Tỉnh Tây Ninh xác định bảo vệ môi trường là yếu tố then chốt để đảm bảo phát triển kinh tế - xã hội bền vững, kiên quyết không đánh đổi môi trường lấy tăng trưởng kinh tế, phù hợp với định hướng xây dựng "Tây Ninh xanh" vừa là mục tiêu vừa là phương tiện phát triển. Thời gian qua, UBND tỉnh yêu cầu các sở, ngành, địa phương chung tay thực hiện các nội dung, hành động cụ thể để tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật về bảo vệ môi trường, tài nguyên nước, khoáng sản và biến đổi khí hậu trên địa bàn.
Ngành Nông nghiệp và Môi trường ký kết với 9 đoàn thể, tổ chức chính trị trên địa bàn tỉnh để thực hiện kế hoạch liên tịch phối hợp hành động về bảo vệ môi trường, trọng tâm là tuyên truyền pháp luật về bảo vệ môi trường; xây dựng mô hình hiệu quả về bảo vệ môi trường như xử lý rác thải hữu cơ trên địa bàn một số xã; hỗ trợ thùng rác, xây dựng con đường bích họa, trồng cây xanh, ra quân gìn giữ môi trường sạch đẹp… góp phần nâng cao nhận thức cộng đồng về bảo vệ môi trường trên địa bàn.
Trước yêu cầu phát triển kinh tế-xã hội gắn với công tác bảo vệ môi trường, thời gian tới tỉnh tập trung bảo vệ môi trường, bảo tồn thiên nhiên và đa dạng sinh học, chủ động thích ứng với biến đổi khí hậu, cân bằng giữa phát triển kinh tế và bảo vệ hệ sinh thái, ưu tiên phát triển các ngành công nghiệp sạch, thân thiện với môi trường, ít phát thải, tiết kiệm năng lượng.
Tây Ninh tiếp tục bảo vệ môi trường gắn với xây dựng nông thôn mới theo hướng “xanh - sạch - đẹp - bền vững”; nâng cao chất lượng môi trường sống khu vực nông thôn, thúc đẩy phân loại chất thải tại nguồn, phát triển các mô hình cộng đồng tham gia bảo vệ môi trường. Đẩy mạnh xã hội hóa, huy động sự tham gia của doanh nghiệp, hợp tác xã, cộng đồng dân cư; phát huy vai trò của chính quyền các cấp, đặc biệt là cấp xã trong tổ chức thực hiện; tăng cường giám sát của cộng đồng, minh bạch thông tin môi trường. Qua đó hiện thực hóa các mục tiêu trong công tác bảo vệ môi trường.
Tây Ninh không cấp phép đầu tư mới hoặc đầu tư mở rộng đối với các dự án có công nghệ lạc hậu, nguy cơ gây ô nhiễm môi trường (Ảnh minh họa).
Đáng chú ý, tỉnh thực hiện phân vùng môi trường với các hoạt động phát triển kinh tế - xã hội phù hợp; thiết lập các cơ chế kiểm soát, ngăn chặn các hoạt động phát triển gây hại đến môi trường trong từng vùng, đặc biệt chú trọng đến các vùng bảo vệ nghiêm ngặt và vùng hạn chế phát thải. Phân luồng các dự án đầu tư mới theo mức độ tác động đến môi trường ngay từ khi phê duyệt chủ trương đầu tư để kiểm soát trong suốt vòng đời hoạt động; đặc biệt chú trọng đối với nhóm dự án có nguy cơ tác động xấu đến môi trường mức độ cao, có lượng xả thải lớn.
Địa phương này hạn chế, tiến tới không cấp phép đầu tư mới hoặc đầu tư mở rộng đối với các loại hình công nghiệp có nguy cơ gây ô nhiễm môi trường nghiêm trọng, đặc biệt tại các khu vực tập trung dân cư/các lưu vực sông, khu vực nhạy cảm, vùng ưu tiên cần phải bảo vệ; không cấp phép đầu tư mới hoặc đầu tư mở rộng đối với các dự án có công nghệ lạc hậu, nguy cơ gây ô nhiễm môi trường. Nâng cao hiệu quả trong việc sàng lọc, ngăn ngừa công nghệ sản xuất lạc hậu, gây ô nhiễm môi trường trong các dự án đầu tư phát triển ngay từ khâu cấp phép.
Kiểm soát ô nhiễm môi trường từ các cơ sở sản xuất, kinh doanh, dịch vụ thông qua giấy phép môi trường dựa trên kết quả đánh giá tác động môi trường, quy hoạch bảo vệ môi trường, khả năng chịu tải môi trường và quy chuẩn kỹ thuật môi trường.
Trong đó vùng bảo vệ nghiêm ngặt: Khu dân cư tập trung tại các đô thị; nguồn nước mặt được dùng cho mục đích cấp nước sinh hoạt (Hồ Dầu Tiếng, sông Vàm Cỏ Đông, Vàm Cỏ Tây và các kênh chính); các khu bảo tồn thiên nhiên (Vườn quốc gia Lò Gò - Xa Mát; Khu bảo tồn đất ngập nước Láng Sen; Khu bảo tồn đa dạng sinh học - cây dược liệu Đồng Tháp Mười; Vườn thú Mỹ Quỳnh); các khu bảo vệ cảnh quan (Khu du lịch quốc gia Núi Bà Đen; Căn cứ Đồng Rùm; Căn cứ huyện ủy Châu Thành) và khu vực bảo vệ của các khu di tích lịch sử - văn hóa (cấp quốc gia đặc biệt và cấp quốc gia đã được xếp hạng trên địa bàn tỉnh).
Vùng hạn chế phát thải: Vùng đệm của các vùng bảo vệ nghiêm ngặt; vùng đất ngập nước quan trọng; hành lang bảo vệ nguồn nước mặt được dùng cho mục đích cấp nước sinh hoạt (Hồ Dầu Tiếng; hệ thống sông Vàm Cỏ Đông - Vàm Cỏ Tây; kênh N2 - N3 - Rạch Chanh và các tuyến cấp nước đô thị); khu dân cư tập trung là nội thành, nội thị của các đô thị loại IV, loại V theo quy định của pháp luật về phân loại đô thị; khu vui chơi giải trí dưới nước theo Quyết định của UBND cấp tỉnh; khu vực có yếu tố nhạy cảm về môi trường dễ bị tổn thương trước tác động của ô nhiễm môi trường khác cần được bảo vệ.
Địa phương này phát triển hạ tầng đáp ứng yêu cầu thu gom, xử lý rác thải.
Tỉnh triển khai đồng bộ nhiệm vụ bảo vệ môi trường khu vực nông thôn, trong đó tập trung quản lý chặt chẽ các nguồn thải từ hoạt động chăn nuôi gia súc, gia cầm, thủy sản; tiêu hủy gia súc, gia cầm bị dịch bệnh theo đúng yêu cầu quy định, bảo đảm vệ sinh môi trường; đẩy mạnh áp dụng các biện pháp kỹ thuật canh tác, hướng tới các biện pháp canh tác thân thiện với môi trường, hạn chế sử dụng phân, bón hóa học và hóa chất bảo vệ thực vật.
Tổ chức kiểm tra, rà soát, đánh giá hiện trạng môi trường tại các khu, cụm công nghiệp, khu đô thị, làng nghề, khu dân cư tập trung; yêu cầu các doanh nghiệp đang hoạt động xây dựng và thực hiện lộ trình chuyển đổi công nghệ theo hướng xanh hóa sản xuất, tiết kiệm năng lượng, giảm phát thải khí nhà kính và giảm thiểu ô nhiễm. Ưu tiên hỗ trợ doanh nghiệp đầu tư, thay thế dây chuyền, thiết bị, quy trình công nghệ hiện đại, thân thiện môi trường; khuyến khích áp dụng mô hình “sản xuất sạch hơn” và chứng nhận tiêu chuẩn ISO 14001, ISO 50001 trong quản lý môi trường và năng lượng.
Trong giai đoạn 2026-2030, Tây Ninh đầu tư trang thiết bị thu gom, vận chuyển chất thải rắn sinh hoạt tại các đô thị, mở rộng mạng lưới dịch vụ thu gom chất thải rắn sinh hoạt ở khu vực nông thôn; khuyến khích hộ gia đình, cá nhân ở nông thôn tận dụng tối đa chất thải thực phẩm để làm phân hữu cơ, làm thức ăn chăn nuôi. Tổ chức phân loại chất thải rắn sinh hoạt tại nguồn, thực hiện các biện pháp giảm thiểu phát sinh chất thải, tăng cường tái sử dụng, tái chế chất thải đáp ứng quy định về bảo vệ môi trường và yêu cầu kỹ thuật; giảm thiểu chất thải nhựa.
Khuyến khích đầu tư, xây dựng các cơ sở tái chế có công nghệ hiện đại; từng bước hạn chế các cơ sở tái chế thủ công, quy mô nhỏ, nguy cơ gây ô nhiễm môi trường; Đẩy mạnh áp dụng các công nghệ hiện đại, thân thiện với môi trường, đồng xử lý, kết hợp với thu hồi năng lượng; thực hiện ký quỹ bảo vệ môi trường cho hoạt động chôn lấp chất thải, không thực hiện chôn lấp trực tiếp chất thải rắn sinh hoạt.
Xây dựng, phát triển ngành công nghiệp tái chế, thu hồi tài nguyên và năng lượng từ chất thải; chuyển đổi và xây dựng các khu công nghiệp sinh thái, khu công nghiệp tái chế; khuyến khích đầu tư, xây dựng các cơ sở tái chế hiện đại; từng bước hạn chế các cơ sở tái chế thủ công, quy mô nhỏ, gây ô nhiễm môi trường ở các làng nghề. Từng bước thực hiện phân loại, thu gom và xử lý chất thải nguy hại trong chất thải rắn sinh hoạt; chú trọng quản lý chất thải điện tử./.
Hà Thu