Bước vào cao điểm mùa khô, nguy cơ cháy rừng tại Đồng Nai gia tăng do thời tiết nắng nóng kéo dài, độ ẩm thấp và thảm thực bì khô dễ bắt lửa. Trước thực tế đó, các đơn vị chức năng đã đồng loạt triển khai nhiều giải pháp phòng cháy, chữa cháy rừng theo phương châm “4 tại chỗ”, tăng cường tuần tra, trực gác 24/24 giờ tại các khu vực trọng điểm.
Công tác kiểm soát người ra vào rừng, quản lý nguồn lửa, nguồn nhiệt được siết chặt, nhất là tại những địa bàn giáp ranh khu dân cư và vùng sản xuất. Cùng với đó, hoạt động tuyên truyền nâng cao ý thức người dân được đẩy mạnh, vận động ký cam kết bảo vệ rừng, không đốt nương rẫy, không sử dụng lửa tùy tiện trong rừng và ven rừng.
Bên cạnh đó, ngay từ đầu năm 2026, các cơ quan, đơn vị, chủ rừng trên địa bàn tỉnh đã và đang đồng loạt siết chặt công tác phòng cháy, chữa cháy rừng (PCCCR). Bên cạnh yếu tố thời tiết, nguy cơ còn đến từ hoạt động của con người. Thời điểm trước, trong và sau Tết Nguyên đán, người dân vào rừng thăm mộ, đốt nhang, vàng mã; du xuân, dã ngoại tự phát; đốt dọn thực bì, xử lý rẫy giáp ranh rừng; sử dụng lửa bắt ong, nấu nướng…
Lượng người ra vào rừng tăng cao khiến nguy cơ phát sinh cháy càng lớn. Thực tế cho thấy, chỉ một chút bất cẩn trong sử dụng lửa cũng có thể để lại hậu quả nặng nề cho tài nguyên rừng và môi trường sinh thái. Trước thực trạng đó, các đơn vị quản lý rừng trên địa bàn tỉnh xác định phương châm: chủ động phòng ngừa từ sớm, từ xa; phát hiện nhanh, xử lý kịp thời; không để cháy nhỏ lan thành cháy lớn.
Tại Ban Quản lý rừng phòng hộ Tân Phú, 67 cán bộ, nhân viên bảo vệ rừng chuyên trách được bố trí theo phương châm “4 tại chỗ”. Máy thổi gió, máy bơm nước dã chiến, bình xịt nước đeo vai, dụng cụ thủ công… được trang bị đầy đủ. Đơn vị ký 926 sổ cam kết PCCCR với các hộ dân ven rừng; tổ chức tuyên truyền, diễn tập, phát dọn băng cản lửa; sửa chữa, mua sắm bổ sung phương tiện, công cụ chữa cháy.
Các đơn vị quản lý rừng trên địa bàn tỉnh Đồng Nai luôn chủ động phòng ngừa không để cháy rừng. (Ảnh: MS).
Còn tại Khu Bảo tồn thiên nhiên - văn hóa Đồng Nai, nơi quản lý hơn 100 nghìn hécta (trong đó có hơn 68 nghìn hécta đất lâm nghiệp và hơn 32 nghìn hécta mặt nước hồ Trị An), công tác PCCCR được xác định là nhiệm vụ trọng tâm xuyên suốt mùa khô. Diện tích rộng, tiếp giáp nhiều khu dân cư, tài nguyên rừng phong phú khiến áp lực bảo vệ rừng luôn ở mức cao. Đại diện Hạt Kiểm lâm khu bảo tồn cho biết: Trước mỗi mùa khô, đơn vị đều xây dựng và trình phê duyệt phương án PCCCR làm cơ sở triển khai đồng bộ. Ban Chỉ huy PCCCR cùng các tiểu ban khu vực 1, 2, 3 và các tổ PCCCR được phân công trực thường xuyên, sẵn sàng tiếp nhận thông tin và xử lý khi có tình huống xảy ra.
Hạt Kiểm lâm khu bảo tồn tăng cường tuần tra, kiểm soát người ra vào rừng, đặc biệt tại các khu vực trọng điểm; kiên quyết ngăn chặn hành vi mang lửa vào rừng. Đẩy mạnh tuyên truyền, vận động người dân không đốt nương rẫy, không sử dụng lửa lấy mật ong, không xử lý thực bì trái quy định; tổ chức ký cam kết và xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm.
Không chỉ dừng ở kiểm soát nguồn lửa, Hạt Kiểm lâm khu bảo tồn còn tập trung xử lý thực bì theo đúng thiết kế, quy trình kỹ thuật; làm mới, duy tu chòi canh lửa, đập nước, nhà trạm; bảo trì các tuyến tuần tra.
Công tác kiểm tra, giám sát đất lâm nghiệp giao khoán cũng được tăng cường nhằm kịp thời phát hiện các hành vi xây dựng trái phép, sang nhượng, chuyển đổi mục đích sử dụng đất sai quy định. Đồng thời, đơn vị tiếp tục quản lý, vận hành các công trình phục vụ bảo tồn loài voi châu Á, góp phần giữ cân bằng hệ sinh thái.
Đồng Nai hiện là một trong những địa phương có diện tích rừng lớn của cả nước.
Tại Ban Quản lý rừng phòng hộ Xuân Lộc, lực lượng bảo vệ rừng được bố trí theo đúng phương án PCCCR đã phê duyệt, cơ bản đáp ứng yêu cầu phát hiện sớm và xử lý ban đầu các tình huống cháy. Trang thiết bị như: máy thổi gió, dao phát, cuốc, rựa, bình chữa cháy xách tay… được kiểm tra, quản lý chặt chẽ, sẵn sàng huy động khi có sự cố.
Ban Quản lý rừng phòng hộ Xuân Lộc cho hay: Đơn vị tập trung kiểm soát các khu vực giáp ranh, nơi người dân thường xuyên ra vào rừng; quản lý chặt việc xử lý vật liệu cháy sau khai thác, yêu cầu đăng ký thời gian, địa điểm và giám sát quá trình thực hiện. Những hành vi như đốt thực bì, đốt ong, mang lửa vào rừng đều được nhắc nhở, lập biên bản và phối hợp xử lý theo quy định.
Dự báo thời gian tới, nắng nóng tiếp tục kéo dài, nguy cơ cháy rừng vẫn ở mức cao. Các đơn vị xác định tiếp tục duy trì nghiêm chế độ trực 24/24 giờ tại các khu vực xung yếu; đẩy mạnh tuần tra, kiểm soát; siết chặt quản lý hoạt động sử dụng lửa trong rừng và ven rừng; chủ động rà soát, giảm vật liệu cháy tại các điểm trọng yếu.
Cùng với đó là nâng cao hiệu quả phối hợp liên nghình; phát huy vai trò cộng đồng nhận khoán bảo vệ rừng, người có uy tín trong tuyên truyền, nhắc nhở; theo dõi sát diễn biến thời tiết để điều chỉnh phương án phù hợp thực tế, đảm bảo hiệu quả công tác bảo vệ rừng, PCCCR mùa khô 2025-2026.
Đồng Nai hiện là một trong những địa phương có diện tích rừng lớn của cả nước, với quy hoạch tổng diện tích rừng gần 349.000 ha. Việc chủ động siết chặt công tác phòng cháy, chữa cháy rừng không chỉ góp phần bảo vệ tài nguyên rừng mà còn giữ vững môi trường sinh thái và sinh kế của người dân địa phương. Trong bối cảnh biến đổi khí hậu khiến thời tiết ngày càng cực đoan, nguy cơ cháy rừng có thể xảy ra bất cứ lúc nào.
Do đó, bên cạnh sự vào cuộc quyết liệt của lực lượng chức năng, vai trò, trách nhiệm của cộng đồng dân cư có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Mỗi người dân cần nâng cao ý thức, chấp hành nghiêm các quy định về bảo vệ rừng, kịp thời thông tin khi phát hiện dấu hiệu cháy. Sự phối hợp chặt chẽ giữa chính quyền, kiểm lâm và người dân sẽ là “lá chắn” vững chắc, góp phần giữ màu xanh rừng Đồng Nai trong suốt mùa khô.
Huyền Giang