Gia Lai: Xã Ia Tul tăng cường quản lý khoáng sản gắn với bảo vệ môi trường

Để tăng cường hiệu quả quản lý, tại Công văn số 758/UBND-VP ngày 27/3/2026 và Công văn số 813/UBND-VP ngày 31/3/2026, UBND xã Ia Tul yêu cầu các cơ quan, đơn vị triển khai thực hiện nghiêm Luật Đất đai, Luật Địa chất và Khoáng sản, Nghị định số 193/2025/NĐ-CP của Chính phủ, Thông tư số 36/2025/TT-BNNMT của Bộ Nông nghiệp và Môi trường.

Đồng thời, triển khai Văn bản số 4888/SNNMT-ĐCKS ngày 10/11/2025 của Sở Nông nghiệp và Môi trường về thu hồi khoáng sản khi cải tạo đất theo quy định tại điểm d khoản 1 Điều 75 Luật Địa chất và Khoáng sản năm 2024.

Theo Công văn số 1178/UBND-VP ngày 24/4/2026, UBND xã Ia Tul yêu cầu Phòng Kinh tế tăng cường kiểm tra tình hình sử dụng đất theo quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt. Trong quá trình kiểm tra, kết hợp tuyên truyền, phổ biến kiến thức pháp luật nhằm nâng cao nhận thức của các tổ chức, cá nhân và hộ gia đình trong việc chấp hành quy định về đất đai.

Cùng với đó, Phòng Văn hóa - Xã hội được giao chủ trì, phối hợp với các cơ quan liên quan đẩy mạnh tuyên truyền pháp luật thông qua hệ thống truyền thanh, trang thông tin điện tử và các kênh thông tin của địa phương.

Thông qua công tác tuyên truyền, chính quyền địa phương hướng đến mục tiêu nâng cao nhận thức của người dân về chính sách cải tạo đất nông nghiệp, thu hồi khoáng sản theo quy định; đồng thời phòng ngừa tình trạng lợi dụng hoạt động cải tạo đất để khai thác khoáng sản trái phép. Đây cũng là cơ sở để vừa bảo đảm nhu cầu cải tạo đất phục vụ sản xuất nông nghiệp hợp pháp, vừa tăng cường quản lý tài nguyên, hạn chế thất thoát và bảo vệ môi trường.

Gắn trách nhiệm khai thác khoáng sản với bảo vệ môi trường

Một trong những nội dung được UBND xã Ia Tul đặc biệt quan tâm là việc gắn công tác quản lý hoạt động khai thác khoáng sản với trách nhiệm bảo vệ môi trường, sử dụng tiết kiệm tài nguyên và cải tạo, phục hồi môi trường sau khai thác.

Theo Công văn số 813/UBND-VP ngày 31/3/2026, UBND xã yêu cầu Phòng Kinh tế chủ trì, phối hợp với các cơ quan liên quan tăng cường kiểm tra, giám sát hoạt động tại các mỏ khoáng sản trên địa bàn.

Các tổ chức, cá nhân hoạt động khai thác khoáng sản phải chấp hành nghiêm các quy định pháp luật về khai thác, kinh doanh, vận chuyển khoáng sản, bảo vệ môi trường, an toàn lao động và cải tạo, phục hồi môi trường; khai thác đúng phạm vi, công suất, mục đích được cấp phép.

Đặc biệt, UBND xã yêu cầu rà soát, đánh giá toàn diện hoạt động khai thác tại các mỏ, nhất là việc thực hiện các quy định về bảo vệ môi trường và hoàn trả mặt bằng sau khai thác.

Đây là yêu cầu cần thiết bởi hoạt động khai thác khoáng sản, nếu không được kiểm soát chặt chẽ, có thể làm biến đổi địa hình, phát sinh bụi, tiếng ồn, ảnh hưởng đến đất đai, nguồn nước và hệ sinh thái xung quanh.

Đối với hoạt động khai thác đất san lấp, cát, sỏi, việc thực hiện đúng các quy định về bảo vệ môi trường càng có ý nghĩa quan trọng nhằm hạn chế nguy cơ xói mòn, sạt lở, suy thoái đất và những tác động tiêu cực đến đời sống, sản xuất của người dân.

Không chỉ tập trung vào hoạt động khai thác, UBND xã Ia Tul còn chú trọng quản lý nguồn khoáng sản dôi dư phát sinh từ các công trình, dự án.

Cụ thể, tại Công văn số 1042/UBND-VP ngày 15/4/2026, UBND xã giao Phòng Kinh tế chủ trì, phối hợp với các cơ quan, đơn vị liên quan rà soát hiện trạng các bãi thải, bãi chứa khoáng sản dôi dư trên địa bàn; tham mưu việc quản lý, sử dụng và cho phép sử dụng khoáng sản dôi dư thuộc thẩm quyền theo đúng quy định pháp luật.

Việc quản lý chặt chẽ khoáng sản dôi dư góp phần kiểm soát nguồn gốc, khối lượng và mục đích sử dụng tài nguyên, hạn chế nguy cơ thất thoát, đồng thời phòng ngừa các hành vi lợi dụng hoạt động tập kết, vận chuyển khoáng sản để thực hiện những hoạt động trái phép.

Có thể thấy, việc UBND xã Ia Tul tăng cường kiểm tra, giám sát các hoạt động khai thác, vận chuyển và sử dụng khoáng sản, gắn với yêu cầu bảo vệ môi trường là giải pháp quan trọng nhằm nâng cao hiệu quả quản lý tài nguyên ngay từ cơ sở.

Phát huy vai trò của các lực lượng chức năng và cộng đồng dân cư

Cùng với việc tăng cường quản lý, bảo vệ môi trường trong hoạt động khai thác khoáng sản, UBND xã Ia Tul cũng chú trọng phát huy vai trò phối hợp giữa các lực lượng chức năng và sự tham gia giám sát của Nhân dân.

Tại Công văn số 1095/CV-UBND ngày 18/4/2026, UBND xã yêu cầu Công an xã xây dựng phương án, tổ chức ra quân tuần tra, kiểm soát hoạt động khai thác khoáng sản trái phép, nhất là vào ban đêm, với phương châm "không có vùng cấm, không có ngoại lệ".

Theo đó, Công an xã chủ trì, phối hợp với Phòng Kinh tế, Ban Chỉ huy Quân sự xã và hệ thống chính trị tại các thôn chủ động phát hiện, ngăn chặn và tham mưu xử lý nghiêm các trường hợp khai thác khoáng sản trái phép.

Đồng thời, phối hợp với lực lượng Cảnh sát giao thông và các cơ quan chức năng tăng cường kiểm tra phương tiện vận chuyển khoáng sản ra, vào địa bàn, giám sát việc chấp hành các quy định pháp luật trong hoạt động khai thác, tàng trữ, mua bán và vận chuyển đất san lấp, cát.

Đặc biệt, UBND xã yêu cầu Phòng Kinh tế tham mưu tổ chức kiểm tra định kỳ, đột xuất tại các khu vực có nguy cơ xảy ra vi phạm; thực hiện chế độ báo cáo hằng tuần về công tác quản lý tài nguyên khoáng sản trên địa bàn.

Song song với công tác kiểm tra, UBND xã cũng yêu cầu các thôn, các tổ chức chính trị - xã hội tăng cường tuyên truyền, vận động người dân chấp hành các quy định pháp luật về đất đai, tài nguyên khoáng sản và bảo vệ môi trường.

Đặc biệt, phát huy vai trò giám sát của cộng đồng, khuyến khích người dân chủ động phát hiện, phản ánh, tố giác các hành vi khai thác, vận chuyển khoáng sản trái phép.

Việc kết hợp giữa công tác tuyên truyền, kiểm tra, giám sát và phát huy vai trò của Nhân dân là giải pháp cần thiết nhằm nâng cao hiệu quả quản lý, bảo vệ tài nguyên khoáng sản, góp phần giữ gìn an ninh trật tự và môi trường sinh thái tại địa phương.

Hướng đến mục tiêu phát triển kinh tế gắn với bảo vệ môi trường

Trong bối cảnh yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội ngày càng cao, việc quản lý, khai thác và sử dụng tài nguyên khoáng sản cần được đặt trong mối quan hệ hài hòa giữa lợi ích kinh tế, trách nhiệm bảo vệ môi trường và quyền lợi của cộng đồng dân cư.

Đối với xã Ia Tul, việc chủ động ban hành nhiều văn bản chỉ đạo, thành lập Tổ công tác liên ngành, tăng cường kiểm tra, giám sát và đẩy mạnh tuyên truyền pháp luật là những giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước về tài nguyên khoáng sản.

Đặc biệt, việc chú trọng tuyên truyền chính sách cải tạo đất nông nghiệp, thu hồi khoáng sản theo quy định không chỉ góp phần nâng cao nhận thức, ý thức chấp hành pháp luật của người dân mà còn hướng đến mục tiêu sử dụng đất đai, tài nguyên một cách hợp lý, tiết kiệm và hiệu quả.

Bên cạnh đó, việc yêu cầu các tổ chức, cá nhân khai thác khoáng sản thực hiện đầy đủ các quy định về bảo vệ môi trường, cải tạo và phục hồi môi trường sau khai thác cũng phù hợp với định hướng phát triển kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn và ngành công nghiệp môi trường.

Để tiếp tục nâng cao hiệu quả quản lý, cần duy trì thường xuyên công tác kiểm tra, giám sát, chú trọng các khu vực có nguy cơ xảy ra khai thác khoáng sản trái phép; đồng thời đẩy mạnh tuyên truyền, hướng dẫn người dân thực hiện đúng chính sách cải tạo đất nông nghiệp và thu hồi khoáng sản.

Cùng với đó, tiếp tục nâng cao trách nhiệm của các cơ quan chuyên môn, phát huy vai trò của Tổ công tác liên ngành và sự tham gia giám sát của cộng đồng dân cư, bảo đảm các hoạt động khai thác, sử dụng tài nguyên khoáng sản tuân thủ quy định pháp luật.

Có thể thấy, việc UBND xã Ia Tul tăng cường công tác quản lý tài nguyên khoáng sản, gắn với tuyên truyền pháp luật và bảo vệ môi trường là hướng đi cần thiết nhằm chủ động phòng ngừa, ngăn chặn các hành vi vi phạm, đồng thời nâng cao hiệu quả khai thác, sử dụng tài nguyên.

Từ những giải pháp đã được cụ thể hóa trong các văn bản chỉ đạo, cùng với sự phối hợp của các lực lượng chức năng và sự đồng thuận của Nhân dân, công tác quản lý tài nguyên khoáng sản tại xã Ia Tul được kỳ vọng sẽ có những chuyển biến tích cực, góp phần bảo vệ môi trường sinh thái, sử dụng hiệu quả nguồn tài nguyên và tạo nền tảng cho phát triển kinh tế - xã hội bền vững tại địa phương.