Đa dạng sinh học không chỉ là sự hiện diện của muôn loài trong tự nhiên mà còn là nền tảng cho sự phát triển bền vững của mỗi quốc gia. Những cánh rừng đầu nguồn, vùng đất ngập nước, dòng sông, cửa biển hay các loài động, thực vật bản địa đều góp phần duy trì cân bằng sinh thái, điều hòa khí hậu, bảo vệ nguồn nước, cung cấp nguồn gen quý và tạo sinh kế cho hàng triệu người dân.
Tuy nhiên, cùng với quá trình đô thị hóa, khai thác tài nguyên quá mức, ô nhiễm môi trường và tác động ngày càng rõ rệt của biến đổi khí hậu, nhiều hệ sinh thái tự nhiên đang đứng trước nguy cơ bị suy giảm. Không ít loài động, thực vật quý hiếm mất dần nơi cư trú, trong khi các giá trị mà thiên nhiên mang lại vẫn chưa được nhìn nhận đầy đủ.
Trong năm 2026, Liên Hợp Quốc đã chọn chủ đề Ngày Quốc tế Đa dạng sinh học là “Hành động của địa phương cho hiệu quả toàn cầu” – không chỉ là một thông điệp, mà còn là lời nhắc nhở rằng công cuộc bảo tồn thiên nhiên phải bắt đầu từ những việc làm gần gũi nhất, từ mỗi địa phương, mỗi cộng đồng và từng người dân.
Các địa phương triển khai hiệu quả phong trào trồng cây, bảo vệ môi trường.
Đẩy mạnh triển khai công tác bảo tồn đa dạng sinh học, Hà Tĩnh triển khai nhiều hoạt động thiết thực trên khắp địa bàn tỉnh. Từ các xã miền núi đến vùng đồng bằng, ven biển, phong trào trồng cây xanh, vệ sinh môi trường, tuyên truyền bảo vệ thiên nhiên và đa dạng sinh học được tổ chức đồng loạt, thu hút đông đảo cán bộ, đoàn viên, học sinh và người dân tham gia.
Trong lĩnh vực bảo vệ rừng, lực lượng kiểm lâm đã tăng cường các biện pháp quản lý, vừa đẩy mạnh tuyên truyền, vừa siết chặt công tác kiểm tra, xử lý vi phạm. Hàng chục bảng tuyên truyền được sửa chữa, hàng trăm pa nô, áp phích và biển cấm lửa được lắp đặt tại các khu vực trọng điểm nhằm nâng cao ý thức phòng cháy, chữa cháy rừng và bảo vệ tài nguyên thiên nhiên.
Song song với đó, các đợt tuần tra được tăng cường tại những khu vực có nguy cơ cao về khai thác lâm sản và săn bắt động vật hoang dã. Trong đợt cao điểm hưởng ứng Ngày Quốc tế Đa dạng sinh học năm 2026, lực lượng chức năng đã phát hiện và xử lý 8 vụ vi phạm lâm luật, tịch thu gần 1,5 m³ gỗ các loại, thu nộp ngân sách nhà nước hơn 53,5 triệu đồng. Những con số không chỉ phản ánh sự quyết liệt trong thực thi pháp luật mà còn thể hiện quyết tâm bảo vệ những giá trị tự nhiên đang ngày càng trở nên quý giá.
Hằng năm, công tác tái tạo nguồn lợi thủy sản được đẩy mạnh triển khai.
Ở những “lá phổi xanh” của tỉnh như Vườn Quốc gia Vũ Quang và Khu bảo tồn thiên nhiên Kẻ Gỗ, các hoạt động bảo tồn tiếp tục được triển khai theo hướng bền vững. Nhiều cá thể động vật hoang dã sau khi được cứu hộ đã được tái thả về môi trường tự nhiên. Những hạt giống của các loài cây bản địa tiếp tục được gieo xuống những cánh rừng, góp phần phục hồi hệ sinh thái và làm giàu vốn rừng tự nhiên.
Những hạt giống của các loài cây bản địa tiếp tục được gieo trồng.
Đó không đơn thuần là việc trồng thêm một cây xanh hay thả một cá thể động vật trở về rừng. Mỗi mầm cây được vun trồng hôm nay là nền tảng cho những cánh rừng trong tương lai; mỗi cá thể được trở về môi trường sống tự nhiên là thêm một mắt xích được nối lại trong chuỗi cân bằng sinh thái.
Không chỉ trong các khu bảo tồn, tinh thần bảo vệ thiên nhiên còn lan tỏa mạnh mẽ đến từng khu dân cư. Toàn tỉnh đã chăm sóc và trồng mới hơn 26.350 cây xanh, thu gom khoảng 1.300 tấn rác thải tại các khu dân cư, tuyến đường và khu vực công cộng; nạo vét, khơi thông khoảng 380 km kênh mương. Hàng chục đợt ra quân vệ sinh môi trường tiếp tục được các tổ chức đoàn thể duy trì thường xuyên, góp phần xây dựng cảnh quan xanh – sạch – đẹp và nâng cao chất lượng môi trường sống.
Những con số ấy không chỉ phản ánh kết quả của các phong trào mà còn cho thấy sự chuyển biến trong nhận thức của cộng đồng. Khi người dân chủ động trồng thêm một hàng cây, không xả rác xuống sông suối, không tiếp tay cho việc săn bắt động vật hoang dã hay sẵn sàng tham gia bảo vệ rừng, đó cũng chính là lúc công tác bảo tồn thiên nhiên có được nền tảng bền vững nhất.
Thiên nhiên không thể tự bảo vệ mình nếu thiếu bàn tay và trách nhiệm của con người. Ngược lại, con người cũng không thể phát triển bền vững nếu đánh đổi bằng sự suy kiệt của các hệ sinh thái. Vì vậy, bảo tồn đa dạng sinh học không còn là nhiệm vụ riêng của lực lượng kiểm lâm, của các khu bảo tồn hay ngành môi trường, mà cần trở thành ý thức và hành động thường xuyên của toàn xã hội.
Từ những cánh rừng Vũ Quang, Kẻ Gỗ đến từng tuyến đường, khu dân cư trên địa bàn tỉnh, Hà Tĩnh đang từng bước hiện thực hóa thông điệp “Hành động của địa phương cho hiệu quả toàn cầu”. Khi mỗi người dân cùng góp một hành động nhỏ vì thiên nhiên hôm nay, đó cũng chính là cách gìn giữ màu xanh của quê hương, bảo vệ nguồn tài nguyên cho các thế hệ mai sau và đóng góp vào nỗ lực bảo tồn đa dạng sinh học trên cả nước./.
Mỹ Hà