TP.Đà Nẵng xác định nâng cao khả năng chống chịu và thích ứng trước thiên tai là một trong những nhiệm vụ trọng tâm nhằm bảo đảm phát triển bền vững trong bối cảnh biến đổi khí hậu diễn biến ngày càng phức tạp. Thành phố tập trung hoàn thiện hệ thống hạ tầng phòng, chống thiên tai, nâng cấp các công trình thoát nước, hồ điều hòa, kè chống sạt lở và tăng cường năng lực ứng phó tại các khu vực thường xuyên chịu ảnh hưởng của mưa lớn, bão và ngập lụt.
Tuy nhiên, thiên tai năm 2025 đã khiến TP.Đà Nẵng bị thiệt hại nặng nề, đặc biệt là đợt mưa lũ kéo dài từ cuối tháng 10 đến đầu tháng 11/2025 đã khiến 76.500 ngôi nhà trên địa bàn Thành phố Đà Nẵng bị ngập sâu; 10 xã bị cô lập hoàn toàn. Thiên tai đã làm 11 người chết, 4 người mất tích, 31 người bị thương, 78 ngôi nhà bị sập, 96 nhà hư hỏng và 17 nhà có nguy cơ sạt lở cao. Hạ tầng giao thông, cầu cống, đường sá tại nhiều khu vực bị hư hỏng nghiêm trọng.
Trước diễn biến thời tiết cực đoan, thành phố đã tăng cường các giải pháp phòng, chống thiên tai, ứng phó khẩn cấp và khắc phục hậu quả nhằm bảo đảm an toàn cho người dân, đồng thời triển khai các kế hoạch nâng cao khả năng chống chịu trước biến đổi khí hậu. Theo các chuyên gia khí tượng, biến đổi khí hậu đang làm gia tăng tính bất thường của các hiện tượng thời tiết cực đoan. Những cơn bão mạnh, quỹ đạo khó dự báo, lượng mưa lớn trong thời gian ngắn hay nguy cơ nước biển dâng đang tạo ra những thách thức mới đối với các đô thị ven biển. Thời tiết ngày càng dị thường, khó đoán, và điều đáng lo hiện nay không chỉ là bão mạnh hơn, mà là sự phá vỡ những quy luật thời tiết từng được xem là ổn định.
Đường giao thông tại Đà Nẵng bị mưa lũ gây hư hỏng nặng nề vào tháng 10/2025. (Ảnh: CT).
Đối với các xã vùng sâu, vùng xa của Đà Nẵng, đa phần người dân vẫn dựa vào kinh nghiệm quan sát mây, côn trùng để biết sắp tới có mưa lớn hay lụt lớn. Tuy nhiên, những quan sát đó không còn phù hợp với mưa cường suất lớn trong quãng thời gian ngắn như hiện nay. Lãnh đạo UBND xã Phước Trà bày tỏ lo lắng khi địa phương thường xuyên đứng trước nguy cơ mất an toàn do chịu tác động trực tiếp từ việc điều tiết của các nhà máy thủy điện thượng nguồn sông Tranh. Khi lớn kéo dài thường gây mất điện, cô lập địa hình hoặc gián đoạn liên lạc khiến việc đưa thông tin cảnh báo đến người dân gặp khó. Trong điều kiện đó, bên cạnh việc đầu tư hệ thống cảnh báo hiện đại, địa phương rất cần sự hỗ trợ của các cơ quan chức năng trong xây dựng năng lực ứng phó cho cộng đồng.
Thực tế cho thấy, Đà Nẵng đang từng bước thay đổi cách tiếp cận trong phòng chống thiên tai. Thay vì chỉ tập trung vào công tác cứu hộ, cứu nạn sau khi sự cố xảy ra, địa phương chú trọng hơn đến việc xây dựng phương án phòng ngừa, tổ chức diễn tập tại cộng đồng, rà soát từng hộ dân trong vùng nguy hiểm, nhất là người già, trẻ em, người có hoàn cảnh khó khăn. Lãnh đạo Trung tâm Giám sát, điều hành thông minh (IOC) Đà Nẵng thông tin, hiện hệ thống thông tin, dữ liệu quan trắc tại thành phố được kết nối với IOC, đồng thời phối hợp Đài Khí tượng Thủy văn Trung Bộ để cập nhật, đồng bộ các bản tin dự báo, cảnh báo phục vụ công tác ứng phó thiên tai. Phương thức quan trắc thủ công dần được thay thế bằng hệ thống tự động truyền dữ liệu theo thời gian thực, giúp nâng cao chất lượng giám sát và cảnh báo.
Người dân có thể theo dõi thông tin qua nhiều nền tảng như ứng dụng Vrain, Danang Smart City, Tổng đài 1022 và các cổng thông tin phòng, chống thiên tai của thành phố. Ở khu vực đô thị, yêu cầu thích ứng với thiên tai cũng đặt ra những bài toán mới. Cụ thể, các công trình xây dựng cần tính đến khả năng chịu tác động của gió mạnh, mưa cực đoan.
Cùng với đó, hệ thống điện, viễn thông cần có phương án vận hành trong tình huống khẩn cấp. Đặc biệt, việc bảo vệ không gian xanh, hành lang thoát lũ cũng là giải pháp quan trọng để giảm áp lực cho đô thị khi thiên tai xảy ra. Theo các chuyên gia quy hoạch, một đô thị có khả năng phục hồi cần được xây dựng trên nguyên tắc chủ động giảm rủi ro. Đó không chỉ là câu chuyện về tăng cường khả năng ứng phó, mà trở thành yêu cầu quan trọng nhằm thay đổi tư duy phát triển đô thị hiện đại, bền vững.
Lực lượng chức năng hỗ trợ người dân di dời để đảm bảo an toàn.
Đáng chú ý, để chủ động ứng phó với diễn biến thời tiết cực đoạn, ngày 26/5/2026, UBND thành phố Đà Nẵng đã ban hành Chỉ thị số 08/CT-UBND nhằm chỉ đạo các sở ban ngành và địa phương chủ động ứng phó và giảm thiểu thiệt hại do thiên tai gây ra. Phương châm hành động xuyên suốt là bốn tại chỗ, đặt mục tiêu bảo đảm an toàn tính mạng của nhân dân lên hàng đầu.
Lãnh đạo thành phố yêu cầu các cơ quan chức năng chủ động triển khai quyết liệt công tác phòng chống thiên tai theo phương châm bốn tại chỗ. Các đơn vị cần củng cố Ban Chỉ huy Phòng thủ dân sự các cấp, đồng thời xây dựng kế hoạch ứng phó chi tiết cho từng cấp độ rủi ro.
Việc lồng ghép nội dung phòng chống thiên tai vào quy hoạch phát triển kinh tế xã hội và chuẩn bị phương án tái định cư cho vùng có nguy cơ cao cũng được xác định là nhiệm vụ trọng tâm. Bên cạnh đó, các địa phương cấp xã phường cần khẩn trương chuẩn bị lực lượng, vật tư, nhu yếu phẩm và tiến hành nạo vét hệ thống thoát nước, cắt tỉa cây xanh hoàn thành trước mùa mưa bão.
Đặc biệt, công tác kiểm tra, rà soát các khu dân cư và trụ sở cơ quan được đặt lên hàng đầu nhằm kịp thời sơ tán người dân cùng tài sản ra khỏi các khu vực có nguy cơ sạt lở hoặc lũ quét. Cơ quan chức năng phải đánh giá mức độ an toàn của các đập và hồ chứa nước, đặc biệt là những công trình nằm ở vị trí trên cao để có biện pháp khắc phục sự cố kịp thời. Lực lượng vũ trang bao gồm Bộ Chỉ huy Quân sự, Công an và Bộ đội Biên phòng thành phố được giao nhiệm vụ chuẩn bị phương tiện, trang thiết bị phục vụ công tác ứng phó và tìm kiếm cứu nạn.
Các lực lượng này sẽ phối hợp chặt chẽ để quản lý tàu thuyền hoạt động trên biển, kiên quyết không cho phương tiện không đủ điều kiện ra khơi nhằm bảo vệ tính mạng ngư dân. Sở Nông nghiệp và Môi trường chịu trách nhiệm theo dõi sát diễn biến thời tiết, tham mưu kịp thời công tác ứng phó và tăng cường lắp đặt các trang thiết bị cảnh báo sớm ngập lụt sạt lở. Sở Xây dựng tập trung rà soát hệ thống cầu cống thoát nước, đề xuất nạo vét mương tuyến cống mới để đảm bảo tiêu thoát nước đô thị hiệu quả…
Trong thời gian tới, Đà Nẵng sẽ tiếp tục triển khai đồng bộ các giải pháp nhằm nâng cao năng lực phòng ngừa, ứng phó và phục hồi sau thiên tai, hướng tới xây dựng đô thị an toàn, thích ứng và phát triển bền vững. Bên cạnh việc đầu tư hạ tầng và ứng dụng công nghệ hiện đại, thành phố sẽ tăng cường phối hợp giữa các cấp, ngành, địa phương và cộng đồng trong quản lý rủi ro thiên tai, bảo đảm công tác chỉ đạo, điều hành được thực hiện kịp thời và hiệu quả.
Với định hướng lấy người dân làm trung tâm, Đà Nẵng đặt mục tiêu xây dựng cộng đồng chủ động, có đủ kiến thức và kỹ năng ứng phó với thiên tai, giảm thiểu tối đa thiệt hại về người và tài sản. Đây không chỉ là yêu cầu trước mắt mà còn là nền tảng quan trọng để thành phố phát triển theo hướng xanh, thông minh, an toàn và có khả năng thích ứng cao trước các thách thức của biến đổi khí hậu.
Ngô Quang