Thực hiện Đề án số 09-ĐA/TU của Ban Thường vụ Tỉnh ủy về phát triển kinh tế xanh - kinh tế tuần hoàn giai đoạn 2026 - 2030, tầm nhìn đến năm 2045, tỉnh Cà Mau triển khai đồng bộ giải pháp hướng tới mục tiêu trở thành trung tâm phát triển kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn của vùng Đồng bằng sông Cửu Long; hình thành mô hình tăng trưởng dựa trên đổi mới sáng tạo, công nghệ xanh, năng lượng sạch, kinh tế biển hiện đại; nâng cao chất lượng cuộc sống nhân dân, bảo vệ môi trường và thích ứng hiệu quả với biến đổi khí hậu.
Một trong những nhiệm vụ quan trọng được xác định triển khai là xây dựng và phát triển đô thị xanh. Theo Sở Xây dựng Cà Mau, hầu hết các đồ án quy hoạch chung, quy hoạch phân khu được quy hoạch theo định hướng phát triển đô thị xanh, thông minh, phát triển bền vững theo xu thế chung; các khu chức năng, khu vực có vị trí, cảnh quan môi trường chiến lược, có giá trị cao được ưu tiên quy hoạch để thu hút đầu tư. phát triển đô thị là sự đầu tư mạnh về kết cấu hạ tầng xã hội ở nhiều lĩnh vực.
Các công trình dịch vụ công cộng và nhà ở ngày càng đáp ứng tốt hơn nhu cầu của người dân, nâng cao chất lượng và điều kiện sống; các công trình y tế, giáo dục, văn hoá, thể thao... được quan tâm đầu tư, đáp ứng nhu cầu chăm sóc sức khoẻ, học tập, vui chơi, giải trí... của người dân. Từ điều kiện tự nhiên, hệ thống đô thị trung tâm tỉnh (hiện thuộc các phường: An Xuyên, Tân Thành, Lý Văn Lâm…) được định hướng phát triển đa dạng, phù hợp với vùng sinh thái đặc trưng, thích ứng với biến đổi khí hậu.
Trước tác động của biến đổi khí hậu, phát triển đô thị xanh, bền vững là nhiệm vụ quan trọng (Ảnh minh họa: HT).
Trong đó, đô thị Sông Đốc là trung tâm kinh tế - xã hội vùng ven biển, là đô thị đặc trưng vùng sông nước và là trung tâm dịch vụ du lịch biển. Đô thị Năm Căn là trung tâm dịch vụ du lịch sinh thái rừng ngập mặn, trung tâm thương mại - dịch vụ phía Nam, mang bản sắc đặc thù sông nước và hiện đại; nhất là khi tới đây hình thành các dự án lớn trên địa bàn của tỉnh, hướng mạnh ra biển Đông thì đô thị Năm Căn sẽ là trục phát triển với Sông Đốc, Gành Hào, Hòn Khoai.
Tuy nhiên, công tác quản lý không gian kiến trúc, cảnh quan đô thị bước đầu được quan tâm nhưng còn một số tồn tại, bất hợp lý như: thiếu diện tích cây xanh; công trình dịch vụ công cộng chưa được đầu tư đầy đủ; kiến trúc công trình, không gian cảnh quan đô thị còn phát triển tự phát...
Trước thực tế trên, Cà Mau đẩy mạnh xây dựng và phát triển đô thị xanh. Trong đó, địa phương này đặt mục tiêu đến năm 2030, 100% đô thị áp dụng hệ thống quản lý số trong quản lý hạ tầng kỹ thuật. Tối thiểu 30% diện tích đô thị được đầu tư hạ tầng xanh. 100% xã, phường có điểm tập kết, thu gom chất thải đáp ứng yêu cầu môi trường100% đô thị loại III trở lên triển khai đô thị thông minh; Tỷ lệ cây xanh đô thị đạt tiêu chuẩn quốc gia.
Tỉnh tổ chức quy hoạch và phát triển hệ thống đô thị theo hướng xanh, thích ứng với biến đổi khí hậu và phát triển bền vững; nghiên cứu áp dụng mô hình "Đô thị thích ứng (ĐTX)". Tích hợp các mục tiêu kinh tế tuần hoàn, tăng trưởng xanh vào công tác lập, điều chỉnh quy hoạch chung, quy hoạch phân khu và quy hoạch chi tiết đô thị;
Đồng thời ưu tiên bố trí không gian cho hạ tầng xanh, hành lang thoát nước, hồ điều hòa sinh thái, hệ thống thu gom và xử lý chất thải tập trung; hạn chế bê tông hóa các vùng trũng tự nhiên nhằm nâng cao khả năng chống ngập và thích ứng với biến đổi khí hậu. Khuyến khích phát triển các công trình xanh, tiết kiệm năng lượng; nghiên cứu ban hành các quy chuẩn, tiêu chí thúc đẩy xây dựng các công trình đạt chứng chỉ xanh; tăng cường sử dụng vật liệu xây dựng không nung, vật liệu tái chế và các giải pháp chiếu sáng công cộng sử dụng năng lượng mặt trời.
Đáng chú ý, Cà Mau phát triển hệ thống giao thông xanh thông qua quy hoạch mạng lưới đường dành cho người đi bộ, xe đạp; xây dựng lộ trình chuyển đổi phương tiện vận tải hành khách công cộng sang sử dụng điện và phát triển đồng bộ hệ thống trạm sạc điện tại các khu vực đô thị.
Cà Mau tiếp tục mở rộng mảng xanh đô thị.
Tỉnh tăng cường đầu tư phát triển hệ thống công viên, cây xanh, mặt nước và các không gian mở trong đô thị, bảo đảm chỉ tiêu diện tích cây xanh theo quy hoạch. Kết nối các công viên, vườn hoa, tiểu đảo xanh và các không gian sinh thái vào khu dân cư hiện hữu nhằm nâng cao chất lượng môi trường sống. Đồng thời, bảo tồn và phát huy vai trò của các dải rừng ngập mặn ven đô thị như vùng đệm sinh thái, góp phần phòng, chống xâm nhập mặn, điều hòa khí hậu và bảo vệ đa dạng sinh học.
Cà Mau đẩy mạnh ứng dụng khoa học, công nghệ và chuyển đổi số trong công tác quy hoạch, đầu tư, xây dựng và quản lý phát triển đô thị; ưu tiên triển khai mô hình thông tin công trình và mô hình thông tin đô thị nhằm nâng cao hiệu quả quản lý, tối ưu hóa việc sử dụng đất đai, hạ tầng và vật liệu xây dựng, góp phần xây dựng hệ thống đô thị thông minh, hiện đại và phát triển bền vững.
Đầu tư phát triển các khu xử lý chất thải rắn theo mô hình kinh tế tuần hoàn; đẩy mạnh phân loại chất thải rắn tại nguồn, tăng cường tái sử dụng, tái chế chất thải, đặc biệt là nhựa, kim loại và các vật liệu có khả năng tái chế để sản xuất vật liệu xây dựng và các sản phẩm có giá trị gia tăng.
Cùng với phát triển đô thị xanh, ngành dịch vụ và du lịch được đẩy mạnh chuyển đổi theo hướng xanh, bền vững. Theo đó, tỉnh mở rộng, nâng cấp, cải tạo mạng lưới siêu thị và trung tâm thương mại, theo hướng tập trung phát triển các siêu thị và trung tâm thương mại tại các điểm tập trung dân số có mật độ tại các trung tâm đô thị của tỉnh, đặc biệt ở những phường/xã hiện đang thiếu cơ sở bán lẻ hiện đại.
Thu hút đầu tư, xây dựng hệ thống trung tâm thương mại, siêu thị tại các trung tâm đô thị của tỉnh, trọng tâm là các đô thị phát triển. Phát triển các loại hình dịch vụ thương mại (gắn với kinh tế đêm) gắn với các sự kiện Kinh tế, chính trị văn hóa tại các Quảng trường trung tâm tỉnh Cà Mau.
Cà Mau đặt mục tiêu 100% các siêu thị, trung tâm thương mại sử dụng các sản phẩm bao bì thân thiện với môi trường thay thế cho các sản phẩm bao bì nhựa dùng một lần, khó phân hủy. Phổ biến, nhân rộng các mô hình về sản xuất sạch, sản xuất và tiêu dùng bền vững. Triển khai chính sách hỗ trợ lãi suất theo quy định đối với doanh nghiệp thuộc khu vực kinh tế tư nhân, hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh vay vốn tại ngân hàng thương mại để thực hiện dự án xanh, tuần hoàn và áp dụng khung tiêu chuẩn môi trường, xã hội.
Thí điểm lắp đặt hệ thống điện mặt trời áp mái và hệ thống nước nóng năng lượng mặt trời tại các cơ sở y tế quy mô lớn nhằm tối ưu hóa chi phí vận hành. Đồng thời, đầu tư đồng bộ hệ thống thu gom, lọc và trữ nước mưa tại các cơ sở khám chữa bệnh để sử dụng cho mục đích phụ trợ, giảm thiểu khai thác và hạ thấp áp lực lên nguồn nước ngầm, đặc biệt trong các tháng cao điểm mùa hạn, mặn.
Đối với rác thải y tế nguy hại, chuyển đổi phương thức xử lý theo hướng ưu tiên áp dụng công nghệ hấp tiệt trùng tiên tiến, thân thiện với môi trường thay cho các lò đốt truyền thống. Đẩy mạnh xúc tiến, thu hút đầu tư hạ tầng du lịch, cơ sở lưu trú và hệ thống thương mại dịch vụ theo hướng hiện đại, xanh hóa, thích ứng với biến đổi khí hậu; khuyến khích các doanh nghiệp áp dụng giải pháp tiết kiệm năng lượng, tiêu dùng xanh và hạn chế rác thải nhựa./.
Hà Trang