Theo Mạng lưới Giám sát sông băng Thụy Sĩ (GLAMOS) mùa Đông vừa qua ghi nhận lượng tuyết thấp hơn khoảng 25% so với mức trung bình giai đoạn 2010-2020. Trong khi đó tháng 5 với nền nhiệt cao khiến lớp tuyết phủ tan sớm, để lộ bề mặt băng tối màu hấp thụ nhiệt mạnh hơn. Hiện tượng này tạo ra hiệu ứng phản hồi, làm quá trình tan chảy diễn ra nhanh hơn.
Các chuyên gia tại GLAMOS cho rằng tình trạng hiện nay là kết quả của nhiều yếu tố bất lợi cùng lúc. Bên cạnh các đợt sóng nhiệt liên tiếp trong tháng 5 và tháng 6, mùa Đông vừa qua cũng ghi nhận lượng tuyết thấp hơn bình thường. Ngoài ra, bụi từ sa mạc Sahara tràn tới khu vực dãy Alps hồi tháng 3 cũng góp phần làm bề mặt tuyết hấp thụ nhiều bức xạ Mặt Trời hơn, qua đó thúc đẩy quá trình tan chảy.
Biến đổi khí hậu khiến sông băng ở Thụy Sĩ tan chảy nhanh (Ảnh minh họa).
Các sông băng tại dãy Alps là nguồn cung cấp nước quan trọng cho nhiều hệ thống sông lớn của châu Âu, trong đó có sông Rhine và sông Rhone. Vì vậy, sự suy giảm nhanh chóng của các sông băng không chỉ ảnh hưởng đến hệ sinh thái vùng núi mà còn tác động đến nguồn nước phục vụ sinh hoạt, nông nghiệp và sản xuất điện tại nhiều quốc gia.
Theo GLAMOS, các sông băng ở Thụy Sĩ bắt đầu thu hẹp từ khoảng 170 năm trước, song quá trình này chỉ diễn ra tương đối chậm trong nhiều thập kỷ đầu. Những năm gần đây, tốc độ tan băng tăng mạnh do nhiệt độ toàn cầu không ngừng gia tăng. Thống kê cho thấy tổng thể tích các sông băng của Thụy Sĩ đã giảm khoảng 38% trong giai đoạn 2000-2024. Trong vòng 50 năm qua, nước này đã mất khoảng 1.200 sông băng nhỏ và hiện chỉ còn khoảng 1.300 sông băng.
Châu Âu đang trải qua đợt nắng nóng cực đoan thứ hai chỉ trong vòng một tháng, với nhiều kỷ lục nhiệt độ tiếp tục bị phá vỡ heo Cơ quan Biến đổi Khí hậu Copernicus của Liên minh châu Âu (EU), nhiệt độ trung bình tại châu Âu đã tăng khoảng 0,56 độ C mỗi thập kỷ kể từ giữa những năm 1990.
Theo WHO, một trong những thách thức lớn nhất là phần lớn cơ sở hạ tầng tại châu Âu được xây dựng để giữ nhiệt trong mùa đông lạnh giá chứ không phải chống chịu các đợt nắng nóng kéo dài. Dù nhiều thành phố như Paris, Madrid hay Barcelona đã mở các "điểm tránh nóng" tại thư viện, công viên và không gian công cộng, tỷ lệ sử dụng điều hòa tại châu Âu vẫn khá thấp. Chỉ khoảng 20% nhà ở tại châu Âu có điều hòa, trong khi con số này tại Mỹ vào khoảng 90%.
Hạ tầng giao thông cũng chịu áp lực khi đường ray có thể bị cong vênh, mặt đường nhựa nóng chảy. Nắng nóng kéo dài làm hạn hán nghiêm trọng hơn, giảm mực nước các con sông phục vụ giao thông thủy, ảnh hưởng tới sản xuất nông nghiệp và làm gia tăng nguy cơ cháy rừng./.
Minh Hương