Cao Bằng: Nâng tầm nông sản địa phương từ chương trình “Mỗi xã một sản phẩm”

Theo đánh giá của Sở Nông nghiệp và Môi trường Cao Bằng, thông qua chương trình OCOP, tư duy sản xuất của người dân đã có sự chuyển biến rõ rệt, từ sản xuất nhỏ lẻ, manh mún sang chú trọng chất lượng, tiêu chuẩn, thị trường và thương hiệu. Nhiều hộ dân, hợp tác xã (HTX), doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh không chỉ tập trung nâng cao chất lượng sản phẩm mà còn chủ động đầu tư vào bao bì, mẫu mã, tem nhãn, truy xuất nguồn gốc và xây dựng câu chuyện văn hóa gắn với sản vật địa phương.  

Quang Long là một trong những xã phát huy tiềm năng, lợi thế về sản phẩm nông nghiệp, chủ yếu tập trung phát triển cây trồng chủ lực lạc đỏ, lúa nếp… Thực hiện Chương trình OCOP, UBND xã chỉ đạo các xóm đẩy mạnh công tác tuyên truyền, hướng dẫn các chủ thể đăng ký sản phẩm tham gia Chương trình OCOP; quảng bá, giới thiệu sản phẩm đặc trưng của địa phương, gắn với văn hóa truyền thống trong sản xuất nông nghiệp của các dân tộc trên địa bàn đến các địa phương trong và ngoài tỉnh. Tăng cường kiểm tra, giám sát, đánh giá hoạt động sản xuất, kinh doanh, quản lý sản phẩm OCOP của các doanh nghiệp, cơ sở sản xuất có sản phẩm đạt OCOP.

Từ những nông sản địa phương như nếp nương, các địa phương đã phát triển thành sản phẩm OCOP, nâng cao giá trị. 

Hiện xã Quang Long duy trì 2 sản phẩm OCOP 3 sao gồm lạc đỏ, nếp nương của Cơ sở sản xuất hộ kinh doanh Triệu Văn San. Cơ sở được cơ quan chuyên môn hướng dẫn, hỗ trợ, tổ chức sản xuất theo tiêu chuẩn bảo đảm an toàn vệ sinh, đầu tư máy móc chế biến, đóng gói với đầy đủ bao bì, nhãn mác, tem truy xuất nguồn gốc...

Từ một sản phẩm nông nghiệp truyền thống, miến dong Tân Việt Á của HTX Nông sản Tân Việt Á (xã Minh Tâm) đã trở thành sản phẩm OCOP tiêu biểu của tỉnh. Bắt đầu đi vào sản xuất, xây dựng thương hiệu từ năm 2017 với sản phẩm được làm 100% từ bột dong riềng trồng ở địa phương, đến năm 2020, miến dong Tân Việt Á được chứng nhận đạt chuẩn OCOP 3 sao.

Từ Chương trình OCOP và các chương trình lồng ghép khác, nhiều chủ thể sản xuất được hỗ trợ, tư vấn về xây dựng, quản lý nhãn hiệu, mẫu mã, bao bì sản phẩm, đăng ký xác lập, bảo hộ, phát triển và thực thi quyền sở hữu trí tuệ; triển khai, áp dụng hệ thống truy xuất nguồn gốc; mã số mã vạch; ghi nhãn hàng hóa và công bố tiêu chuẩn chất lượng cho các sản phẩm. Các chương trình ứng dụng, chuyển giao tiến bộ khoa học công nghệ giúp các chủ thể nâng cao năng lực, chuẩn hóa sản phẩm, đổi mới công nghệ, xây dựng nhãn hiệu, thương hiệu và phát triển theo chuỗi giá trị.

Nông sản tại các địa phương được hỗ trợ để đẩy mạnh quảng bá, xúc tiến tiêu thụ. 

Nhiều sản phẩm đặc trưng của địa phương như: hạt dẻ Trùng Khánh, miến dong Phja Đén, mật ong Nguyên Bình, thảo dược Hà Quảng… trở thành thương hiệu uy tín và mở ra triển vọng mới phát triển nông nghiệp địa phương. Chất lượng, tiêu chuẩn kỹ thuật, bao bì sản phẩm ngày càng được chú trọng, thể hiện trình độ sản xuất của chủ thể có sự tiến bộ rõ rệt.

Để nâng cao chất lượng, tăng sức cạnh tranh cho sản phẩm OCOP, tạo niềm tin cho người tiêu dùng, tỉnh đã chỉ đạo các chủ thể chú trọng các yêu cầu về đảm bảo chất lượng, an toàn thực phẩm, xây dựng vùng nguyên liệu, kỹ năng về thiết kế bao bì, mẫu mã sản phẩm, đăng ký sở hữu trí tuệ, truy suất nguồn gốc sản phẩm phù hợp với nhu cầu thị trường. Hỗ trợ phát triển các sản phẩm mới dựa trên ứng dụng công nghệ sơ chế, chế biến quy mô nhỏ và vừa, trong đó ưu tiên sản phẩm chế biến, chế biến sâu từ sản phẩm đặc sản, nguyên liệu địa phương, sản phẩm làng nghề, sản phẩm gắn với bảo tồn văn hóa truyền thống.

Hướng dẫn các chủ thể OCOP về bảo hộ và khai thác hiệu quả giá trị tài sản trí tuệ (chỉ dẫn địa lý, nhãn hiệu tập thể, nhãn hiệu chứng nhận) cho sản phẩm OCOP. Tổ chức triển khai các hoạt động khởi nghiệp sáng tạo về phát triển sản phẩm OCOP; khuyến khích các cơ quan, đơn vị sử dụng sản phẩm OCOP của tỉnh làm quà tặng, quà biếu trong các hoạt động giao lưu, đối ngoại. Thúc đẩy phát triển thương mại điện tử cho sản phẩm OCOP thông qua các sàn thương mại điện tử…

Nhằm thúc đẩy mở rộng thị trường, đưa sản phẩm OCOP lên các sàn thương mại điện tử, tạo đầu ra ổn định cho sản phẩm của địa phương, Sở Công Thương triển khai nội dung phối hợp với Sở Khoa học – Công nghệ, Bưu điện tỉnh Cao Bằng hỗ trợ các chủ thể có sản phẩm OCOP địa phương đưa sản phẩm lên sàn thương mại điện tử buudien.vn.

Theo đánh giá của Sở Nông nghiệp và Môi trường, chương trình OCOP tạo động lực phát triển kinh tế khu vực nông thôn theo hướng phát huy nội lực, gia tăng giá trị sản phẩm và tổ chức sản xuất theo chuỗi. Đây là một trong những nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm nhằm cụ thể hóa các tiêu chí trong xây dựng nông thôn mới.../.

Bùi Dũng