Nhằm tăng cường, kiểm soát, chấm dứt tình trạng đốt rơm rạ, phụ phẩm nông nghiệp và chất thải trên địa bàn, UBND thành phố yêu cầu Sở Nông nghiệp và Môi trường rà soát, xác định các địa bàn có nguy cơ cao và thường xuyên xảy ra đốt rơm rạ, phụ phẩm nông nghiệp và chất thải (đốt mở). Trên cơ sở kết quả rà soát, Sở tập trung kiểm tra, giám sát, xử lý theo thẩm quyền quy định. Đồng thời chủ trì, chịu trách nhiệm theo dõi, kiểm tra, giám sát việc thực hiện của UBND các phường, xã; kịp thời xử lý theo thẩm quyền.
UBND thành phố yêu cầu các phường, xã thực hiện nghiêm, hiệu quả các nội dung về xử lý rơm rạ, phụ phẩm nông nghiệp sau thu hoạch đã được quy định đặc biệt là hỗ trợ, hướng dẫn, vận động nhân dân sử dụng các chế phẩm sinh học phù hợp để xử lý rơm rạ, phụ phẩm nông nghiệp, tận dụng làm nguyên liệu tái sử dụng, phục vụ sản xuất.
Tình trạng đốt rơm rạ sau thu hoạch làm gia tăng ô nhiễm không khí đặc biệt trong mùa khô (Ảnh minh họa).
Thành phố cũng yêu cầu các xã, phường tổ chức triển khai quyết liệt các biện pháp kiểm soát, ngăn chặn và chấm dứt tình trạng đốt rơm rạ, phụ phẩm nông nghiệp và chất thải (đốt mở). Chỉ đạo lực lượng Công an cấp xã tăng cường giám sát tại thực địa, nhất là vào các khung giờ (17h-22h); kịp thời phát hiện, ngăn chặn và xử lý nghiêm các trường hợp đốt rơm rạ, phụ phẩm nông nghiệp và chất thải (đốt mở) không đúng quy định theo thẩm quyền và quy định pháp luật.
UBND thành phố cũng đề nghị Đảng ủy các phường, xã tăng cường vai trò lãnh đạo, chỉ đạo chính quyền địa phương và các tổ chức đoàn thể chính trị - xã hội phát huy tinh thần trách nhiệm, quyết tâm thực hiện việc chấm dứt tình trạng đốt rơm rạ, phụ phẩm nông nghiệp và chất thải (đốt mở) trên địa bàn.
Những năm qua, vào cao điểm mùa thu hoạch lúa, tại vùng ngoại thành Hà Nội nói riêng và một số tỉnh thuộc khu vực đồng bằng Bắc Bộ nói chung vẫn còn tình trạng đốt rơm rạ sau thu hoạch. Theo Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật (Bộ Nông nghiệp và Môi trường), tổng lượng phụ phẩm ngành nông nghiệp khoảng 150 triệu tấn mỗi năm, riêng ngành trồng trọt chiếm khoảng 94 triệu tấn.
Trong số này rơm rạ chiếm 47% trong lĩnh vực trồng trọt và khoảng 30% phụ phẩm đã được tái sử dụng cho các mục đích như làm phân bón hữu cơ, nuôi trồng thủy sản, sản xuất năng lượng sinh khối hoặc nguyên liệu công nghiệp. Tuy nhiên vẫn còn đến 70% rơm rạ bị bỏ, đốt ngoài đồng hoặc thải ra môi trường, gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến chất lượng không khí.
Theo các chuyên gia nông nghiệp, việc đốt rơm rạ sẽ làm mất chất dinh dưỡng của đất, đốt nhiều lần và lâu dài sẽ làm cho đất biến chất và trở nên chai cứng, tiêu diệt các loại côn trùng có ích, dẫn đến làm mất cân bằng hệ sinh thái bền vững trên ruộng lúa. Các chuyên gia môi trường cho rằng, việc đốt rơm rạ và các phế phụ phẩm trong sản xuất nông nghiệp sẽ làm phát sinh các khí CO, CO2, SO2, NO2…, làm gia tăng lượng khí thải vào bầu khí quyển, gia tăng hiệu ứng nhà kính là nguyên nhân gây ra biến đổi khí hậu.
Thành phố triển khai đồng bộ giải pháp nhằm kiểm soát tình trạng ô nhiễm không khí gia tăng (Ảnh minh họa).
Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường thành phố, qua theo dõi các đợt ô nhiễm thường bắt đầu xuất hiện từ tháng 10, đặc biệt trong mùa khô từ tháng 11 đến tháng 3 năm sau. Đây cũng là giai đoạn thành phố xác định nguy cơ ô nhiễm không khí ở mức cao và cần tập trung các giải pháp kiểm soát.
Trong đợt cao điểm kiểm soát ô nhiễm không khí, thành phố xác định 3 nhóm nguồn phát thải chính cần tập trung xử lý. Nguồn thứ nhất là phát thải từ giao thông, đặc biệt là bụi cuốn từ mặt đường do phương tiện giao thông tại những khu vực có mật độ phương tiện cao.
Nguồn thứ hai là bụi phát sinh từ hoạt động xây dựng. Hà Nội đang triển khai nhiều công trình, do đó hoạt động phá dỡ, thi công xây dựng và vận chuyển vật liệu nếu không được kiểm soát tốt có thể làm phát sinh lượng bụi lớn. Nguồn thứ ba là hoạt động đốt mở không kiểm soát, nhất là trong mùa thu hoạch.
Với nguồn bụi từ xây dựng, các chủ đầu tư, đơn vị thi công và cơ quan quản lý được yêu cầu tăng cường giám sát, thực hiện nghiêm các biện pháp che chắn, phun nước, rửa phương tiện trước khi ra, vào công trường, hạn chế tối đa phát tán bụi ra môi trường.
Thành phố cũng yêu cầu toàn bộ 126 xã, phường, đặc biệt là các đơn vị quản lý giao thông, tăng cường kiểm soát công tác vệ sinh đường phố, tưới, rửa đường phù hợp với tình hình thực tế. Trong mùa khô, khi nguy cơ ô nhiễm không khí gia tăng, tần suất thực hiện các biện pháp này sẽ được tăng cường nhằm giảm bụi phát sinh từ mặt đường.
Song song với kiểm soát các nguồn phát thải trực tiếp, Hà Nội đang triển khai các giải pháp nhằm giảm phát thải từ hoạt động giao thông. Hà Nội tiếp tục kiểm soát phát thải từ công nghiệp, làng nghề và hoạt động sản xuất. ô
Ô nhiễm không khí không chỉ giới hạn trong phạm vi địa giới hành chính. Vì vậy, thành phố đang tăng cường phối hợp với Bộ Nông nghiệp và Môi trường cùng các tỉnh, thành phố trong vùng để chia sẻ thông tin và phối hợp ứng phó với tình trạng ô nhiễm không khí trong mùa khô. Hà Nội đã ban hành Quy chế phối hợp vùng Thủ đô trong quản lý môi trường, đồng thời thành lập Tổ công tác kỹ thuật liên vùng về môi trường.
Việc triển khai đồng thời các giải pháp kiểm soát nguồn phát thải được kỳ vọng sẽ góp phần hạn chế các đợt ô nhiễm trong mùa khô, từng bước cải thiện chất lượng không khí và hướng tới mục tiêu phát triển Thủ đô xanh, bền vững./.
Ngọc Lan