Cà Mau là tỉnh địa đầu cực Nam của Tổ quốc, có vị trí chiến lược đặc biệt quan trọng với ba mặt giáp biển, đường bờ biển dài 310 km và vùng biển khai thác, thăm dò rộng khoảng 120.000 km². Cùng với hệ sinh thái rừng ngập mặn lớn hàng đầu cả nước, cụm đảo Hòn Khoai nằm trên tuyến hàng hải quốc tế đang mở ra nhiều cơ hội để địa phương phát triển kinh tế biển gắn với bảo đảm quốc phòng - an ninh.
Những năm gần đây, kinh tế biển tiếp tục đóng góp quan trọng vào tăng trưởng chung của địa phương, trong đó thủy sản giữ vai trò trụ cột. Tổng sản lượng thủy sản của tỉnh đạt hơn 1,26 triệu tấn; diện tích nuôi tôm đạt hơn 435 nghìn ha, tiếp tục khẳng định vị thế trung tâm sản xuất tôm lớn của cả nước.
Công nghiệp chế biến thủy sản phát triển ổn định với 89 nhà máy, tổng công suất hơn 500 nghìn tấn/năm. Giai đoạn 2021 - 2025, sản lượng chế biến đạt trên 1,49 triệu tấn, kim ngạch xuất khẩu hơn 10,4 tỷ USD. Riêng năm 2025, xuất khẩu thủy sản đạt trên 2,4 tỷ USD, góp phần quan trọng vào tăng trưởng kinh tế và giải quyết việc làm cho người dân.
Bên cạnh thủy sản, tỉnh đang hình thành các động lực tăng trưởng mới từ du lịch biển và năng lượng tái tạo. Giai đoạn 2018 - 2025, Cà Mau đón khoảng 40,3 triệu lượt khách, trong đó khu vực ven biển thu hút gần 4,7 triệu lượt; doanh thu du lịch biển đạt khoảng 4.557 tỷ đồng. Với lợi thế ba mặt giáp biển, hệ sinh thái rừng ngập mặn đặc thù cùng vị trí chiến lược quan trọng.
Bên cạnh thủy sản, các lĩnh vực mới như điện gió ngoài khơi và du lịch biển đang trở thành động lực tăng trưởng mới. Tỉnh Cà Mau đã thu hút 26 dự án điện gió và 1 dự án điện khí với tổng công suất khoảng 4.650MW, tổng vốn đăng ký trên 170.000 tỷ đồng.
Với những lợi thế đó, tỉnh Cà Mau đang từng bước khẳng định vai trò trung tâm kinh tế biển của khu vực Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL). Trong giai đoạn mới, địa phương xác định kinh tế biển không chỉ là tiềm năng mà sẽ trở thành động lực tăng trưởng quan trọng, hướng tới phát triển nhanh và bền vững. Đây là những điều kiện thuận lợi để địa phương phát triển mạnh các ngành kinh tế biển như thủy sản, năng lượng tái tạo, logistics, cảng biển và du lịch sinh thái biển. Theo lãnh đạo Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Cà Mau, địa phương cũng đặc biệt chú trọng công tác bảo vệ tài nguyên, môi trường biển và ứng phó biến đổi khí hậu; tăng cường quản lý nghề cá, chống khai thác IUU gắn với bảo vệ nguồn lợi thủy sản và giữ vững quốc phòng, an ninh trên biển.
Một góc Hòn Đá Bạc (tỉnh Cà Mau) hiện thuộc Khu bảo tồn biển tỉnh Cà Mau.
Dù đạt nhiều kết quả tích cực, Cà Mau vẫn đối mặt không ít khó khăn như hạ tầng ven biển chưa đồng bộ, logistics còn hạn chế, sạt lở bờ biển diễn biến phức tạp và chất lượng nguồn nhân lực chưa đáp ứng yêu cầu phát triển mới. Trên cơ sở đó, tỉnh xác định phát triển kinh tế biển là nhiệm vụ chiến lược, trọng tâm và lâu dài.
Mục tiêu đến năm 2030, GRDP bình quân tăng từ 10% trở lên, các ngành kinh tế biển đóng góp khoảng 40 - 45% tổng thu ngân sách tỉnh; GRDP bình quân đầu người đạt trên 6.000 USD. Đến năm 2045, Cà Mau phấn đấu trở thành tỉnh mạnh về kinh tế biển của khu vực ĐBSCL, với các ngành kinh tế biển phát triển theo hướng hiện đại, tăng trưởng xanh, bền vững; đời sống nhân dân được nâng cao; tài nguyên biển, đảo được quản lý và khai thác hiệu quả, bền vững. Để hiện thực hóa mục tiêu này, tỉnh sẽ tập trung phát triển đồng bộ hạ tầng ven biển, cảng biển, khu kinh tế và logistics.
Đẩy nhanh đầu tư Cảng tổng hợp lưỡng dụng Hòn Khoai nhằm mở rộng kết nối thương mại quốc tế và hình thành các cụm kinh tế biển đa ngành. Song song đó, Cà Mau ưu tiên phát triển năng lượng tái tạo, nhất là điện gió ngoài khơi, từng bước xây dựng trung tâm năng lượng sạch của khu vực Tây Nam Bộ. Du lịch biển cũng được định hướng phát triển theo hướng chất lượng cao, gắn với bảo tồn rừng ngập mặn và hệ sinh thái tự nhiên đặc thù.
Lãnh đạo UBND tỉnh Cà Mau, cho biết, trong giai đoạn mới, tỉnh sẽ đặc biệt chú trọng phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, từng bước chuyển từ “lao động truyền thống” sang “nguồn nhân lực kinh tế biển hiện đại”, đáp ứng yêu cầu chuyển đổi số, kinh tế xanh và hội nhập quốc tế. Cà Mau sẽ tiếp tục huy động và sử dụng hiệu quả các nguồn lực, phát huy tối đa tiềm năng, lợi thế để đưa kinh tế biển trở thành động lực tăng trưởng quan trọng, đóng góp tích cực vào sự phát triển chung của vùng ĐBSCL và cả nước.
Điện gió ngoài khơi và du lịch biển đang trở thành động lực tăng trưởng mới của Cà Mau.
Với tiềm năng và lợi thế riêng có, Cà Mau đang khẳng định khát vọng vươn lên bằng chiến lược phát triển kinh tế biển toàn diện, hiện đại và bền vững. Không chỉ chú trọng khai thác, Cà Mau còn đẩy mạnh công tác bảo tồn hệ sinh thái và đa dạng sinh học biển. Tỉnh đang triển khai kế hoạch mở rộng khu bảo tồn biển, xây dựng rạn san hô nhân tạo, phục hồi thảm cỏ biển và phát triển du lịch sinh thái cộng đồng. Những khu vực được bảo vệ nghiêm ngặt sẽ trở thành nơi trú ngụ cho các loài thủy sản, góp phần phục hồi nguồn lợi và tạo nền tảng phát triển du lịch biển, đảo.
Để phát triển kinh tế biển đột phá, Chủ tịch UBND tỉnh đã ban hành Kế hoạch phát triển kinh tế biển, ven biển năm 2026 trên địa bàn tỉnh Cà Mau, nhằm cụ thể hóa các mục tiêu phát triển kinh tế biển giai đoạn 2026 - 2030, huy động hiệu quả các nguồn lực, khai thác tiềm năng và lợi thế biển, góp phần thúc đẩy tăng trưởng kinh tế bền vững.
Theo Kế hoạch, năm 2026 tỉnh đặt mục tiêu phát triển toàn diện các ngành kinh tế biển, gắn với bảo vệ tài nguyên, môi trường và bảo đảm quốc phòng, an ninh. Trong đó, phấn đấu tốc độ tăng trưởng GRDP đạt 10%; các ngành kinh tế biển, thuần biển đóng góp khoảng 40 - 45% tổng thu ngân sách của tỉnh. Đồng thời, sản lượng thủy sản đạt trên 1,335 triệu tấn.
Kế hoạch đề ra nhiều nhóm nhiệm vụ trọng tâm như: tăng cường tuyên truyền nâng cao nhận thức về phát triển bền vững kinh tế biển; triển khai hiệu quả các quy hoạch, cơ chế, chính sách phát triển biển và ven biển; phát triển khai thác, nuôi trồng, chế biến thủy sản theo hướng hiện đại, bền vững; đẩy mạnh chống khai thác hải sản bất hợp pháp (IUU); phát triển du lịch biển, đảo; thu hút đầu tư vào năng lượng tái tạo, khu kinh tế, khu công nghiệp ven biển; tăng cường quản lý tài nguyên, bảo vệ môi trường biển và chủ động thích ứng với biến đổi khí hậu…/.
Anh Tuấn