Dự thảo Luật Bảo vệ môi trường (sửa đổi) tập trung vào 5 nhóm nội dung

Dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Bảo vệ môi trường được xây dựng trên cơ sở tổng kết 5 năm thi hành Luật Bảo vệ môi trường năm 2020; rà soát, cập nhật các chủ trương, đường lối của Đảng, pháp luật có liên quan và các điều ước quốc tế; đồng thời bảo đảm phù hợp với quy định của Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật.

Theo đó, dự thảo Luật tập trung vào 5 nhóm nội dung chính. (1) Tiếp tục cải cách thủ tục hành chính, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền và quyết định theo thẩm quyền. (2) Đổi mới quản trị môi trường dựa trên dữ liệu và mức độ rủi ro, đẩy mạnh chuyển đổi số, bổ sung cơ chế giám sát nguy cơ ô nhiễm, suy thoái môi trường. (3) Thúc đẩy tái chế, tái sử dụng chất thải, phát triển kinh tế tuần hoàn và thực hiện chính sách mở rộng trách nhiệm của nhà sản xuất. (4) Tăng cường quản lý chất lượng môi trường, hoàn thiện cơ chế quản lý chất lượng môi trường không khí, nước theo khả năng chịu tải; bổ sung quy định về kiểm kê khí thải và thiết lập vùng phát thải thấp. (5) Hoàn thiện quy định về ứng phó với biến đổi khí hậu, chuyển từ giảm nhẹ sang quản lý phát thải khí nhà kính và thực hiện kiểm kê khí nhà kính hằng năm.

(Ảnh minh họa)

Thẩm tra dự án Luật Bảo vệ môi trường, mới đây, tại phiên họp thứ 6, Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường của Quốc hội tán thành sự cần thiết sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật. Dự thảo Luật cơ bản phù hợp với đường lối, chủ trương của Đảng, bảo đảm tính hợp hiến, hợp pháp, tính thống nhất, đồng bộ của hệ thống pháp luật và tính khả thi.

Tuy nhiên, để tiếp tục hoàn thiện dự án Luật, Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường của Quốc hội đề nghị thể chế hóa một số nhiệm vụ tại Kết luận 75-KL/TW của Trung ương, trong đó có cơ chế thử nghiệm có kiểm soát đối với công nghệ, dịch vụ, mô hình kinh doanh xanh, tuần hoàn mới. Đồng thời, đề nghị thể chế hóa yêu cầu bố trí tối thiểu 2% tổng chi ngân sách nhà nước hằng năm cho sự nghiệp bảo vệ môi trường, qua đó bảo đảm nguồn lực thực hiện nhiệm vụ bảo vệ môi trường và ứng phó biến đổi khí hậu. Định lượng hóa các tiêu chí liên quan đến đánh giá tác động môi trường, thẩm định, cấp giấy phép môi trường và phân bổ hạn ngạch phát thải khí nhà kính.

Ngoài ra, cơ quan này đề nghị tiếp tục rà soát, bám sát chủ trương của Đảng; nghiên cứu quy định tỷ lệ kết quả giảm nhẹ phát thải khí nhà kính, lượng tín chỉ carbon tối thiểu được giữ lại để thực hiện mục tiêu giảm phát thải trong Đóng góp do quốc gia tự quyết định khi trao đổi, chuyển giao ra quốc tế, phù hợp từng giai đoạn và tình hình thực tế, bảo đảm lợi ích quốc gia.

Giải trình, Phó Thủ tướng Chính phủ Hồ Quốc Dũng cho biết, dự án Luật được xây dựng trên cơ sở bám sát, cụ thể hóa Kết luận 75-KL/TW của Trung ương về bảo vệ môi trường và ứng phó biến đổi khí hậu trong tình hình mới. Quá trình xây dựng Luật quán triệt yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội hài hòa với bảo vệ môi trường, vừa tạo điều kiện cho phát triển, tăng trưởng, vừa bảo đảm môi trường.

Quản lý nhà nước về môi trường phải phù hợp với yêu cầu phát triển kinh tế, nhưng không đánh đổi môi trường để lấy tăng trưởng đơn thuần. Dự án Luật đồng thời đẩy mạnh phân cấp, phân quyền theo hướng địa phương quyết định, tổ chức thực hiện và chịu trách nhiệm, gắn với phân bổ nguồn lực, nâng cao năng lực thực thi, kiểm tra, giám sát; đồng thời phân định rõ trách nhiệm giữa Trung ương và địa phương, nhất là trách nhiệm của người đứng đầu.

Dự án Luật Bảo vệ môi trường (sửa đổi) dự kiến trình Quốc hội xem xét cho ý kiến tại Kỳ họp thứ hai diễn ra vào tháng 10/2026.

PHẠM DUNG