Ngành Công Thương triển khai đồng bộ giải pháp ứng phó với thiên tai

Theo nhận định của Trung tâm Dự báo khí tượng Thủy văn Quốc gia, trong năm 2026, nắng nóng có khả năng xuất hiện sớm, kéo dài và gay gắt, nguy cơ hạn hán, thiếu nước, xâm nhập mặn gia tăng, nhất là tại Trung Bộ, Tây Nguyên và Nam Bộ; số lượng bão và áp thấp nhiệt đới (ATNĐ) trên biển Đông thấp hơn trung bình nhiều năm (TBNN) 12 cơn trên biển Đông, 5 cơn đổ bộ vào đất liền. 

Tuy nhiên cần đặc biệt lưu ý nguy cơ xuất hiện bão mạnh, thậm chí rất mạnh, tăng cường nhanh (tiềm ẩn nguy cơ siêu bão), quỹ đạo và thời điểm hoạt động phức tạp, khó dự báo; lũ trên các sông Trung, Nam Trung Bộ (từ Quảng Trị đến Lâm Đồng) và các sông nhỏ, thượng lưu sông chính Bắc Bộ ở mức báo động (BĐ) 2 - 3, có sông trên BĐ 3, nguy cơ lũ quét, sạt lở đất tại các tỉnh khu vực vùng núi.

Để chủ động phòng, chống, ứng phó kịp thời, hiệu quả, giảm thiểu đến mức thấp nhất thiệt hại do thiên tai gây ra, Bộ trưởng Bộ Công Thương yêu cầu các đơn vị thuộc Bộ, Sở Công Thương các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương, các Tập đoàn, Tổng Công ty, Doanh nghiệp trong ngành Công Thương nghiêm túc triển khai thực hiện Kết luận số 213-KL/TW ngày của Ban Bí thư về tiếp tục thực hiện Chỉ thị 42-CT/TW của Ban Bí thư về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng trong công tác phòng ngừa, ứng phó và khắc phục hậu quả thiên tai.

Rà soát, xây dựng phương án phòng, chống thiên tai năm 2026 phù hợp với đặc thù của từng đơn vị và tương ứng với từng cấp độ rủi ro thiên tai có thể xảy ra. Kiện toàn tổ chức, lực lượng phòng, chống thiên tai; chuẩn bị đầy đủ vật tư, phương tiện, hậu cần theo phương châm 4 tại chỗ (Chỉ huy tại chỗ, lực lượng tại chỗ, phương tiện, vật tư tại chỗ, hậu cần tại chỗ) để sẵn sàng ứng phó với các hình thái thiên tai cao nhất.

Ưu tiên bố trí nguồn lực đầu tư cơ sở vật chất, trang thiết bị phục vụ công tác chỉ đạo điều hành, ứng phó thiên tai. Tăng cường sự phối hợp giữa các đơn vị, giữa các đơn vị với địa phương để thống nhất chỉ huy, điều hành và phát huy hiệu quả cao nhất về nguồn lực của các đơn vị trong quá trình ứng phó với các tình huống thiên tai, sự cố.

Vận hành an toàn đập, hồ chứa thủy điện đặc biệt trong mùa mưa bão là nhiệm vụ đặc biệt quan trọng. 

Trong đó, Sở Công Thương các tỉnh, thành phố tăng cường chỉ đạo, kiểm tra công tác phòng ngừa, ứng phó thiên tai trước mùa mưa bão tại các cơ sở, công trình trong ngành Công Thương trên địa bàn quản lý, đặc biệt là các đơn vị quản lý vận hành lưới điện, các công trình thủy điện, các nhà máy điện gió, điện mặt trời, các cơ sở khai thác, chế biến than, khoáng sản và các cơ sở tồn chứa để sử dụng, sản xuất, kinh doanh hoá chất.

Chỉ đạo, giám sát chặt chẽ việc vận hành an toàn hồ đập thủy điện, chủ động tham mưu UBND tỉnh, thành phố triển khai công tác kiểm tra, đánh giá an toàn đập, hồ chứa thủy điện thuộc phạm vi quản lý trước mùa mưa bão năm 2026, tuyệt đối không cho tích nước đối với các hồ chứa nước không đảm bảo an toàn. Phối hợp với Sở Nông nghiệp và Môi trường tham mưu, đề xuất với UBND các tỉnh, thành phố thực hiện thiết lập, quản lý hành lang thoát lũ của các hồ chứa thủy điện và thực hiện các biện pháp bảo đảm an toàn đập theo quy định của pháp luật;

Tổ chức triển khai đầy đủ kế hoạch dự trữ hàng hóa, vật tư và nhu yếu phẩm thiết yếu; tập trung vào các khu vực thường xuyên xảy ra thiên tai, vùng sâu, vùng xa, vùng có nguy cơ bị chia cắt. Phối hợp chặt chẽ với chính quyền địa phương các cấp để thực hiện hiệu quả phương án dự trữ tại chỗ, phương án bình ổn thị trường, bảo đảm cung ứng kịp thời hàng hóa thiết yếu và các mặt hàng có nhu cầu tiêu dùng cao khi thiên tai xảy ra.

Đối với địa phương có công trình khai thác khoáng sản, điện gió và trang trại điện mặt trời, cần chỉ đạo các chủ công trình thực hiện gia cố chống sạt trượt, ngập nước và có các biện pháp đảm bảo an toàn cho người, công trình và thiết bị trong mùa mưa bão.

Tập đoàn Điện lực Việt Nam chỉ đạo các đơn vị quản lý, vận hành công trình thủy điện thuộc phạm vi quản lý nghiêm túc thực hiện quy trình vận hành liên hồ chứa, quy trình vận hành đơn hồ chứa, phương án bảo vệ đập, phương án ứng phó tình huống khẩn cấp đã được cấp thẩm quyền phê duyệt; Tập trung kiểm tra, rà soát, khắc phục kịp thời các hư hỏng, khiếm khuyết (nếu có) của thiết bị, máy móc, hạng mục công trình vận hành xả lũ, cửa nhận nước để đảm bảo an toàn tuyệt đối cho công trình trước mùa mưa lũ năm 2026;

Rà soát, kiểm tra hệ thống thông tin liên lạc, các mốc cảnh báo ngập lụt; phối hợp với các cơ quan chức năng thực hiện các biện pháp ứng phó với lũ, lụt và xử lý tình huống ảnh hưởng đến an toàn dân cư ở hạ du khi vận hành; thông tin kịp thời cho hạ du trước khi xả lũ để đảm bảo an toàn về người và tài sản. Chỉ đạo các đơn vị phát điện, truyền tải, phân phối điện trực thuộc rà soát, kiểm tra các công trình, gia cố các vị trí xung yếu đảm bảo an toàn cho công trình khi thiên tai xảy ra, phát quang hành lang tuyến, chặt tỉa cây ngoài hành lang có nguy cơ đổ vào công trình điện theo quy định...

Các Tập đoàn, Tổng công ty khác trong ngành Công Thương chỉ đạo các đơn vị thuộc phạm vi quản lý nghiêm túc triển khai các nhiệm vụ tại công điện này; Chuẩn bị sẵn sàng nguồn lực, vật tư, phương tiện để tổ chức chỉ đạo các đơn vị ứng phó với các thiên tai; Phối hợp với các địa phương trên địa bàn thực hiện diễn tập phòng thủ dân sự theo kế hoạch của địa phương.

Tập đoàn Công nghiệp Năng lượng Quốc gia (Petrovietnam - PVN) chủ động rà soát cập nhật hoàn chỉnh các phương án, kế hoạch ứng cứu khẩn cấp, ứng phó sự cố tràn dầu, sự cố cháy nổ giàn khoan, đường ống dẫn dầu, khí, các phương tiện xuất, nhập sản phẩm dầu khí neo đậu tại nơi tiếp nhận bị chìm, đắm và mắc cạn; 

Tập đoàn Xăng dầu Việt Nam chỉ đạo các đơn vị xây dựng kế hoạch dự trữ nhiên liệu, sẵn sàng phục vụ các vùng bị thiên tai; rà soát, cập nhật phương án đảm bảo an toàn, phòng chống ngập cho công trình, cửa hàng xăng dầu, chống trôi nổi các bồn chứa xăng dầu khi bị ngập nước. Chuẩn bị sẵn sàng nguồn lực để tổ chức thực hiện khi bão, lũ, thiên tai xảy ra. Tập đoàn Hóa chất Việt Nam chỉ đạo các đơn vị thành viên rà soát, cập nhật sẵn sàng các phương án phòng chống, ứng phó, ngăn ngừa sự cố hóa chất, sạt lở bãi thải, đập hồ chứa quặng đuôi nhà máy tuyển. 

Các đơn vị liên quan cần chủ động xây dựng phương án phòng chống, ứng phó, ngăn ngừa sự cố sạt lở bãi thải, đập hồ chứa quặng. 

Đối với chủ sở hữu công trình thủy điện: Tổ chức kiểm tra, đánh giá an toàn đập, hồ chứa thủy điện và thực hiện chế độ báo cáo an toàn đập, hồ chứa thủy điện trước và sau mùa mưa năm 2026 theo quy định của pháp luật, bảo đảm hoàn thành việc thực hiện các yêu cầu của các đoàn kiểm tra và khắc phục các hư hỏng, khiếm khuyết (nếu có) trước mùa mưa bão.

Rà soát, lắp đặt hệ thống quan trắc, theo dõi, giám sát, cung cấp số liệu cho các cơ quan chức năng theo quy định; rà soát hệ thống thông tin cảnh báo cho người dân vùng hạ du khi xả lũ, bảo đảm hoạt động ổn định trong mọi tình huông thiên tai xảy ra. Phối hợp chặt chẽ với Ban Chỉ huy phòng thủ dân sự, chính quyền địa phương các cấp trong khu vực chịu ảnh hưởng của công trình, trong đó có công tác thông tin về điều tiết lũ, cảnh báo xả lũ tránh để thiệt hại đáng tiếc xảy ra 

Đối với các cơ sở khai thác, chế biến than - khoáng sản kiểm tra, rà soát các bãi thải, các khu mỏ, kho chứa, hệ thống đê chắn bãi thải, hệ thống đập hồ chứa chứa bùn thải quặng đuôi, hệ thống bơm thoát nước, mương thoát nước, mặt bằng sản xuất... nhằm phát hiện những hỏng hóc, thiếu sót có nguy cơ mất an toàn để chủ động xử lý và có phương án đảm bảo an toàn cho công trình và khu dân cư lân cận, nhất là tình huống xảy ra mưa lũ lớn; thường xuyên thực hiện việc gia cố hệ thống rãnh thoát nước, nạo vét các hồ thải để tránh nguy cơ tràn bùn, vỡ đập.

Đối với các đơn vị khai thác và chế biến khoáng sản có hồ chứa quặng đuôi: Tổ chức kiểm tra, đánh giá mức độ an toàn công trình đê đập, hồ chứa quặng đuôi, khắc phục kịp thời các sự cố vỡ đập, hiện tượng sạt lở, thấm trong đập (nếu có) và báo cáo cơ quan có thẩm quyền theo quy định; nghiêm túc triển khai thực hiện các quy định về quản lý vận hành an toàn hồ chứa quặng đuôi trong hoạt động khai thác và chế biến khoáng sản; đảm bảo an toàn, tuân thủ quy trình vận hành hồ chứa quặng đuôi đã được phê duyệt theo quy định.../.

Nguyễn Mai