Lào Cai hướng tới mục tiêu hình thành ngành công nghiệp khai khoáng hiện đại

Lào Cai có tiềm năng lớn về khoáng sản với gần 300 mỏ, điểm mỏ thuộc 17 nhóm khoáng sản như: đồng Sin Quyền, sắt Quý Sa, đá vôi trắng (Lục Yên, Yên Bình), nổi bật là Apatit với trữ lượng hàng tỷ tấn, cùng với trên 400 điểm mỏ khoáng sản làm vật liệu xây dựng thông thường. Đây là tài nguyên vô giá của quốc gia, do đó việc phát triển ngành công nghiệp thăm dò, khai thác, chế biến sâu khoáng sản gắn với sử dụng hợp lý, tiết kiệm, hiệu quả, thân thiện môi trường.

Trước yêu cầu khai thác hiệu quả nguồn tài nguyên khoáng sản phục vụ công nghiệp, tỉnh đã chủ động hoàn thiện cơ chế quản lý, tăng cường giám sát, hướng dẫn doanh nghiệp đổi mới công nghệ và đẩy mạnh công tác phục hồi môi trường sau khai thác nhằm đảm bảo phát triển bền vững.

Tỉnh chủ trương tập trung phát triển công nghiệp chế biến, chế tạo theo hướng chế biến sâu các sản phẩm và mở rộng, phát triển nhóm ngành công nghiệp sau luyện kim, hóa chất, phân bón gắn với chiến lược khai thác, sử dụng hiệu quả các loại khoáng sản quan trọng như apatit, đồng, sắt, đá, đất hiếm, graphit, đá quý, đá trắng, đặc biệt là phải hình thành chuỗi sản xuất công nghiệp luyện kim - hóa chất phục vụ cho các dự án trọng điểm quốc gia...

Thực hiện Nghị quyết số 10-NQ/TW của Bộ Chính trị về định hướng chiến lược địa chất, khoáng sản và công nghiệp khai khoáng đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045, tỉnh Lào Cai xác định rõ: Tài nguyên địa chất, khoáng sản vừa là nguồn lực quan trọng để phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh cần phải quản lý tập trung, thống nhất; khai thác, sử dụng bền vững, hợp lý, tiết kiệm, hiệu quả.

Công tác quy hoạch, thăm dò, khai thác, chế biến, sử dụng khoáng sản phải có tầm nhìn chiến lược, đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội cả trước mắt, trung và dài hạn; hài hoà giữa bảo tồn và phát triển bền vững, bảo vệ môi trường, cảnh quan, di tích lịch sử, văn hoá, thích ứng với biến đổi khí hậu, bảo đảm an ninh, quốc phòng. Quản lý chặt chẽ, công khai, minh bạch các nguồn tài nguyên, khoáng sản. Địa phương này đặt mục tiêu đến năm 2030, duy trì hàng năm tổ chức tuyên truyền, phổ biến giáo dục pháp luật về khoáng sản cho 100% lực lượng làm công tác quản lý nhà nước về khoáng sản và doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực khoáng sản.

Hoàn thành xây dựng cơ sở dữ liệu về khoáng sản tỉnh Lào Cai; điều tra cơ bản địa chất, điều tra địa chất về khoáng sản (đối với khoáng sản thuộc thẩm quyền cấp phép của Chủ tịch UBND tỉnh) để phục vụ phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm quốc phòng, an ninh, phòng, chống tai biến địa chất. Phấn đấu đưa hoạt động thăm dò, khai thác, chế biến một số loại khoáng sản (đồng, sắt, đá vôi trắng…) đạt trình độ tiên tiến, hiện đại ngang bằng sự phát triển so với cả nước theo mục tiêu Nghị quyết 10/NQ-TW của Bộ Chính trị;

Lào Cai hướng tới mục tiêu hình thành ngành công nghiệp khai khoáng hiện đại (Ảnh minh họa). 

Phát triển mạnh ngành sản xuất phân bón, hóa chất nhằm khai thác và sử dụng hiệu quả thế mạnh về nguyên liệu khoáng như: Apatit, serpentin, đá vôi, dolomit... tạo ra nhiều sản phẩm quan trọng đang có nhu cầu lớn trên thị trường trong nước và quốc tế như: Phân bón chất lượng cao (DAP), supe lân đơn, supe lân kép, phân lân nung chảy, axit và muối phốt phát, phụ gia các loại...Tầm nhìn đến năm 2045, tỉnh sẽ hình thành nền công nghiệp khai khoáng tiên tiến, hiện đại gắn với mô hình kinh tế tuần hoàn, kinh tế xanh đạt tiêu chuẩn khu vực và quốc tế theo mục tiêu Nghị quyết số 10-NQ/TW. 

Để đạt được mục tiêu trên Tỉnh ủy Lào Cai yêu cầu các cấp ủy, tổ chức đảng, chính quyền, sở, ngành và địa phương tập trung quán triệt sâu sắc Nghị quyết số 10-NQ/TW; xây dựng kế hoạch triển khai phù hợp với chức năng, nhiệm vụ; tăng cường quản lý, bảo vệ tài nguyên địa chất, khoáng sản; tổ chức thăm dò, khai thác, chế biến, sử dụng khoáng sản theo hướng bền vững, tiết kiệm, hiệu quả, gắn với bảo vệ môi trường, bảo đảm quốc phòng, an ninh và an sinh xã hội. 

Nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước về tài nguyên địa chất, khoáng sản và công nghiệp khai khoáng với việc nghiên cứu, áp dụng mô hình quản trị tài nguyên khoáng sản minh bạch, hiệu quả của thế giới; tăng cường vai trò kiểm tra, giám sát của địa phương, người dân nơi khai thác khoáng sản; lượng hóa và hạch toán đầy đủ giá trị tài nguyên khoáng sản vào nền kinh tế. Tăng cường công tác quản lý, bảo vệ khoáng sản chưa khai thác; quản lý, bảo vệ khoáng sản tại khu vực dự trữ quốc gia; 

Củng cố tổ chức bộ máy, cán bộ và nâng cao năng lực, hiệu quả công tác quản lý nhà nước ở các cấp, các ngành trong hoạt động khoáng sản, đặc biệt ở cấp xã bảo đảm đáp ứng được yêu cầu, nhiệm vụ. Tăng cường thanh tra, kiểm tra, giám sát, xem xét trách nhiệm đối với các tổ chức, cá nhân để xảy ra sai phạm trong quản lý, sử dụng khoáng sản và các hoạt động liên quan đến địa chất khoáng sản, công nghiệp khai khoáng. Thu hồi giấy phép khai thác, xử lý nghiêm các tổ chức, cá nhân vi phạm trong hoạt động khai thác khoáng sản, nhất là các dự án gây ô nhiễm môi trường nghiêm trọng, lợi dụng để đầu cơ, tích trữ, nâng giá, thiệt hại đến lợi ích của Nhà nước và nhân dân.

Duy trì hoạt động hiệu quả các dự án khai thác, chế biến đồng, sắt, apatit, xi măng, đá hoa trắng theo hướng phát triển bền vững, tương xứng với quy mô khoáng sản; sử dụng công nghệ, thiết bị khai thác, chế biến tiên tiến, hiện đại theo mô hình kinh tế tuần hoàn, giảm phát thải khí nhà kính và sử dụng than hợp lý, hướng tới mục tiêu phát thải ròng bằng “0” trước năm 2050.

Các địa phương tăng cường hoạt động kiểm tra, kiểm soát ô nhiễm môi trường trong hoạt động khai thác khoáng sản, ký quỹ, cải tạo phục hồi môi trường; nâng cao vai trò trách nhiệm của cộng đồng trong giám sát việc chấp hành pháp luật về bảo vệ môi trường của các tổ chức, cá nhân khai thác khoáng sản Tham gia phối hợp thực hiện việc đẩy mạnh hợp tác, học tập kinh nghiệm quốc tế trong xây dựng cơ sở dữ liệu quốc gia về địa chất, khoáng sản, không gian ngầm và quản trị tài nguyên khoáng sản; cải tạo, phục hồi môi trường, cảnh quan sau khai thác khoáng sản.

Việc thực hiện việc lắp đặt thiết bị quan trắc tự động và kết nối dữ liệu giám sát đảm theo quy định đối với các dự án phải triển khai theo quy định là nhiệm vụ quan trọng được nhấn mạnh triển khai. Đồng thời dự báo chính xác, kịp thời phát hiện, xử lý nghiêm minh các trường hợp nguồn thải ra môi trường vượt quy chuẩn cho phép hoặc vi phạm quy định pháp luật về môi trường của các dự án khai thác, chế biến khoáng sản.../.

Thu Vân