Bảo đảm tiêu thoát nước, phòng, chống ngập úng tại khu công nghiệp

Tại thành phố Bắc Ninh, hệ thống tiêu thoát nước phục vụ các khu công nghiệp trên địa bàn cơ bản đáp ứng yêu cầu, song một số khu vực vẫn tiềm ẩn nguy cơ ngập úng do hệ thống kênh tiêu được đầu tư từ lâu, chủ yếu là kênh đất, lòng kênh bồi lấp, xuống cấp; một số cống qua đường có khẩu độ nhỏ, ảnh hưởng khả năng dẫn nước.

Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường Bắc Ninh, tại Khu công nghiệp Quế Võ, Quế Võ mở rộng, Quế Võ mở rộng 2, các tuyến kênh Kim Đôi, Kim Đôi 2, Kim Đôi 7, Kim Đôi 9 có nhiều vị trí bồi lấp, trong đó một số cống qua đường trên kênh Kim Đôi 9 chưa đáp ứng yêu cầu. Tại khu công nghiệp Nam Sơn - Hạp Lĩnh có tuyến kênh Hiền Lương và kênh tiêu 2 xuống cấp, bồi lấp. Khu công nghiệp Yên Phong có nhiều tuyến kênh xuống cấp. 

Đối với Khu công nghiệp Quang Châu và Quang Châu mở rộng, một số trạm bơm được xây dựng từ lâu, công suất thiết kế chủ yếu phục vụ sản xuất nông nghiệp, khi mưa lớn phải tăng thời gian vận hành, gây áp lực cho máy móc, thiết bị. Các Khu công nghiệp Đình Trám, Vân Trung, Song Khê - Nội Hoàng, Việt Hàn và Việt Hàn mở rộng, Khu công nghiệp Hòa Phú, các tuyến kênh tiêu xuống cấp, bồi lắng, thu hẹp mặt cắt, rất cần được cải tạo, nạo vét để bảo đảm tiêu thoát nước.

Phòng chống ngập úng tại khu công nghiệp được thành phố xác định là một trong những nhiệm vụ quan trọng trong công tác ứng phó với thiên tai. 

Để bảo đảm tiêu thoát nước cho các khu công nghiệp trong năm 2026 và những năm tiếp theo, Sở Nông nghiệp và Môi trường đề nghị ưu tiên một số danh mục đầu tư. Kiến nghị UBND các xã, phường, Ban Quản lý các khu công nghiệp thành phố, chủ đầu tư các khu, cụm công nghiệp và các đơn vị liên quan tăng cường phối hợp tuyên truyền, nâng cao ý thức người dân không xả rác, phế thải xuống kênh; khẩn trương xử lý các vị trí vi phạm, khơi thông bị bồi lấp cục bộ gây cản trở dòng chảy. 

Các đơn vị quản lý công trình thủy lợi thường xuyên kiểm tra, bảo dưỡng máy bơm, hệ thống cung cấp điện, bảo đảm vận hành 24/24 giờ trong trường hợp xảy ra mưa lớn kéo dài. Chủ đầu tư hạ tầng các khu công nghiệp cần chủ động phối hợp với đơn vị quản lý thủy lợi, thường xuyên đánh giá tổng thể hệ thống tiêu thoát nước trong và ngoài khu công nghiệp, kịp thời đề xuất phương án xử lý, hạn chế nguy cơ ngập úng cục bộ.

Theo UBND thành phố Bắc Ninh, trong bối cảnh thời tiết ngày càng diễn biến cực đoan, khó lường, công tác phòng, chống thiên tai và tiêu thoát nước phải được triển khai chủ động, linh hoạt, tuyệt đối không chủ quan. Để đảm bảo hoạt động sản xuất tại các khu công nghiệp không bị gián đoạn, Bắc Ninh yêu cầu các sở, ngành, địa phương triển khai đồng bộ giải pháp tăng cường khả năng phòng chống ngập úng tại khu vực này.

Theo đó, UBND thành phố giao Sở Nông nghiệp và Môi trường chủ trì, phối hợp với các Sở: Tài chính, Xây dựng; Ban Quản lý các khu công nghiệp thành phố, các địa phương, đơn vị quản lý khai thác công trình thủy lợi và cơ quan liên quan: Khẩn trương tổ chức vớt bèo, rác, giải tỏa vật cản, khơi thông dòng chảy; vận hành đồng bộ trạm bơm, cống điều tiết và hệ thống kênh tiêu; bố trí lực lượng, phương tiện trực vận hành trong thời gian mưa lớn, không để ách tắc tại cống điều tiết và bể hút trạm bơm Trúc Tay.

Ưu tiên sử dụng nguồn lực bảo trì, sửa chữa thường xuyên và các nguồn kinh phí hợp pháp đã được giao theo đúng phạm vi tài sản và phân cấp quản lý. Đối với từng hạng mục đề xuất, rà soát, xác định rõ: sự cần thiết và mức độ cấp bách; phạm vi, quy mô, năng lực tiêu hiện trạng và sau đầu tư; đơn vị quản lý, sử dụng tài sản; sự phù hợp với quy hoạch thành phố, quy hoạch thủy lợi, quy hoạch xây dựng và các quy hoạch có liên quan; việc trùng lặp với dự án, nhiệm vụ bảo trì, nạo vét đã được phê duyệt hoặc đang triển khai.

Phân định rõ phần việc thuộc trách nhiệm của Nhà nước, đơn vị quản lý khai thác công trình thủy lợi, chủ đầu tư hạ tầng khu công nghiệp và tổ chức, cá nhân hưởng lợi; đề xuất phương án huy động nguồn lực ngoài ngân sách nhà nước đối với các hạng mục phục vụ trực tiếp khu công nghiệp, bảo đảm không sử dụng ngân sách nhà nước thay cho nghĩa vụ của doanh nghiệp.

Đảm bảo khơi thông dòng chảy tại hệ thống kênh mương quanh khu vực sản xuất góp phần chủ động phòng, chống tình trạng ngập úng (Ảnh: BM).  

Tổ chức khảo sát, tính toán thủy văn, thủy lực theo lưu vực; so sánh các phương án kỹ thuật và hiệu quả đầu tư. Riêng hệ thống vớt rác tự động tại trạm bơm Trúc Tay phải làm rõ công suất, công nghệ, vị trí lắp đặt, yêu cầu vận hành, xử lý rác sau thu gom, khả năng tận dụng công trình hiện có và cơ sở xác định chi phí dự kiến 25 tỷ đồng; không gộp cơ học việc mua sắm thiết bị với dự án cải tạo kênh T5 khi chưa xác định đầy đủ tính chất, phạm vi và nguồn vốn của từng nhiệm vụ.

Lập danh mục theo thứ tự ưu tiên, phân kỳ đầu tư; xác định sơ bộ tổng mức đầu tư, cơ cấu nguồn vốn, nhóm dự án, dự kiến chủ đầu tư, nhu cầu đất, giải phóng mặt bằng, tác động môi trường và trình tự, thủ tục thực hiện theo pháp luật về đầu tư công, ngân sách nhà nước, xây dựng, thủy lợi, đất đai và bảo vệ môi trường. Chỉ đề xuất quyết định chủ trương đầu tư khi đủ hồ sơ, điều kiện theo quy định. 

Sở Tài chính phối hợp rà soát kế hoạch đầu tư công trung hạn, hằng năm và khả năng cân đối ngân sách; hướng dẫn phân loại nhiệm vụ chi đầu tư, bảo trì, sửa chữa, nạo vét, mua sắm thiết bị; thẩm định nguồn vốn và khả năng cân đối vốn theo thẩm quyền. Không tham mưu bố trí vốn khi hạng mục chưa xác định rõ trách nhiệm đầu tư, chưa đủ thủ tục hoặc trùng lặp nhiệm vụ chi.

UBND thành phố giao Sở Xây dựng chủ trì rà soát sự phù hợp của các tuyến kênh đề xuất dọc Quốc lộ 18 và từ nút giao Võ Văn Kiệt đến kênh T1 với quy hoạch thành phố, quy hoạch đô thị và nông thôn, quy hoạch xây dựng, quy hoạch sử dụng đất và hành lang an toàn đường bộ; xác định đúng trình tự tích hợp, điều chỉnh quy hoạch và lấy ý kiến cơ quan quản lý đường bộ có thẩm quyền. Đồng thời rà soát tiêu chuẩn, cao độ, tiết diện thoát nước, tỷ lệ cây xanh, mặt nước và yêu cầu trữ nước trong các khu công nghiệp, khu đô thị;

Ban Quản lý các khu công nghiệp thành phố chỉ đạo các chủ đầu tư hạ tầng khu công nghiệp kiểm tra toàn bộ hệ thống thoát nước nội bộ, hồ điều hòa, ửa xả và điểm đấu nối; khẩn trương xử lý các vị trí bồi lấp, ách tắc, cống có khẩu độ không bảo đảm theo dự án và quy hoạch được duyệt; bố trí nhân lực, máy móc trực ứng phó khi mưa lớn.

UBND các xã, phường có liên quan phối hợp với đơn vị quản lý công trình thủy lợi xử lý vi phạm phạm vi bảo vệ công trình; tổ chức vớt rác, giải tỏa vật cản, khơi thông các tuyến kênh và công trình được giao quản lý; kiểm tra các điểm đấu nối, cống qua đường, vị trí lấn chiếm, đổ rác, phế thải; xử lý nghiêm vi phạm theo thẩm quyền./.

Lê Nga