Theo Tổ chức Di cư Quốc tế (IOM), trong kịch bản nghiêm trọng nhất, khu vực Nam Á có thể ghi nhận tới 40,5 triệu người buộc phải di dời vào năm 2050. Theo IOM, thực trạng thiên tai khắc nghiệt đang hiện hữu rõ ràng khi mực nước biển dâng cao, lũ lụt và hạn hán bủa vây các vùng đất nông nghiệp khu vực Nam Á.
Gần đây nhất, thảm họa sụp đổ núi và sông băng tại Nepal vào ngày 26/8 đã gây ra trận lũ quét kinh hoàng. Người đứng đầu IOM cho biết khi người dân mất đi khả năng sản xuất lương thực và chăn nuôi, di cư trở thành phương thức thích nghi đầu tiên được lựa chọn.
Tại Ấn Độ, cái nóng cực đoan cũng đang đẩy nhanh tốc độ đô thị hóa khi dòng người đổ xô về các trung tâm thành phố để né tránh thời tiết khắc nghiệt. Đáng chú ý, trong khi tình trạng biến đổi khí hậu làm gia tăng thiên tai gây thiệt hại lớn, thế giới vẫn thiếu sự cấp bách trong việc bảo vệ các cộng đồng dễ bị tổn thương, và nguồn kinh phí dự phòng vẫn còn rất hạn chế. Đặc biệt tại Nam Á, nơi mật độ dân số cao cùng nguồn lực hạn chế khiến các rủi ro đặc biệt nghiêm trọng.
Khu vực Nam Á chịu tác động lớn từ biến đổi khí hậu đặc biệt là việc gia tăng lũ lụt, lũ quét.
Chi phí giải quyết một thảm họa nhân đạo có thể lên tới hàng tỷ USD, trong khi chi phí đầu tư vào các biện pháp tăng cường khả năng chống chịu lại thấp hơn rất nhiều. Lãnh đạo IOM đề xuất các chính phủ cần tận dụng trí tuệ nhân tạo (AI) và dữ liệu lớn để giảm thiểu thiệt hại. Cụ thể, bằng cách kết hợp dự báo thời tiết với thông tin sinh kế địa phương, AI có thể chỉ ra chính xác những nhóm dân cư có rủi ro di dời cao nhất. Nhờ đó, chính quyền có thể chủ động can thiệp bằng cách cải tiến kỹ thuật canh tác, chuyển đổi nghề nghiệp hoặc chủ động di dời vùng lòng lũ từ sớm.
Mưa lớn, hạn hán hay nhiệt độ tăng cao bất thường ngày càng diễn ra phổ biến, khiến Nam Á trở thành một trong những khu vực dễ bị tổn thương nhất trên thế giới trước tác động của biến đổi khí hậu. Các hiện tượng thời tiết cực đoan khiến người dân tại khu vực đông dân nhất thế giới, cũng là một trong những tiểu vùng nghèo nhất, đối mặt rủi ro bệnh tật, mất an ninh lương thực và buộc phải di dời..
Dãy Himalaya là một trong những nơi có nhiều sông băng nhất trên thế giới. Tuy nhiên, sông băng tan chảy làm thay đổi lượng mưa, phá vỡ hệ thống tưới tiêu, ảnh hưởng đến sự phát triển của cây trồng và có nguy cơ làm trầm trọng thêm tình trạng khan hiếm nước trong tương lai./.
Hồng Nhung