Gia Lai tăng cường phối hợp liên ngành trong bảo vệ nguồn lợi thủy sản

Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường Gia Lai, địa phương hệ thống công trình thủy lợi trên địa bàn tỉnh hiện có 284 hồ chứa nước với tổng dung tích khoảng 1.453,891 triệu m3 , 486 đập dâng, 272 trạm bơm và khoảng 7.813 km kênh mương các loại. Bên cạnh đó, sau sáp nhập, tỉnh Gia Lai chiều dài đường bờ biển 134 km.  Điều này không chỉ phục vụ sản xuất nông nghiệp mà còn tạo nguồn cho sinh hoạt và nuôi trồng, khai thác thủy sản hiệu quả.

Theo lãnh đạo của Sở Nông nghiệp và Môi trường Gia Lai, hướng tới bảo vệ tài nguyên thiên nhiên bền vững, Sở đã ban hành nhiều văn bản tăng cường quản lý nhà nước về bảo vệ đa dạng sinh học và nguồn lợi thủy sản; đồng thời chỉ đạo các đơn vị triển khai các kế hoạch bảo vệ động vật hoang dã, chim di cư và các loài thú biển quý hiếm. Đặc biệt, thực hiện Công văn số 9035/BNNMT-TSKN ngày 10/8/2026 của Bộ Nông nghiệp và Môi trường về tăng cường hoạt động phối hợp bảo vệ nguồn lợi thủy sản theo Kế hoạch số 628/KH-BCA-BNN&MT, Chủ tịch UBND tỉnh Gia Lai đã yêu cầu các lực lượng chức năng, ngành chuyên môn và chính quyền cơ sở tiếp tục triển khai quyết liệt các nhiệm vụ theo kế hoạch phối hợp.

Theo chỉ đạo của UBND tỉnh, công tác bảo vệ nguồn lợi thủy sản phải được xác định là nhiệm vụ trọng tâm, thường xuyên, với sự tham gia của nhiều lực lượng, gồm Công an, Kiểm ngư, Biên phòng và chính quyền cơ sở. Trọng tâm là tổ chức các đợt cao điểm tuần tra, kiểm tra, truy quét liên ngành tại các khu vực trọng điểm, điểm nóng trên các loại hình thủy vực. Trong quá trình kiểm tra, các lực lượng tập trung đấu tranh, phát hiện và xử lý nghiêm các hành vi sử dụng chất, hóa chất cấm, chất nổ, xung điện, phương tiện, ngư cụ khai thác có tính hủy diệt, tận diệt để khai thác thủy sản theo quy định của pháp luật.

Để bảo đảm công tác phối hợp được duy trì thường xuyên, giao Sở Nông nghiệp và Môi trường chủ trì, phối hợp chặt chẽ với Công an tỉnh, các cơ quan liên quan và UBND các xã, phường đôn đốc, kiểm tra, tổng hợp kết quả thực hiện Kế hoạch số 628/KH-BCA-BNN&MT trên địa bàn tỉnh.

Lực lượng kiểm ngư tuần tra, kiểm soát tại Cảng cá Quy Nhơn. Ảnh: KH

Kết quả thực hiện được tổng hợp, tham mưu báo cáo Bộ Nông nghiệp và Môi trường qua Cục Thủy sản và Kiểm ngư theo quy định. Cùng với kiểm tra, xử lý vi phạm, UBND tỉnh yêu cầu chính quyền cấp xã, phường đẩy mạnh tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật về bảo vệ nguồn lợi thủy sản trên các phương tiện thông tin đại chúng, hệ thống truyền thanh cơ sở và mạng xã hội. Các địa phương chủ động phát hành tài liệu, pano, áp phích tại những khu vực tập trung đông ngư dân, cảng cá, bến cá, khu neo đậu tàu cá; tổ chức vận động người dân, ngư dân và các tổ chức, cá nhân có liên quan ký cam kết không tàng trữ, mua bán, sản xuất, vận chuyển, sử dụng ngư cụ cấm, vật liệu nổ, chất độc, xung điện để khai thác thủy sản.

Cùng với đó, phát động phong trào toàn dân tham gia bảo vệ nguồn lợi thủy sản, đồng thời thiết lập và công khai đường dây nóng để tiếp nhận thông tin tố giác vi phạm từ quần chúng nhân dân.

Bên cạnh đó, địa phương đẩy mạnh triển khai Kế hoạch số 146/KH-UBND về Đề án phát triển thủy sản bền vững giai đoạn 2026–2030, định hướng đến năm 2050, nhằm cụ thể hóa các mục tiêu, nhiệm vụ trọng tâm đã được phê duyệt trước đó. Theo Kế hoạch, tỉnh xác định phát triển thủy sản theo hướng bền vững, giảm dần cường lực khai thác, gắn với bảo vệ và phục hồi nguồn lợi thủy sản.

Đồng thời, đẩy mạnh ứng dụng khoa học – công nghệ, phát triển nuôi trồng công nghệ cao, hoàn thiện hạ tầng nghề cá và chế biến theo chuỗi giá trị, nâng cao thu nhập cho người dân. Trong lĩnh vực khai thác, đến năm 2030, toàn tỉnh còn khoảng 3.800 tàu cá, giảm gần 34% so với năm 2025. Sản lượng khai thác dự kiến đạt 250.000 tấn, giảm 40.000 tấn so với hiện nay, trong khi tỷ lệ ứng dụng công nghệ cao trong khai thác đạt 60–70%.

Địa phương phấn đấu 100% tàu cá từ 12 mét trở lên phải lắp thiết bị giám sát hành trình và sử dụng nhật ký điện tử. Tỉnh cũng sẽ xây dựng các mô hình liên kết chuỗi từ khai thác đến tiêu thụ, phát triển du lịch gắn với nghề cá và từng bước tham gia khai thác viễn dương hợp pháp. Đối với nuôi trồng thủy sản, mục tiêu đến năm 2030 đạt 8.400 ha với sản lượng khoảng 46.500 tấn.

Trong đó, nuôi biển được định hướng phát triển mạnh với thể tích nuôi đạt 800.000 m³ và sản lượng 8.000 tấn/năm, ứng dụng công nghệ hiện đại như lồng HDPE, trí tuệ nhân tạo và hệ thống giám sát tự động. Nuôi nước lợ và nước ngọt tiếp tục được cơ cấu lại theo hướng hiệu quả, an toàn sinh học, hình thành các vùng sản xuất tập trung và chuỗi giá trị. Cùng với đó, công tác bảo vệ nguồn lợi thủy sản được chú trọng với việc thành lập Khu bảo tồn biển Vịnh Quy Nhơn, quản lý các khu bảo vệ nguồn lợi, triển khai các khu vực cấm khai thác có thời hạn, thả giống tái tạo nguồn lợi và phục hồi hệ sinh thái như rạn san hô, rừng ngập mặn.

Gia Lai triển khai đồng bộ các giải pháp, đồng thời tăng cường phối hợp chuyên ngành trong quản lý, bảo vệ nguồn lợi thuỷ sản.

Các hoạt động chống khai thác bất hợp pháp (IUU) cũng được tăng cường. Trong lĩnh vực chế biến, tỉnh định hướng nâng cao tỷ lệ chế biến sâu, phát triển sản phẩm giá trị gia tăng, hạn chế xuất khẩu thô. Các khu chế biến thủy sản tập trung sẽ được hình thành tại một số địa bàn trọng điểm, gắn với cảng cá và hệ thống logistics.

Đồng thời, khuyến khích đầu tư nhà máy chế biến hiện đại, thúc đẩy kinh tế tuần hoàn và giảm phát thải. Về hạ tầng và dịch vụ hậu cần nghề cá, Gia Lai đặt mục tiêu xây dựng cảng cá Tam Quan trở thành cảng cá thông minh, ứng dụng công nghệ số và tự động hóa, hướng tới trở thành trung tâm đấu giá cá ngừ đại dương đầu tiên của Đông Nam Á.

Hệ thống cảng cá, khu neo đậu tránh trú bão và dịch vụ hậu cần sẽ được nâng cấp đồng bộ, đáp ứng nhu cầu khai thác và bảo quản thủy sản…Bảo vệ nguồn lợi thủy sản không chỉ góp phần duy trì đa dạng sinh học, cân bằng hệ sinh thái mà còn tạo nền tảng để phát triển kinh tế và bảo đảm sinh kế lâu dài cho cộng đồng.

Vì vậy, việc Gia Lai tăng cường phối hợp trong quản lý và thúc đẩy phát triển thủy sản bền vững giai đoạn 2026–2030, định hướng đến năm 2050 là giải pháp cần thiết, phù hợp với yêu cầu thực tế. Thời gian tới, địa phương tiếp tục nâng cao trách nhiệm của từng cơ quan, đơn vị, đồng thời xây dựng cơ chế phối hợp chặt chẽ, thường xuyên trao đổi thông tin và kịp thời xử lý những vi phạm liên quan đến bảo vệ nguồn lợi thuỷ sản.

Công tác tuyên truyền cũng được triển khai sâu rộng, tập trung vào các nhóm thường xuyên hoạt động khai thác thủy sản, qua đó giúp người dân hiểu rõ quyền lợi và trách nhiệm trong bảo vệ nguồn lợi. Cùng với đó, Gia Lai chú trọng bảo vệ môi trường sống của các loài thủy sản, phục hồi những khu vực nguồn lợi suy giảm và khuyến khích các mô hình khai thác thân thiện với môi trường góp phần bảo tồn nguồn lợi thủy sản và phát triển bền vững.

Thành Dương