Cần Thơ thúc đẩy ứng dụng khoa học-công nghệ trong khai thác, bảo vệ nguồn lợi thủy sản

Cần Thơ hiện nay được đánh giá là vựa thủy sản quan trọng của khu vực Đồng bằng sông Cửu Long, cả về nuôi trồng lẫn khai thác. Thủy sản trở thành một trong những ngành kinh tế mũi nhọn, có giá trị xuất khẩu cao. Trước yêu cầu này, thành phố Cần Thơ đặc biệt quan tâm đến công tác phát triển sản xuất cũng như bảo vệ môi trường và tái tạo nguồn lợi thủy sản.  

Năm 2025, thành phố cấp 34 giấy chứng nhận an toàn thực phẩm đối với vùng nuôi trồng thủy sản; 7.560 giấy xác nhận đăng ký nuôi trồng thủy sản lồng bè, đối tượng thủy sản nuôi chủ lực. Đến hết tháng 1/2026, thành phố có 784 tàu đánh bắt hải sản và đã đăng ký khai thác, quản lý, với tổng công suất 210.631CV. Trong đó, tàu từ 15m trở lên là 341 chiếc (100% lắp đặt thiết bị giám sát hành trình) công suất 186.335CV, 47 tàu làm dịch vụ hậu cần nghề cá; cấp 784/784 giấy phép khai thác thủy sản...

Theo đại diện Sở Nông nghiệp và Môi trường thành phố việc ứng dụng khoa học kỹ thuật tiên tiến, cơ giới hóa và tổ chức sản xuất hợp lý sẽ giúp thành phố đạt kết quả trong công tác bảo vệ nguồn lợi thủy sản, phục hồi và tái tạo nguồn gen quý, nâng cao khả năng thích ứng với biến đổi khí hậu và hướng tới phát triển ngành thủy sản theo hướng kinh tế tuần hoàn, kinh tế xanh...

Thực hiện Chương trình quốc gia về bảo vệ, phát triển, tái tạo nguồn lợi và khai thác thủy sản hiệu quả, bền vững đến năm 2030 trên địa bàn thành phố, Cần Thơ đặt mục tiêu phát triển bền vững ngành khai thác thủy sản với cơ cấu tàu, nghề phù hợp với khả năng cho phép khai thác nguồn lợi thủy sản; sản xuất an toàn, hiệu quả kinh tế cao, nâng cao đời sống ngư dân, góp phần đảm bảo quốc phòng, an ninh, giữ vững độc lập, chủ quyền biển đảo của Tổ quốc;

Bảo tồn, bảo vệ, tái tạo nguồn lợi thủy sản nhằm phục hồi và sử dụng hợp lý, hiệu quả nguồn lợi thủy sản và các hệ sinh thái thủy sinh; gắn hoạt động tuần tra, kiểm tra, kiểm soát, quản lý nguồn lợi thủy sản với hoạt động khai thác thủy sản bền vững, chống khai thác IUU; nâng cao nhận thức của cộng đồng và xã hội về bảo vệ và phát triển nguồn lợi góp phần phát triển bền vững ngành thủy sản, giữ gìn tính đa dạng sinh học và giá trị tài nguyên sinh vật của thành phố Cần Thơ. 

Các vùng nuôi trồng thủy sản công nghệ cao tại tỉnh ngày càng được mở rộng. 

Cùng với nhiều giải pháp được triển khai đồng bộ, Cần Thơ đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ. Trong đó, tiếp tục triển khai điều tra đánh giá nguồn lợi thủy sản trên các vùng biển để cung cấp thông tin, dữ liệu, cơ sở khoa học phục vụ công tác quản lý, sử dụng nguồn lợi thủy sản bền vững. Ứng dụng công nghệ, thúc đẩy chuyển đổi số trong cơ sở dữ liệu nguồn lợi thủy sản biển thành phố Cần Thơ phục vụ quản lý.

Tiếp nhận và triển khai hiệu quả các bản tin dự báo ngư trường cung cấp cho ngư dân khai thác trên biển phục vụ khai thác hải sản hiệu quả. Đẩy mạnh, đổi mới công tác khuyến ngư theo hướng xã hội hóa, tăng cường sự tham gia của các tổ chức, doanh nghiệp khoa học công nghệ để đẩy mạnh chuyển giao, ứng dụng tiến bộ khoa học, công nghệ mới đối với ngư cụ, kỹ thuật khai thác, hầm bảo quản, trang thiết bị bảo quản sản phẩm trên tàu cá. Tham mưu tổ chức thực hiện các bộ Tiêu chuẩn Việt Nam, Quy chuẩn Việt Nam về ngư cụ, tàu cá, về điều kiện, môi trường làm việc nghỉ ngơi của người lao động trên địa bàn thành phố.

Thành phố triển khai ứng dụng các công nghệ (công nghệ số, công nghệ vệ tinh, viễn thám, hệ thống thông tin địa lý...) để theo dõi sự di cư tự nhiên của một số loài thủy sản nguy cấp, quý, hiếm, loài thủy sản có giá trị kinh tế, khoa học và dự báo ngư trường phục vụ cho hoạt động khai thác thủy sản. Nghiên cứu, ứng dụng chuyển giao về thiết kế, sản xuất ngư cụ, phương pháp khai thác tiên tiến, thân thiện với môi trường để nâng cao năng suất, chất lượng và giá trị sản phẩm; khuyến khích phát triển công nghiệp phụ trợ chế tạo dây, lưới, sợi, phao, chỉ... từng bước thay thế hàng ngoại nhập.

Nghiên cứu, ứng dụng công nghệ tiên tiến trong bảo quản sản phẩm và giảm tổn thất sau thu hoạch. Nghiên cứu, ứng dụng các mẫu tàu mới phù hợp với khai thác hải sản vùng khơi, tiến tới thay thể tàu vỏ gỗ bằng vật liệu phù hợp và các trang thiết bị thông tin hàng hải, khai thác để từng bước cơ giới hóa, hiện đại hóa các khâu trong quá trình khai thác hải sản.

Đáng chú ý, thành phố khuyến khích sự tham gia của doanh nghiệp và khối tư nhân, thông qua các chính sách khuyến khích đầu tư vào công tác phát triển khoa học công nghệ trong bảo vệ và phát triển nguồn lợi thủy sản, khai thác nguồn lợi thủy sản hiệu quả, bền vững và thân thiện với môi trường.../.

Bùi Thủy