EU cần hàng chục tỷ USD mỗi năm để phục hồi cảnh quan - thiên nhiên

Đối tác châu Âu về Đa dạng sinh học (Biodiversa+) kêu gọi các nước nhanh chóng hoàn thiện kế hoạch phục hồi thiên nhiên và tăng đầu tư cho phục hồi hệ sinh thái, coi đây là giải pháp quan trọng để nâng cao khả năng chống chịu biến đổi khí hậu. Lời kêu gọi được đưa ra trong bối cảnh châu Âu vừa trải qua một mùa hè khắc nghiệt với nắng nóng cực đoan, cháy rừng và hạn hán.

Đáng chú ý, tại Tây Ban Nha và Pháp đang phải đối phó với các vụ cháy rừng lớn, trong khi mực nước sông Danube xuống mức thấp kỷ lục khiến Hungary và Romania phải áp dụng các biện pháp ứng phó, trong đó có giảm hoặc tạm dừng hoạt động tại một số tổ máy điện hạt nhân do thiếu nước làm mát. Theo các nhà nghiên cứu thuộc Biodiversa+, phục hồi thiên nhiên không chỉ nhằm bảo vệ đa dạng sinh học mà còn giúp châu Âu ứng phó tốt hơn với các hiện tượng thời tiết cực đoan.

Những hệ sinh thái khỏe mạnh có thể giảm tác động của hạn hán, cháy rừng và lũ lụt, đồng thời góp phần bảo đảm an ninh nguồn nước. Các chuyên gia cũng khuyến nghị tăng cường áp dụng các giải pháp dựa vào thiên nhiên tại đô thị để giảm áp lực thoát nước và nguy cơ ngập lụt, đồng thời đưa đánh giá rủi ro khí hậu vào quá trình thiết kế các dự án phục hồi.

Phục hồi thiên nhiên giúp châu Âu bảo vệ đa dạng sinh học và ứng phó tốt hơn với các hiện tượng thời tiết cực đoan. (Ảnh minh hoạ).

Điều này giúp bảo đảm các dự án vẫn phát huy hiệu quả khi điều kiện khí hậu tiếp tục thay đổi. Tuy nhiên, đầu tư cho phục hồi thiên nhiên vẫn còn nhiều hạn chế. Các nhà nghiên cứu cho biết chưa đến 10% chính sách phục hồi thiên nhiên cấp quốc gia xem xét những tác động tiềm tàng đối với sức khỏe và xã hội, trong khi nguồn vốn từ khu vực tư nhân vẫn hạn chế. Biodiversa+ nhấn mạnh khoảng 72% doanh nghiệp phi tài chính tại EU và gần 75% các khoản vay ngân hàng tại khu vực đồng euro liên quan đến những ngành phụ thuộc ở mức cao hoặc trung bình vào thiên nhiên.

Do đó, suy thoái thiên nhiên không chỉ là vấn đề môi trường mà còn tạo ra rủi ro đáng kể đối với doanh nghiệp và hệ thống tài chính. Rainer Sodtke, đồng Chủ tịch Biodiversa+, cho rằng khoa học về phục hồi thiên nhiên đã đủ cơ sở để triển khai trên thực tế.

Ông kêu gọi các nước thành viên hành động nghiêm túc để chuẩn bị cho những mùa hè ngày càng nóng và khô hơn. Các kế hoạch cuối cùng dự kiến được hoàn thiện vào năm 2027, trong khi lần rà soát đầu tiên sẽ diễn ra vào năm 2032.

Vì vậy, những quyết định được đưa ra hiện nay sẽ có ảnh hưởng lâu dài đến khả năng thích ứng với biến đổi khí hậu của châu Âu. Về nguồn tài chính, trong đề xuất ngân sách đa niên giai đoạn 2028-2034, Ủy ban châu Âu đề xuất chấm dứt chương trình LIFE - quỹ chủ lực của EU dành cho bảo vệ môi trường - và đưa các dự án phục hồi thiên nhiên vào Quỹ Năng lực cạnh tranh. Tây Ban Nha và một số nước thành viên lo ngại việc tích hợp LIFE vào các cơ chế tài chính rộng hơn có thể làm giảm hiệu quả của chương trình. LIFE hiện có ngân sách khoảng 5,4 tỷ euro cho giai đoạn 2021-2027, hỗ trợ các nước thành viên thực hiện các chính sách về khí hậu, phục hồi thiên nhiên, bảo vệ sinh cảnh, tài nguyên nước và chất lượng không khí.

Trong bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng làm gia tăng nắng nóng, hạn hán, cháy rừng và lũ lụt, các nhà nghiên cứu cho rằng đầu tư cho thiên nhiên cần được xem là khoản đầu tư vào khả năng chống chịu kinh tế - xã hội của EU, thay vì chỉ là chi phí cho bảo tồn. Tăng đầu tư phục hồi thiên nhiên là yêu cầu cấp thiết đối với EU trong bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng khắc nghiệt. Phục hồi hệ sinh thái không chỉ bảo vệ đa dạng sinh học mà còn giúp giảm tác động của thiên tai, tăng khả năng chống chịu và bảo đảm an ninh nguồn nước.

Đức Hải