Quy hoạch tổng thể Thủ đô: Phát triển đô thị theo hướng giao thông công cộng

Trong Quy hoạch tổng thể Thủ đô tầm nhìn 100 năm (vừa được phê duyệt), Hà Nội sẽ phát triển hệ thống giao thông đồng bộ, hiện đại, kết nối nội vùng, liên vùng và quốc tế; thúc đẩy vận tải đa phương thức, kết nối hiệu quả đường bộ, đường sắt, hàng không và đường thủy. Thành phố đặt mục tiêu đẩy nhanh tiến độ các dự án giao thông trọng điểm quốc gia, hệ thống vành đai, các trục hướng tâm và đặc biệt là mạng lưới đường sắt đô thị. Đồng thời, sẽ nghiên cứu đầu tư các tuyến đường sắt đô thị kết nối với các địa phương trong vùng Thủ đô và vùng đồng bằng sông Hồng như Bắc Ninh, Hưng Yên, Ninh Bình, Phú Thọ, Thái Nguyên...

Điểm chiến lược là phát triển đô thị theo mô hình TOD (Transit Oriented Development) - phát triển đô thị gắn với giao thông công cộng. Hà Nội sẽ hình thành khoảng 5-10 trung tâm TOD cấp quốc gia, liên vùng; khoảng 20-30 trung tâm TOD cấp thành phố và từ 120-150 điểm TOD cấp khu vực. Các khu TOD sẽ trở thành hạt nhân phát triển đô thị mới, gắn với các tuyến đường sắt đô thị, trung tâm thương mại, dịch vụ và không gian công cộng quy mô lớn.

(Ảnh minh họa)

Ngoài ra, Hà Nội cũng quy hoạch Cảng hàng không thứ hai của vùng Thủ đô tại khu vực phía Nam, thuộc khu vực xã Ứng Hòa, Chuyên Mỹ, với định hướng trở thành cảng hàng không quốc tế công suất 30-50 triệu khách/năm. Sân bay này sẽ phát triển theo mô hình "đô thị sân bay", kết nối với hệ thống logistics, thương mại và dịch vụ hiện đại. Đồng thời, sân bay Hòa Lạc và Gia Lâm cũng được nghiên cứu khai thác theo mô hình lưỡng dụng. Quy hoạch cũng đặt Hà Nội vào vị trí trung tâm của các hành lang kinh tế quốc tế kết nối với Trung Quốc và Lào. Trong đó có các tuyến hành lang kinh tế Lạng Sơn - Hà Nội - Hải Phòng - Quảng Ninh; Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng - Quảng Ninh; Hà Nội - Thái Nguyên - Cao Bằng; Điện Biên - Sơn La - Hòa Bình - Hà Nội.

Không chỉ tập trung vào phát triển kinh tế, hạ tầng, Quy hoạch cũng đề cập đến vấn đề bảo tồn văn hóa và xây dựng bản sắc đô thị. Quy hoạch xác định "Văn hiến - Bản sắc - Sáng tạo" là giá trị cốt lõi xuyên suốt quá trình phát triển. Theo định hướng này, Hà Nội sẽ phát triển thành "Thành phố sáng tạo" của khu vực châu Á; là trung tâm văn hóa, du lịch lớn có sức cạnh tranh quốc tế.

Hà Nội sẽ tập trung bảo tồn, phát huy các giá trị di sản văn hóa vật thể và phi vật thể, đặc biệt là các di sản đã được UNESCO ghi danh, các di tích quốc gia đặc biệt và không gian văn hóa truyền thống. Đáng chú ý, quy hoạch đưa ra định hướng nghiên cứu đề xuất UNESCO công nhận thêm nhiều không gian di sản mới như làng nghề Bát Tràng, quần thể di tích Cổ Loa, quần thể thắng cảnh Hương Sơn, cầu Long Biên, khu di tích K9 - Đá Chông... Đồng thời, sẽ nghiên cứu mở rộng và phục dựng không gian lịch sử của Văn Miếu - Quốc Tử Giám; kết nối các không gian văn hóa tiêu biểu của Thủ đô thành hệ thống liên hoàn…

Song song với phát triển văn hóa, Hà Nội tiếp tục đặt mục tiêu xây dựng đô thị xanh và thích ứng biến đổi khí hậu. Quy hoạch nhấn mạnh yêu cầu bảo vệ nghiêm ngặt hành lang xanh, hệ thống mặt nước, không gian thoát lũ và hệ sinh thái tự nhiên. Các hoạt động đầu tư, xây dựng ven sông phải bảo đảm quy định về thoát lũ, bảo vệ dòng chảy và giữ gìn cảnh quan sinh thái.

Về quản trị đô thị số, Hà Nội sẽ xây dựng hệ thống cơ sở dữ liệu không gian đô thị 3D và bản sao số (Digital Twin) để phục vụ công tác lập, thẩm định và quản lý quy hoạch theo thời gian thực. Đồng thời sẽ ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI), dữ liệu lớn (Big Data) trong giám sát biến động đất đai, trật tự xây dựng, hạ tầng kỹ thuật và quản lý phát triển đô thị. Đây được xem là bước chuyển từ mô hình quản lý hành chính truyền thống sang quản trị đô thị dựa trên dữ liệu số…/.

K. LINH