Phú Thọ kiểm soát nguy cơ ô nhiễm môi trường từ hoạt động công nghiệp

Với địa bàn rộng, nguồn lực đa dạng, tỉnh Phú Thọ xác định công nghiệp là mũi nhọn đột phá, tạo động lực tăng trưởng, đóng góp lớn vào ngân sách và thúc đẩy các lĩnh vực khác. Toàn tỉnh hiện có 30 khu công nghiệp (KCN), trong đó, 17 KCN đang hoạt động, thu hút khoảng 840 doanh nghiệp trong nước và nước ngoài, với 322 dự án DDI, tổng vốn gần 64.500 tỷ đồng và 517 dự án FDI, tổng vốn hơn 10,25 tỷ USD. Các ngành sản xuất máy tính xách tay, linh kiện điện tử tiếp tục đóng vai trò dẫn dắt.

Phát triển KCN xanh là hướng đi quan trọng giúp Phú Thọ nâng cao chất lượng tăng trưởng, thu hút đầu tư và phát triển bền vững. Tỉnh ưu tiên các dự án công nghệ cao, thân thiện môi trường; đầu tư hạ tầng xử lý nước thải, quan trắc môi trường, tăng diện tích cây xanh, khuyến khích sử dụng năng lượng sạch.  

Nghị quyết Đại hội đại biểu Đảng bộ tỉnh lần thứ I, nhiệm kỳ 2025 - 2030, chuyển đổi xanh được xác định là quan điểm và mục tiêu trọng tâm, đóng vai trò định hướng chính trị, là cơ sở thực hiện các nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội đến năm 2030 và các giai đoạn tiếp theo, nhằm xây dựng nền kinh tế xanh - tuần hoàn - tăng trưởng bền vững.

Trên cơ sở đó, Tỉnh ủy, UBND tỉnh chỉ đạo tập trung đầu tư hạ tầng KCN đồng bộ, thân thiện môi trường; bố trí quỹ đất sạch, cải cách thủ tục hành chính; kiên quyết sàng lọc, từ chối các dự án có nguy cơ gây ô nhiễm môi trường.  Tuy nhiên, mật độ tập trung cao của các ngành cơ khí, điện tử, may mặc, vật liệu xây dựng... cũng đặt hệ sinh thái công nghiệp trước những thách thức không nhỏ, nhất là về môi trường, hạ tầng và yêu cầu phát triển bền vững.

Hoàn thiện hạ tầng môi trường trong đó có hệ thống xử lý nước thải đáp ứng tiêu chuẩn là nhiệm vụ quan trọng được đẩy mạnh triển khai. 

Theo thống kê từ Ban Quản lý các KCN tỉnh, năm 2025, các KCN trên địa bàn phát sinh khoảng 1,72 triệu tấn chất thải rắn sinh hoạt, khoảng 243.000 tấn chất thải rắn công nghiệp và gần 68.000 tấn chất thải nguy hại. Bên cạnh đó, trung bình mỗi ngày các nhà máy xả ra khoảng 44.970m3 nước thải cùng lượng khí thải công nghiệp khổng lồ.

Trước yêu cầu đối với công tác bảo vệ môi trường đến nay, hầu hết các KCN đang hoạt động đều được đầu tư đồng bộ hệ thống tách nước mưa, thu gom nước thải và khu lưu giữ chất thải rắn nghiêm ngặt. Đáng chú ý, 15/18 KCN đã vận hành nhà máy xử lý nước thải tập trung, đưa tỷ lệ đấu nối xả thải của các dự án thứ cấp đạt 95%. Việc kiểm soát nguồn thải cũng được số hóa khi hầu hết các KCN đã hoàn thành lắp đặt hệ thống quan trắc tự động, truyền dữ liệu liên tục về cơ quan quản lý để giám sát chặt chẽ hoạt động xả thải.

Tại KCN Bá Thiện II - một trong những KCN thu hút nhiều nhà đầu tư đến từ Mỹ, Hàn Quốc, Nhật Bản, yêu cầu bảo vệ môi trường được đặt ra song hành với quá trình sản xuất. Hiện nay KCN duy trì hệ thống xử lý nước thải tập trung công suất 10.000m3/ngày đêm. Các doanh nghiệp thứ cấp thực hiện xử lý sơ bộ nước thải trước khi đấu nối vào hệ thống chung; đồng thời thu gom, phân loại, lưu giữ và chuyển giao chất thải cho đơn vị có chức năng xử lý.

Còn tại KCN Nam Bình Xuyên, chủ đầu tư dành quỹ đất cho cây xanh, mặt nước và hệ thống kênh, hồ điều hòa, hướng tới mô hình KCN xanh, thông minh, bền vững. Hệ thống xử lý nước thải tập trung được đầu tư theo hướng tự động hóa, quan trắc 24/7, đáp ứng yêu cầu xử lý trước khi xả ra môi trường. Không gian xanh, hạ tầng xử lý chất thải và năng lực vận hành đảm bảo môi trường không chỉ là yêu cầu bắt buộc mà ngày càng trở thành lợi thế cạnh tranh của KCN.

Chuyển đổi xanh trở thành mục tiêu quan trọng trong phát triển hoạt động công nghiệp trên địa bàn. 

Theo Quy hoạch tỉnh Phú Thọ thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050, tỉnh định hướng phát triển công nghiệp theo hướng hiện đại, nâng cao năng suất, chất lượng, gắn với tăng trưởng xanh và phát triển bền vững; hướng tới xây dựng Phú Thọ trở thành một trong những trung tâm công nghiệp lớn của cả nước về công nghiệp công nghệ cao, chế biến, chế tạo, điện tử, ô tô, xe máy.

Tỉnh chú trọng đầu tư đồng bộ hạ tầng môi trường là yếu tố quan trọng để KCN phát triển ổn định, bền vững. Các chủ đầu tư hạ tầng và doanh nghiệp ngày càng chú trọng đổi mới công nghệ, cải tiến quy trình sản xuất, giảm phát sinh chất thải và hạn chế tác động đến môi trường. Trước yêu cầu phát triển mới, tỉnh tiếp tục hoàn thiện cơ chế, chính sách bảo vệ môi trường; nâng cao chất lượng thẩm định, sàng lọc dự án; tăng cường kiểm tra, giám sát việc tuân thủ quy định và khuyến khích doanh nghiệp đổi mới công nghệ, tiết kiệm tài nguyên, năng lượng, giảm phát sinh chất thải.

Phú Thọ từng bước đẩy mạnh chuyển đổi số trong quản lý môi trường, xây dựng cơ sở dữ liệu, tăng cường quan trắc và nghiên cứu các mô hình kinh tế tuần hoàn trong KCN. Mục tiêu không chỉ kiểm soát ô nhiễm mà còn hình thành hệ sinh thái sản xuất xanh, trong đó chất thải của doanh nghiệp này có thể trở thành đầu vào cho doanh nghiệp khác, góp phần tiết kiệm tài nguyên, giảm chi phí và nâng cao hiệu quả sản xuất./.

Lê Thư