Theo Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam, ngành du lịch đã chứng kiến sự phục hồi ngoạn mục và tăng trưởng mạnh mẽ. Năm 2025, ngành du lịch đón 21,2 triệu lượt khách quốc tế (tăng 20,5% so với năm 2024), phục vụ 137 triệu lượt khách nội địa (tăng 24,5%), và đạt tổng thu kỷ lục 1 triệu tỷ đồng (tăng trên 19%).
Tuy nhiên, sự phát triển nhanh chóng cũng đặt ra những thách thức không nhỏ về áp lực hạ tầng, môi trường, chất lượng dịch vụ và năng lực quản trị. Trong bối cảnh đó, việc ứng dụng khoa học công nghệ, đặc biệt là trí tuệ nhân tạo (AI), không còn là một lựa chọn mà đã trở thành yêu cầu tất yếu để ngành du lịch phát triển hiện đại, nhanh chóng và bền vững.
Hiệp hội Du lịch Việt Nam cho rằng, chuyển đổi số không còn là một lựa chọn mang tính khuyến khích, mà đã trở thành yêu cầu thực tiễn đối với cả cơ quan quản lý nhà nước, hiệp hội nghề nghiệp, địa phương, điểm đến và từng doanh nghiệp du lịch. Hiện nay, với sự phát triển đột phá của trí tuệ nhân tạo, công nghệ đang làm thay đổi sâu sắc cách khách du lịch tìm kiếm thông tin, lựa chọn điểm đến, đặt dịch vụ, trải nghiệm hành trình và chia sẻ cảm nhận sau chuyến đi.
Là trung tâm du lịch lớn của cả nước, Hà Nội được xem là địa phương tiên phong trong chuyển đổi số du lịch. Thành phố đã triển khai rộng rãi mã QR Code tại các điểm đến, tạo thuận lợi cho người dân và du khách tiếp cận thông tin, sử dụng dịch vụ công và các tiện ích du lịch. Dấu ấn rõ nét nhất nằm ở việc nhiều di tích tiêu biểu như Văn Miếu - Quốc Tử Giám, Hoàng thành Thăng Long, Di tích Nhà tù Hỏa Lò đồng loạt triển khai bán vé điện tử, thuyết minh tự động bằng nhiều thứ tiếng, số hóa dữ liệu bằng mã QR.
Sở hữu Quần thể danh thắng Tràng An - Di sản Văn hóa và Thiên nhiên thế giới, Ninh Bình đang được xem là một trong những điểm sáng trong phát triển du lịch gắn với chuyển đổi số. Ngành du lịch Ninh Bình hiện đã đưa vào vận hành 5 ki-ốt điện tử thông minh tại các điểm du lịch trọng điểm; duy trì 32 điểm phát wifi miễn phí phục vụ du khách; triển khai ứng dụng du lịch thông minh “Ninhbinhtourisminfo” trên nền tảng Android và iOS;
Đẩy mạnh số hóa thông tin các khu, điểm du lịch bằng mã QR; vận hành tổng đài hỗ trợ khách du lịch kết hợp chatbot tự động. Đến nay, 100% các điểm du lịch lớn trên địa bàn đã áp dụng vé điện tử quét mã QR và triển khai thanh toán không dùng tiền mặt, những kết quả đó đã thúc đẩy tăng trưởng du lịch địa phương.
Chuyển đổi số góp phần quảng bá hiệu quả hình ảnh du lịch, nâng cao trải nghiệm du khách tại các điểm đến (Ảnh minh họa).
Những năm trở lại đây, TP. HCM từng bước hình thành hệ sinh thái du lịch số với sự tham gia của cả cơ quan quản lý và doanh nghiệp. Các nền tảng công nghệ như bản đồ số 3D/360, mã QR thuyết minh tự động hay hệ thống thông tin du lịch trực tuyến đã và đang mang đến những trải nghiệm mới mẻ, tiện lợi cho du khách. Trên nền tảng bản đồ số 3D/360, nhiều địa danh nổi bật của thành phố và khu vực lân cận được tái hiện sinh động.
Từ các công trình kiến trúc biểu tượng đến các điểm du lịch nổi tiếng, hình ảnh được thể hiện chân thực, cho phép người dùng “tham quan ảo” trước khi quyết định hành trình thực tế. Bên cạnh đó, hệ thống mã QR cũng được triển khai rộng rãi tại nhiều điểm tham quan, di tích lịch sử. Thành phố đang tập trung đầu tư hạ tầng số để hỗ trợ phát triển du lịch thông minh. Trong đó, việc mở rộng Wifi miễn phí tại các điểm du lịch, không gian công cộng và triển khai mạng 5G trên diện rộng là những nhiệm vụ trọng tâm.
Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam cho rằng, số hóa trong công tác quản lý và xây dựng sản phẩm đang mang đến diện mạo mới cho du lịch Việt Nam, hướng tới một hệ sinh thái du lịch thông minh, bền vững. Chuyển đổi số trong du lịch là xu thế tất yếu và có ý nghĩa quyết định đối với tốc độ và chất lượng tăng trưởng của ngành. Khi công nghệ số được ứng dụng đúng hướng, du lịch sẽ phát triển nhanh và bền vững hơn.
Du lịch là một trong những lĩnh vực trọng điểm cần đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số trong quản trị và vận hành các cơ sở du lịch. Đây là một trong những nội dung trọng tâm của Chương trình phát triển kinh tế số và xã hội số giai đoạn 2026-2030 vừa được Chính phủ phê duyệt.
Chính phủ giao Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch xây dựng và vận hành hệ thống thông tin, cơ sở dữ liệu số chuyên ngành du lịch; công bố danh mục dữ liệu mở để doanh nghiệp và cộng đồng khai thác, phát triển các sản phẩm, dịch vụ mới trong lĩnh vực du lịch. Đồng thời, triển khai các chương trình hỗ trợ các doanh nghiệp nhỏ và vừa thực hiện chuyển đổi số trong các lĩnh vực lưu trú, lữ hành, ăn uống, điểm đến thông minh...
Đặc biệt, Bộ cũng sẽ đổi mới mô hình chương trình du lịch thông qua đa dạng hóa hình thức tổ chức tour, phát triển tham quan ảo, thực tế mở rộng, mô phỏng hành trình và trải nghiệm 360 độ; thúc đẩy liên thông các nền tảng du lịch số trong ASEAN, hướng tới hình thành hệ sinh thái “Du lịch số ASEAN,” mang đến cho du khách trải nghiệm toàn trình từ tìm kiếm thông tin, đặt dịch vụ, thanh toán đến đánh giá chất lượng dịch vụ trên môi trường số.
Với những định hướng mới được xác lập, ngành du lịch đang đứng trước cơ hội chuyển đổi số toàn diện, nhanh và mạnh mẽ hơn. Dữ liệu số và trí tuệ nhân tạo trở thành động lực thúc đẩy quản trị theo hướng hiện đại, khoa học; hình thành những sản phẩm, dịch vụ và trải nghiệm du lịch thông minh, hiện đại, góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh và sức hấp dẫn của du lịch Việt Nam./.
Thu Thủy