hơn trong sản xuất, giảm thiểu thiệt hại do thiên tai gây ra.

Bên cạnh xâm nhập mặn, khu vực Bắc Bộ, Trung Bộ và ven biển Tây Nam Bộ đều có khả năng xuất hiện đợt triều cường và có thể ảnh hưởng đến các khu vực trũng thấp và vùng ngoài đê bao.

Cụ thể: Khu vực ven biển Bắc Bộ (tại trạm Hòn Dáu), mực nước lớn nhất có thể đạt 3,6-3,7 m vào khoảng 18h-23h các ngày từ 21-24/4; ven biển Trung Bộ (tại trạm Quy Nhơn) mực nước lớn nhất có thể đạt 2,1-2,2 m vào khoảng 11h-14h các ngày 20-23/4; ven biển Tây Nam Bộ (trạm Phú Quốc) mực nước lớn nhất có thể đạt 1,2-1,3 m vào khoảng 20h-23h từ ngày 6-10/4.

Theo Trưởng phòng Dự báo Hải văn (Trung tâm Dự báo Khí tượng thủy văn Quốc gia), Bùi Mạnh Hà, triều cường kết hợp với nước dâng do gió có thể gây ngập úng ở khu vực trũng thấp, ven sông vào thời gian trưa, chiều tối và đêm. Đối với khu vực Bắc Bộ cần đề phòng dòng chảy mạnh hướng xa bờ khi triều cường rút, nguy hiểm cho các hoạt động hàng hải và du lịch biển nhất là tại các cảng ra vào, các bãi tắm.

Triều cường cao sẽ làm chậm quá trình thoát lũ trên các sông thuộc khu vực trên.

Để chủ động ứng phó, giảm thiểu thiệt hại do triều cường lớn gây ngập úng trong thời gian tới, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đề nghị các tỉnh, thành phố chịu ảnh hưởng, triển khai việc theo dõi chặt chẽ các bản tin dự báo, cảnh báo, thông tin kịp thời cho các cấp chính quyền, nhân dân để chủ động phòng tránh.

Lực lượng chức năng kiểm tra, rà soát các khu dân cư ven biển, đê điều, hồ đập, khu vực thấp trũng, có nguy cơ cao xảy ra ngập lụt để chủ động tổ chức di dời, sơ tán người dân khi có tình huống xảy ra; khơi thông dòng chảy, xử lý kịp thời các sự cố công trình ngay từ giờ đầu.

Các tỉnh, thành phố sẵn sàng triển khai các biện pháp tiêu úng, bảo vệ sản xuất; gia cố, bảo vệ hồ ao nuôi thủy sản; thu hoạch hoa màu, cây trồng cạn đến thời kỳ thu hoạch; phòng, chống ngập úng khu vực đô thị, vùng trũng thấp, bảo đảm hạn chế thấp nhất thiệt hại; thông báo cho chủ phương tiện vận tải thủy về ngập úng để chủ động biện pháp bảo đảm an toàn cho người, phương tiện, thiết bị và công trình...

Thu Cúc