Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường TP. HCM, với quá trình phát triển kinh tế - xã hội, giai đoạn 2021-2025, chất thải rắn sinh hoạt (CTRSH) trên địa bàn thành phố gia tăng về số lượng và chủng loại. Hiện tại, tổng lượng CTRSH khoảng 14.116 tấn/ngày, tăng gần 1,2 lần so với năm 2021. Trong đó, CTRSH phát sinh tại đô thị là 11.663 tấn/ngày, CTRSH phát sinh tại nông thôn là 2.453 tấn/ngày.
Mặc dù địa phương đã triển khai nhiều biện pháp trong thu gom, vận chuyển, xử lý CTRSH, nâng tỷ lệ được thu gom và xử lý lên hơn 99%. Tuy nhiên, công tác quản lý CTRSH còn một số bất cập do chưa được phân loại tại nguồn; tỷ lệ chất thải tái chế còn thấp, chủ yếu là chôn lấp hợp vệ sinh; tần suất thu gom, vận chuyển CTRSH có lúc, có nơi chưa đáp ứng được lượng chất thải phát sinh, gây bức xúc tại một số địa phương; chưa phát triển được ngành công nghiệp xử lý chất thải.
Công tác thu gom, xử lý rác thải được triển khai đồng bộ tại các địa phương trên địa bàn thành phố.
Để góp phần nâng cao hiệu quả quản lý các loại chất thải rắn phát sinh trên địa bàn thành phố trong năm 2026 và những năm tiếp theo, TP. HCM sẽ đầu tư trang thiết bị thu gom, xây dựng trạm trung chuyển CTRSH tại các đô thị, mở rộng mạng lưới dịch vụ thu gom CTRSH ở khu vực nông thôn; thực hiện phân loại rác tại nguồn và ưu tiên tái chế, thu hồi năng lượng, giảm chôn lấp và ô nhiễm nhựa; quản lý chặt chẽ chất thải công nghiệp, nguy hại và chất thải đặc thù.
TP.HCM cũng sẽ xây dựng, phát triển ngành công nghiệp tái chế, thu hồi tài nguyên và năng lượng từ chất thải, nhất là tái chế pin, ắc quy và thiết bị năng lượng tái tạo; đồng thời, khuyến khích các doanh nghiệp đầu tư, xây dựng các cơ sở tái chế hiện đại, từng bước hạn chế các cơ sở tái chế thủ công, quy mô nhỏ, gây ô nhiễm môi trường; đa dạng hóa các công nghệ xử lý chất thải, khuyến khích áp dụng các công nghệ xử lý tiên tiến, hiện đại và thân thiện với môi trường.
Ngoài hỗ trợ doanh nghiệp tái chế, tái sử dụng chất thải nhằm phát triển kinh tế tuần hoàn, TP.HCM sẽ tiếp tục tăng cường đồng xử lý chất thải, xử lý kết hợp với thu hồi năng lượng; hạn chế và có lộ trình tiến tới chấm dứt việc đầu tư mới các khu xử lý CTRSH bằng công nghệ chôn lấp trực tiếp. Đồng thời, địa phương triển khai hiệu quả trách nhiệm mở rộng của nhà sản xuất (EPR), phát triển kinh tế tuần hoàn và nông nghiệp xanh, hữu cơ; đẩy mạnh hạ tầng dữ liệu và chuyển đổi số môi trường.
TP. HCM sẽ tiếp tục rà soát, quy hoạch lại các trạm trung chuyển rác thải, đảm bảo công tác vệ sinh môi trường.
Tiếp tục nâng cao hiệu quả công tác thu gom, xử lý rác thải trên địa bàn, UBND TP. HCM vừa có văn bản chỉ đạo các đơn vị có liên quan rà soát hệ thống trạm trung chuyển rác sinh hoạt trên địa bàn thành phố để quy hoạch lại. Theo đó, UBND TP. HCM giao Sở Nông nghiệp và Môi trường hoàn thành việc rà soát, tổng hợp đầy đủ hiện trạng mạng lưới trạm trung chuyển rác sinh hoạt trên địa bàn thành phố, phù hợp với ranh giới các xã, phường, đặc khu sau hợp nhất và việc thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp.
Qua đó, Sở Nông nghiệp và Môi trường đánh giá sự phù hợp theo quy chuẩn và các quy định pháp luật về bảo vệ môi trường liên quan đối với hiện trạng đầu tư, quy hoạch các trạm trung chuyển, nhằm điều chỉnh, bổ sung định hướng quy hoạch mạng lưới trạm trung chuyển rác sinh hoạt trong thời gian tới. Sở Nông nghiệp và Môi trường có nhiệm vụ triển khai đến UBND các xã, phường, đặc khu việc rà soát, đề xuất bố trí kịp thời các trạm trung chuyển chất thải rắn (về số lượng, quy mô, vị trí...) vào quy hoạch hệ thống mạng lưới trạm trung chuyển rác của thành phố.
UBND các xã, phường, đặc khu có trách nhiệm đề xuất, bổ sung các trạm trung chuyển rác trong quá trình tổ chức lập mới hoặc điều chỉnh các quy hoạch phân khu trên địa bàn. Đồng thời, phối hợp với Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng hạ tầng đô thị thành phố và các chủ đầu tư tổ chức rà soát, đánh giá sự phù hợp theo quy hoạch liên quan đối với các dự án đầu tư xây dựng mới, nâng cấp, cải tạo, sửa chữa các trạm trung chuyển rác, nhằm kịp thời thực hiện trình tự điều chỉnh quy hoạch, làm cơ sở triển khai dự án theo quy định.
Sở Quy hoạch - Kiến trúc phối hợp, hướng dẫn Sở Nông nghiệp và Môi trường thực hiện lập, trình thẩm định, phê duyệt Quy hoạch quản lý chất thải rắn và nghĩa trang TP. HCM đến năm 2040, tầm nhìn đến năm 2060 theo kế hoạch thực hiện các đồ án quy hoạch chung đô thị đã được phê duyệt./.
Ngọc Hà