Theo Chi cục Kiểm lâm tỉnh Thái Nguyên, hiện đơn vị quản lý 516.738ha rừng trải rộng trên 89/92 xã, phường. Theo địa giới hành chính hiện hành, Thái Nguyên tiếp giáp với các địa phương bao gồm: Bắc Ninh, Phú Thọ, Cao Bằng, Lạng Sơn, Tuyên Quang và TP. Hà Nội. Với phạm vi rừng rộng, nhiều khu vực tiếp giáp, công tác phối hợp liên tỉnh có vai trò quan trọng trong quản lý tài nguyên rừng.
Trong đó, khu vực giáp ranh Phú Đình, tỉnh Thái Nguyên và Tân Trào, tỉnh Tuyên Quang dài khoảng 30km, địa hình chủ yếu là núi cao, chia cắt bởi nhiều khe suối, đường mòn. Đây là địa bàn có ý nghĩa quan trọng trong công tác quản lý, bảo vệ rừng. Để kiểm soát địa bàn, lực lượng kiểm lâm hai địa phương duy trì phối hợp tuần tra theo từng khu vực, tuyến trọng điểm và thời gian phù hợp; thường xuyên trao đổi thông tin, kịp thời phát hiện, xử lý các nguy cơ xâm hại rừng.
Tại các khu vực rừng giáp ranh, công tác quản lý, bảo vệ rừng đặt ra yêu cầu phối hợp chặt chẽ giữa lực lượng kiểm lâm, chính quyền địa phương.
Sau khi thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp, xã Phú Đình đã rà soát, bổ sung quy chế quản lý, bảo vệ rừng và kiện toàn các tổ bảo vệ rừng tại cơ sở. Trong 11 xóm có 9 xóm có rừng đặc dụng giáp ranh. Các tổ bảo vệ rừng tiếp tục tuyên truyền, tuần tra, giám sát và huy động người dân tham gia giữ rừng.
Còn tại Hạt Kiểm lâm số 15 (Chi cục Kiểm lâm tỉnh Thái Nguyên) hiện được giao quản lý hơn 24.000ha rừng và đất lâm nghiệp, trong đó có nhiều diện tích tiếp giáp với tỉnh Lạng Sơn. Với địa bàn rộng, địa hình phức tạp, việc kiểm soát, bảo vệ rừng đòi hỏi lực lượng kiểm lâm phải thường xuyên bám sát cơ sở, chủ động nắm bắt tình hình, tập trung kiểm tra tại những khu vực trọng điểm, tiềm ẩn nguy cơ vi phạm.
Cùng với các biện pháp nghiệp vụ, đơn vị đặc biệt chú trọng phát huy vai trò của người dân trong phát hiện, cung cấp thông tin về các hành vi khai thác lâm sản trái phép, lấn chiếm đất rừng và những nguy cơ ảnh hưởng đến tài nguyên rừng. Lực lượng kiểm lâm không chỉ thực hiện chức năng kiểm tra, xử lý vi phạm mà còn chủ động phối hợp với chính quyền địa phương và đơn vị kiểm lâm giáp ranh tổ chức rà soát hiện trạng, xác định mốc giới, kiểm đếm diện tích và tuyên truyền, vận động người dân chấp hành đúng quy định của pháp luật. Sự phối hợp này đã góp phần giải quyết dứt điểm nhiều vụ việc ngay từ cơ sở, hạn chế phát sinh tranh chấp, giữ ổn định tình hình an ninh trật tự trên địa bàn.
Cùng với lực lượng kiểm lâm, chính quyền địa phương đẩy mạnh tuyên truyền, phổ biến các quy định của pháp luật về lâm nghiệp, nâng cao ý thức và trách nhiệm của người dân trong bảo vệ tài nguyên rừng, chủ động phòng ngừa cháy rừng, ngăn chặn khai thác lâm sản trái phép. Theo đại diện UBND xã Thần Sa xã thường xuyên phối hợp với lực lượng kiểm lâm tuyên truyền đến người dân về công tác bảo vệ rừng, nhất là khu vực giáp ranh. Từ đó, ý thức bảo vệ rừng của bà con đã được nâng lên rõ rệt.
Các địa phương đẩy mạnh công tác tuyên truyền để người dân nâng cao trách nhiệm bảo vệ rừng giáp ranh.
Đối với khu vực rừng giáp ranh, yêu cầu phối hợp giữa các địa phương, lực lượng chức năng càng trở nên cấp thiết. Đặc thù rừng liền vùng, liền khoảnh trong khi địa giới hành chính phân chia thành các địa bàn quản lý riêng khiến việc kiểm soát cần có sự thống nhất, đồng bộ. Nếu thiếu sự trao đổi thông tin và phối hợp kịp thời, các khu vực giáp ranh có thể trở thành địa bàn khó kiểm soát, tạo điều kiện cho những hành vi vi phạm pháp luật về lâm nghiệp phát sinh.
Thực hiện Quy chế phối hợp giữa Lạng Sơn, Thái Nguyên, Cao Bằng và Tuyên Quang, lực lượng kiểm lâm thường xuyên trao đổi thông tin, phối hợp tuần tra, kiểm soát, nhất là tại các khu vực trọng điểm, thời điểm nguy cơ cháy rừng cao. Khi xảy ra vụ việc, các đơn vị kịp thời phối hợp xử lý. Nhờ đó, an ninh rừng khu vực giáp ranh cơ bản ổn định, không hình thành điểm nóng về vi phạm lâm nghiệp.
Chi cục Kiểm lâm tỉnh Thái Nguyên xác định, việc xây dựng và triển khai các quy chế phối hợp tạo hành lang quan trọng để các lực lượng kiểm lâm trao đổi thông tin, phối hợp xử lý các vụ việc phát sinh, nhất là tại những khu vực rừng liên tỉnh, địa bàn phức tạp. Cùng với phối hợp liên tỉnh, lực lượng kiểm lâm Thái Nguyên duy trì phối hợp với UBND cấp xã, lực lượng Công an, Quân sự, các cơ quan liên quan và chủ rừng trên địa bàn, đáp ứng yêu cầu thực hiện nhiệm vụ theo mô hình chính quyền địa phương hai cấp.
Toàn lực lượng hiện duy trì 122 quy chế phối hợp, gồm 86 quy chế giữa lực lượng Kiểm lâm với lực lượng Công an, Quân sự; 13 quy chế giữa lực lượng Kiểm lâm với UBND cấp xã; 21 quy chế trong nội bộ lực lượng Kiểm lâm và 2 quy chế của Chi cục Kiểm lâm Thái Nguyên với Chi cục Kiểm lâm tỉnh giáp ranh. Thời gian tới, tiếp tục hoàn thiện cơ chế phối hợp liên vùng, duy trì trao đổi thông tin, tăng cường tuần tra tại các khu vực giáp ranh, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ trong giám sát, cảnh báo sớm; đồng thời phát huy vai trò của chủ rừng và cộng đồng dân cư./.
Bùi Thảo