Cao Bằng là địa phương có diện tích rừng lớn, giữ vai trò quan trọng trong bảo vệ môi trường sinh thái, điều hòa khí hậu và phát triển kinh tế lâm nghiệp. Theo báo cáo của Chi cục Kiểm lâm, toàn tỉnh hiện có trên 540.000ha rừng và đất quy hoạch phát triển rừng, trong đó có hơn 348.000ha rừng tự nhiên, hơn 126.000ha rừng sản xuất, hơn 196.000ha rừng phòng hộ…
Những năm gần đây, tỉnh đã triển khai nhiều giải pháp đồng bộ nhằm nâng cao hiệu quả quản lý, bảo vệ và phát triển tài nguyên rừng. Các lực lượng chức năng tăng cường tuần tra, kiểm soát, kịp thời phát hiện và xử lý nghiêm các hành vi khai thác, vận chuyển lâm sản trái phép.
Đồng thời, công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật về lâm nghiệp được đẩy mạnh đến từng địa phương, nâng cao ý thức trách nhiệm của người dân trong bảo vệ rừng. Bên cạnh đó, tỉnh chú trọng phát triển rừng sản xuất, khoanh nuôi tái sinh và trồng mới rừng gắn với phát triển sinh kế bền vững cho người dân vùng cao.
Nhiều chương trình giao khoán bảo vệ rừng, chi trả dịch vụ môi trường rừng đã góp phần tạo thêm thu nhập, khuyến khích người dân tham gia gìn giữ tài nguyên thiên nhiên. Những giải pháp này đang góp phần nâng cao độ che phủ rừng, bảo tồn đa dạng sinh học và hướng tới phát triển lâm nghiệp bền vững. Phát huy vai trò nòng cốt trong công tác quản lý, bảo vệ và phát triển, Chi cục Kiểm lâm phối hợp với chính quyền địa phương tích cực thực hiện đồng bộ, tăng cường ngăn chặn tình trạng phá rừng, cháy rừng và khai thác rừng trái pháp luật.
Đến nay, tỷ lệ che phủ rừng của tỉnh đạt 55,06%, góp phần bảo vệ môi trường sinh thái. Đơn cử, tại Hạt Kiểm lâm khu vực Trùng Khánh, đơn vị đang thực hiện nhiệm vụ quản lý bảo vệ và phát triển rừng trên địa bàn các xã: Quang Hán, Trà Lĩnh, Quang Trung, Đoài Dương, Trùng Khánh, Đàm Thủy, Đình Phong với trên 37.000ha rừng. Đại diện Hạt Kiểm lâm khu vực Trùng Khánh cho biết: Để thực hiện tốt công tác quản lý bảo vệ và phát triển rừng, Hạt Kiểm lâm khu vực thường xuyên tham mưu chính quyền các xã ban hành các văn bản chỉ đạo triển khai thực hiện trong lĩnh vực lâm nghiệp. Quán triệt, chỉ đạo công chức kiểm lâm phụ trách tập trung bám nắm địa bàn, thường xuyên tuần tra, kiểm soát lâm sản trên địa bàn, kịp thời phát hiện, xử lý nghiêm các đối tượng vi phạm quy định quản lý, bảo vệ rừng.
Các địa phương của tỉnh Cao Bằng đẩy mạnh công tác trồng mới rừng. (Ảnh: BB).
Thường xuyên phối hợp, trao đổi thông tin giữa các lực lượng chức năng, góp phần nâng cao hiệu quả công tác quản lý bảo vệ và phát triển rừng trên địa bàn… Nhờ đó từ đầu năm đến nay, đã vận động nhân dân trồng mới hơn 5,6ha rừng, 611 cây phân tán gồm các cây nghiến, dẻ, dổi… các vụ vi phạm pháp luật về lâm nghiệp giảm mạnh so với cung kỳ năm 2025.
Công tác phòng cháy chữa cháy rừng được thực hiện tốt, hiện chưa có vụ cháy rừng nào xảy ra. Tỉnh đang tập trung triển khai đồng bộ các giải pháp nhằm tăng cường công tác bảo vệ và phát triển rừng. Lãnh đạo Chi cục Kiểm lâm cho biết, thực hiện công tác quản lý bảo vệ và phát triển rừng, hằng năm, Chi cục đã tham mưu Sở Nông nghiệp và Môi trường giao chỉ tiêu kế hoạch bảo vệ, phát triển rừng cho từng địa phương.
Tăng cường chỉ đạo các hạt kiểm lâm thường xuyên bám sát địa bàn, phối hợp tuyên truyền, vận động và làm tốt công tác quản lý bảo vệ và phát triển rừng và phòng cháy, chữa cháy rừng. Chủ động tham mưu cho các cấp ủy Đảng, chính quyền lãnh đạo, chỉ đạo triển khai đồng bộ các biện pháp, giải pháp phòng cháy, chữa cháy rừng; kiểm tra, giám sát chặt chẽ các cơ sở kinh doanh, chế biến lâm sản; kiểm soát tình trạng buôn bán, cất giữ, vận chuyển lâm sản, săn bắt các loại động vật, thực vật rừng hoang dã…
Chính quyền địa phương huy động mọi nguồn lực bảo vệ diện tích rừng hiện có, nhất là rừng tự nhiên. Qua đó, chất lượng rừng từng bước được nâng lên, môi trường sinh thái được cải thiện, tạo thêm việc làm, tăng thu nhập cho người dân, góp phần giảm nghèo trên địa bàn.
Đáng chú ý, trong Quý I/2026, Chi cục phối hợp với chính quyền các xã, phường tổ chức 98 cuộc tuyên truyền các văn bản quy phạm pháp luật liên quan đến quản lý bảo vệ và phát triển rừng,phòng cháy, chữa cháy rừng cho gần 3.500 lượt người nghe. Thực hiện công tác phát triển rừng, hằng năm, Chi cục giao chỉ tiêu trồng rừng cụ thể đến từng hạt kiểm lâm khu vực theo nhu cầu trồng rừng do các hạt khảo sát. Từ đầu năm đến nay, toàn tỉnh trồng mới hơn 130ha rừng, tăng 264% so với cùng kỳ năm 2025.
Trong đó, trồng lại rừng sản xuất sau khai thác được gần 129ha; các chủ rừng là cá nhân, hộ gia đình trồng gần 2ha rừng sản xuất, trên 4,7ha rừng phòng hộ. Thực hiện chương trình “Tết trồng cây đời đời nhớ ơn Bác Hồ” Xuân Bính Ngọ, các xã, phường trồng trên 25.000 cây các loại, chủ yếu là quế, hồi, thông, bạch đàn, keo... Việc khai thác rừng được quản lý chặt chẽ.
Hoạt động tuyên truyền bảo vệ tài nguyên rừng được các ngành chức năng tỉnh Cao Bằng thường xuyên triển khai. (Ảnh: NM).
Tính đến giữa tháng 3/2026, toàn tỉnh khai thác trên 12.800m³ gỗ, trong đó, khối lượng khai thác tận dụng gỗ rừng tự nhiên do chuyển đổi mục đích sử dụng rừng sang mục đích trên 84m³; khối lượng gỗ khai thác từ rừng trồng trên 12.100m³; khai thác cây phân tán gần 600m³. Để hạn chế tối đa các vụ vi phạm pháp luật về khai thác, vận chuyển các loại lâm sản trái phép, các hạt kiểm lâm khu vực duy trì thường xuyên và tăng cường công tác kiểm soát chặt chẽ ở các điểm chốt tại các địa bàn trọng yếu; kịp thời phát hiện, ngăn chặn, xử lý kịp thời những hành vi xâm hại tài nguyên rừng.
Nắm bắt và thông tin kịp thời các thủ đoạn, phương thức hoạt động để triển khai các biện pháp đối phó hiệu quả... Kết quả đạt được trong công tác quản lý, bảo vệ và phát triển rừng tại khu vực Trùng Khánh nói riêng và toàn tỉnh Cao Bằng nói chung cho thấy sự quyết tâm của chính quyền địa phương cùng sự đồng thuận của người dân trong gìn giữ tài nguyên thiên nhiên.
Tuy nhiên, trước những tác động của biến đổi khí hậu, nguy cơ cháy rừng và tình trạng khai thác lâm sản trái phép vẫn còn tiềm ẩn, tỉnh cần tiếp tục triển khai đồng bộ các giải pháp lâu dài và hiệu quả hơn. Trong đó, việc ứng dụng công nghệ vào quản lý rừng, nâng cao năng lực cho lực lượng kiểm lâm và tăng cường phối hợp giữa các ngành, địa phương là yêu cầu cần thiết.
Song song với đó, cần chú trọng phát triển sinh kế bền vững cho người dân sống gần rừng, giúp người dân vừa có thu nhập ổn định vừa nâng cao ý thức bảo vệ tài nguyên rừng. Việc đẩy mạnh trồng rừng, phục hồi hệ sinh thái và phát triển kinh tế lâm nghiệp theo hướng xanh sẽ góp phần bảo vệ môi trường, giảm thiểu thiên tai và tạo động lực phát triển kinh tế - xã hội của Cao Bằng.
Hồng Thắm