Xã Đức Châu được thành lập trên cơ sở sát nhập từ 4 xã: Diễn Hồng, Diễn Phong, Diễn Vạn và Diễn Kỷ (huyện Diễn Châu cũ), nhiều xóm của xã nằm ngay cửa sông Bùng đổ ra biển. Trước đây hàng trăm hộ dân địa phương sinh sống luôn phải lo lắng khi mùa mưa bão đến, triều cường dâng cao, nước biển làm vỡ đê, hoặc tràn qua đê làm ngập làng, xóm, hủy hoại hoa màu, tàn phá nhà cửa.
Năm 1993, ông Nguyễn Hiền (xóm Trung Hậu, xã Đức Châu) trong một lần chở vật liệu xây dựng ra Quỳnh Lưu (huyện cũ của Nghệ An), thấy nhiều người dân ở đây đang trồng cây đước vùng ven bờ biển. Tò mò hỏi và được cán bộ khuyến nông giải thích là trồng để ngăn nước biển xâm thực, vậy là ông xin hai bì cây giống mang về để trồng. Ngay hôm sau ông Hiền cùng con trai cả hì hục trồng ở ngay bãi bồi, lầy của xóm. Giữa bãi lầy mệnh mông đó, gần 150m dài và hơn 50m ngang cây đước được trồng.
Công tác bảo vệ, phát triển rừng ngập mặn được xã Đức Châu đẩy mạnh triển khai.
Ông Nguyễn Hiền chia sẻ: Nhà tui làm từ năm 1984, mỗi khi có đợt gió nồm là sóng vỗ rất tợn, cuộn từng đợt có lúc tưởng như bị trôi mất nhà. Hồi đó thoạt đầu nghe thấy tác dụng của cây đước thì hai cha con trồng chứ chưa nghĩ gì nhiều. Giờ có rừng đước này thì nhà tui và cả xóm yên tâm rồi.
Theo ông Bùi Văn Hưng - Bí thư Đảng ủy xã Đức Châu, công tác bảo vệ rừng ngập mặn luôn được cấp ủy, chính quyền địa phương và lực lượng chức năng phối hợp chặt chẽ, xây dựng phương án và thực hiện nghiêm túc. Xã chú trọng tuyên truyền, nâng cao ý thức của người dân trong việc gìn giữ, bảo vệ rừng. Thường xuyên tổ chức tuần tra, kiểm tra bằng đường bộ, đường thủy để bảo vệ rừng. Kịp thời phát hiện, xử lý nghiêm những trường hợp chặt tỉa, xâm hại rừng ngập mặn. Hiện nay, rừng ngập mặn trên địa bàn xã được bảo vệ và phát triển tốt.
Rừng ngập mặn giữ vai trò quan trọng trong công tác phòng, chống thiên tai.
Năm 1994, Dự án “trồng rừng ngập mặn - Giảm thiểu rủi ro thảm họa” do Hội Chữ thập đỏ Nhật Bản tài trợ và “Dự án Hiện đại hóa ngành Lâm nghiệp và tăng cường tính chống chịu ven biển” triển khai năm 2018, do Ngân hàng Thế giới tài trợ được triển khai thực hiện tại huyện Diễn Châu cũ. Từ hai dự án này cùng với số đước gia đình ông Hiền đã trồng trước đó, đến nay xã Đức Châu có gần 21ha rừng ngập mặn.
Với tốc độ phát triển và phủ xanh nhanh chóng, cây trong rừng ngập mặn của xã đạt độ cao từ 2,5m đến 6m. Kết hợp với rừng ngập mặn các địa phương khác, tạo nên "vành đai xanh" vững chắc và kiên cố chắn sóng, ngăn gió, bão bảo vệ các tuyến đê xung yếu rất hiệu quả. Tạo nên một hệ sinh thái xanh, đa dạng, phong phú và là nơi sống và di cư với gần 30 loài chim, các loại bò sát, cá, tôm, cua sinh sôi nảy nở.
Cây sú, đước được trồng thành hàng rào chắn sóng hiệu quả.
Ông Hoàng Thành Đô, Trưởng xóm Trung Hậu, xã Đức Châu chia sẻ: Khởi sự trồng rừng ngập mặn ở đây là cha con ông Hiền, sau đó một năm mới có dự án của Nhật Bản. Từ khi có rừng ngập mặn này thì sóng biển và gió bão rất ít đánh vào vùng dân cư này. Khi gió đông chướng thì rừng giữ cho bờ đê của khu vực Vạn Đông, khi gió nồm thì nó đỡ cho xóm Vạn Nam, Trung Hậu của xã. Các loại cá, tôm, cua phát triển nên bà con sống quanh đây chài lưới có điều kiện để cải thiện đời sống.
Người dân hưởng lợi từ nguồn lợi thủy sản tại khu vực rừng ngập mặn.
Hạn chế tối đa thiệt hại do thiên tai và mang lại nguồn lợi cho người dân, rừng ngập mặn đã đem lại hiệu quả thiết thực về nguồn lợi thủy, hải sản, môi trường sinh thái, góp phần thúc đẩy kinh tế xã hội của xã phát triển. Giai đoạn 2020 -2025 tổng giá trị sản xuất tăng bình quân 12,42%, thu nhập bình quân 83,4 triệu đồng/người/năm. Tỷ lệ hộ nghèo giảm còn 1,49%. Quốc phòng được củng cố và tăng cường, an ninh vùng biển và chính trị ổn định, trật tự an toàn xã hội được bảo đảm./.
Hồng Sơn