Tây Ninh phân vùng bảo vệ môi trường, kiểm soát chặt chẽ nguồn thải

Những năm qua, công tác bảo vệ môi trường trên địa bàn tỉnh đã có nhiều chuyển biến tích cực; hệ thống văn bản quy định được ban hành kịp thời; công tác quan trắc môi trường được duy trì thường xuyên; chất lượng không khí và nguồn nước cơ bản đảm bảo theo quy chuẩn.

Tỷ lệ thu gom và xử lý chất thải rắn sinh hoạt ở đô thị đạt 100%, tại nông thôn đạt trên 90%; 100% khu công nghiệp và gần 74% cụm công nghiệp có hệ thống xử lý nước thải tập trung đạt yêu cầu. Công tác truyền thông, nâng cao nhận thức của cộng đồng được đẩy mạnh; hoạt động thanh tra, kiểm tra môi trường được thực hiện thường xuyên, góp phần phát hiện và xử lý kịp thời các hành vi vi phạm.

Tuy nhiên, Tây Ninh vẫn đối mặt với nhiều thách thức như hạ tầng xử lý nước thải đô thị chưa đồng bộ, tỷ lệ xử lý nước thải sinh hoạt còn thấp, một số điểm nóng ô nhiễm môi trường tại các cụm công nghiệp cũ chậm được cải thiện. Tình trạng xả rác tự phát tại khu vực nông thôn còn diễn ra, trong khi thói quen hạn chế sử dụng túi ni-lon chưa được hình thành rộng rãi. Một số dự án đầu tư hạ tầng xử lý chất thải và quan trắc tự động còn chậm do thiếu kinh phí và khó thu hút doanh nghiệp tham gia đầu tư. Nguồn nhân lực môi trường cấp xã còn thiếu và chưa đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong giai đoạn mới.

Trước thực tế trên, tỉnh Tây Ninh xác định nhiệm quan trọng đẩy mạnh triển khai giai đoạn tới là bảo đảm hài hòa giữa phát triển kinh tế với phát triển văn hóa, xã hội và bảo vệ môi trường, không đánh đổi môi trường lấy tăng trưởng kinh tế, chủ động phòng, chống thiên tai, tăng cường khả năng thích ứng với biến đổi khí hậu. Sử dụng tiết kiệm, hiệu quả các loại tài nguyên, nhất là tài nguyên đất, tài nguyên nước, tài nguyên rừng và khoáng sản; đẩy mạnh phát triển kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn, chuyển đổi xanh.

Các khu dân cư tập trung tại các đô thị thuộc vùng bảo vệ nghiêm ngặt, kiểm soát chặt chẽ nguồn thải nguy cơ gây ô nhiễm môi trường. 

Trong đó Tây Ninh đặt mục tiêu đến năm 2030, tỷ lệ che phủ rừng ổn định khoảng 10%. Tỷ lệ thu gom và xử lý chất thải rắn sinh hoạt ở khu vực đô thị đạt 100% và nông thôn đạt 98%. Tỷ lệ chất thải nguy hại được thu gom, vận chuyển và xử lý theo quy định đạt 100%. Tỷ lệ khu công nghiệp, cụm công nghiệp có hệ thống xử lý nước thải tập trung đạt tiêu chuẩn xả thải ra môi trường đạt 100%; có 100% cơ sở sản xuất kinh doanh đạt quy chuẩn về môi trường; bảo đảm 100% nước thải được thu gom và xử lý đạt quy chuẩn tương đương với chất lượng nước thải ra nguồn tiếp nhận dùng cho mục đích sinh hoạt. Tỷ lệ hộ dân sử dụng nước sạch ở đô thị là 85%, ở nông thôn là 80%.

Để triển khai hiệu quả mục tiêu này, Tây Ninh sẽ phân vùng môi trường để kiểm soát chặt chẽ các nguồn thải nguy cơ gây ô nhiễm. Trong đó: Vùng bảo vệ nghiêm ngặt: Khu dân cư tập trung tại các đô thị; nguồn nước mặt được dùng cho mục đích cấp nước sinh hoạt (Hồ Dầu Tiếng, sông Vàm Cỏ Đông, Vàm Cỏ Tây và các kênh chính); các khu bảo tồn thiên nhiên (Vườn quốc gia Lò Gò - Xa Mát; Khu bảo tồn đất ngập nước Láng Sen; Khu bảo tồn đa dạng sinh học - cây dược liệu Đồng Tháp Mười; Vườn thú Mỹ Quỳnh); các khu bảo vệ cảnh quan (Khu du lịch quốc gia Núi Bà Đen; Căn cứ Đồng Rùm; Căn cứ huyện ủy Châu Thành) và khu vực bảo vệ của các khu di tích lịch sử - văn hóa (cấp quốc gia đặc biệt và cấp quốc gia đã được xếp hạng trên địa bàn tỉnh).

Vùng hạn chế phát thải: Vùng đệm của các vùng bảo vệ nghiêm ngặt; vùng đất ngập nước quan trọng; hành lang bảo vệ nguồn nước mặt được dùng cho mục đích cấp nước sinh hoạt (Hồ Dầu Tiếng; hệ thống sông Vàm Cỏ Đông - Vàm Cỏ Tây; kênh N2 - N3 - Rạch Chanh và các tuyến cấp nước đô thị); khu dân cư tập trung là nội thành, nội thị của các đô thị loại IV, loại V theo quy định của pháp luật về phân loại đô thị; khu vui chơi giải trí dưới nước theo Quyết định của UBND cấp tỉnh; khu vực có yếu tố nhạy cảm về môi trường dễ bị tổn thương trước tác động của ô nhiễm môi trường khác cần được bảo vệ. Vùng khác là các khu vực còn lại trên địa bàn tỉnh;

Thời gian tới, tỉnh tiếp tục phát triển cơ sở hạ tầng, thiết bị, mạng lưới quan trắc cho từng loại môi trường; tiếp tục triển khai các chương trình quan trắc chất lượng môi trường phục vụ công tác quản lý nhà nước; xây dựng mới các chương trình quan trắc, điều tra cơ bản về môi trường và đa dạng sinh học; từng bước hoàn thiện, hiện đại hóa mạng lưới quan trắc. Đến năm 2030, trên địa bàn tỉnh có 124 điểm quan trắc môi trường nước mặt, 132 điểm quan trắc môi trường không khí, 87 điểm quan trắc môi trường nước dưới đất, 49 điểm quan trắc môi trường đất, 24 điểm quan trắc môi trường thuỷ sinh và 36 điểm quan trắc môi trường trầm tích.

Địa phương này tiếp tục phát triển cơ sở hạ tầng, thiết bị, mạng lưới quan trắc. 

Cùng với công tác bảo vệ môi trường, thời gian tới tỉnh đặc chú trọng đến công tác phòng chống thiên tai, ứng phó với biến đổi khí hậu. Cũng tại điều chỉnh Quy hoạch tỉnh Tây Ninh thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050, Tây Ninh phân vùng rủi ro đối với từng loại thiên tai trên địa bàn, từ đó triển khai hiệu quả các giải pháp ứng phó. 

Vùng lũ và ngập lụt trên địa bàn tỉnh được xác định là vùng Đồng Tháp Mười, hạ lưu sông Vàm Cỏ Đông, sông Vàm Cỏ Tây chịu ảnh hưởng của lũ thượng nguồn Mê Kông, lũ tràn qua biên giới Campuchia và triều biển Đông; vùng phía Bắc và thượng lưu Hồ Dầu Tiếng, vùng hạ lưu rạch Tây Ninh và hạ lưu Hồ Dầu Tiếng chịu ảnh hưởng kết hợp từ lũ sông Vàm Cỏ Đông - Vàm Cỏ Tây, triều và vận hành Hồ Dầu Tiếng;

Vùng sạt lở bờ sông: bờ sông Vàm Cỏ Tây, khu vực phường Khánh Hậu, Long An, xã Thạnh Phước, xã Tuyên Bình, xã Mỹ Thạnh; bờ sông Cần Giuộc, khu vực xã Cần Giuộc; bờ Kênh nước Mặn, khu vực xã Tân Lân; bờ sông Cần Đước, khu vực xã Cần Đước, xã Tân Lân; bờ sông Kênh Hàn, khu vực xã Tân Tập; bờ sông Kênh Hàn, khu vực xã Cần Giuộc; bờ kênh Dương Văn Dương khu vực xã Thạnh Hóa, Thủy Tây, Tân Thạnh, Nhơn Hòa Lập, Hậu Thạnh; bờ sông Tra, xã Thuận Mỹ; bờ sông Sài Gòn, khu vực xã Lộc Ninh và xã Hưng Thuận; bờ sông Vàm Cỏ Đông, khu vực xã Bến Cầu.

Vùng dông, lốc, sét và mưa lớn: khu vực phường Kiến Tường, phường Bình Minh và các xã Hưng Điền, Vĩnh Thạnh, Tân Hưng, Vĩnh Châu, Tuyên Bình, Vĩnh Hưng, Khánh Hưng, Tuyên Thạnh, Bình Hiệp, Mộc Hóa, Hậu Thạnh, Nhơn Hòa Lập, Nhơn Ninh, Tân Thạnh, Thủ Thừa, Mỹ An, Mỹ Thạnh, Tân Long, Phước Lý, Mỹ Lộc, Cần Giuộc, Phước Vĩnh Tây, Tân Tập, Vàm Cỏ, Tân Trụ, Nhựt Tảo, Tân Đông, Tân Hội, Phước Chỉ, Cầu Khởi, Châu Thành.

Vùng hạn hán, xâm nhập mặn: khu vực chịu ảnh hưởng xâm nhập mặn là các xã Long Cang, Rạch Kiến, Mỹ Lệ, Tân Lân, Cần Đước, Long Hựu, Phước Lý, Mỹ Lộc, Cần Giuộc, Phước Vĩnh Tây, Tân Tập, Vàm Cỏ, Tân Trụ, Nhựt Tảo, Hưng Thuận, Phước Chỉ và phường Gia Lộc; khu vực hạn hán cục bộ tập trung tại xã Truông Mít, Lộc Ninh, Cầu Khởi, Dương Minh Châu, Tân Đông, Tân Châu, Tân Phú, Tân Hội, Tân Thành, Tân Hòa, Tân Lập, Tân Biên, Thạnh Bình, Trà Vong, Phước Vinh, Hoà Hội, Ninh Điền, Châu Thành, Hảo Đước.

Từ đây, Tây Ninh chủ động phòng, chống, giảm nhẹ thiệt hại do thiên tai gây ra, nâng cao năng lực tiêu thoát nước, chống úng ngập và bảo vệ môi trường sinh thái, từng bước thích ứng với điều kiện khí hậu biến đổi trên toàn tỉnh. Nâng cao năng lực dự báo - cảnh báo, đánh giá nguy cơ thiên tai kịp thời; củng cố năng lực ứng phó của hệ thống chính quyền các cấp; triển khai hiệu quả các giải pháp công trình và phi công trình nhằm phòng ngừa, giảm thiểu rủi ro trước các loại hình thiên tai chủ yếu như lũ - ngập lụt, sạt lở đất, hạn hán - xâm nhập mặn, dông lốc và cháy rừng.

Đồng thời, thực hiện di dời - tái định cư đối với khu vực có nguy cơ cao, xây dựng lực lượng phòng chống thiên tai chuyên nghiệp, hoàn thiện hệ thống kết cấu hạ tầng và tăng cường phối hợp liên ngành phục vụ công tác phòng chống thiên tai và thích ứng với biến đổi khí hậu./.

Thanh Thảo