Ấn Độ - quốc gia đông dân nhất thế giới, cũng là nơi sinh sống của phần lớn voi châu Á - loài động vật được Liên minh Bảo tồn Thiên nhiên Quốc tế (IUCN) xếp vào nhóm nguy cấp. Tuy nhiên, môi trường sống của loài này ngày càng bị chia cắt bởi đường cao tốc, đường sắt và hoạt động khai thác mỏ.
Tình trạng này khiến voi thường xuyên phải di chuyển qua khu vực dân cư, làm gia tăng nguy cơ xung đột với con người. Trước thực tế trên, thông tin từ AFP, Tòa án Tối cao Ấn Độ đã yêu cầu các bang triển khai những biện pháp mới nhằm tăng cường bảo vệ đàn voi hoang dã. Phán quyết nêu rõ, chính quyền địa phương phải ngăn chặn tình trạng cản trở các hành lang di chuyển của voi - những tuyến đường tự nhiên giúp đàn voi đi lại giữa khu vực sinh sống.
Tòa án đồng thời chỉ đạo khảo sát, xác định những chướng ngại trên các tuyến đường này. Bên cạnh đó, các cơ quan chức năng phải chấm dứt việc dùng biện pháp cưỡng ép để thay đổi hướng di chuyển tự nhiên của voi.
Ấn Độ là nơi sinh sống của phần lớn voi châu Á. (Ảnh minh hoạ).
Tòa án đồng thời yêu cầu cấm những nhóm người được huy động để xua đuổi voi bằng đuốc, vật đang cháy hoặc các phương thức nguy hiểm khác. Nhà bảo tồn động vật hoang dã Prerna Singh Bindra, người đứng đầu trong vụ kiện vì lợi ích công cộng này cho biết, đơn kiện nhằm phản đối việc một số chính quyền bang ủng hộ những biện pháp mà bà cho là cực kỳ tàn nhẫn. “Hàng nghìn người truy đuổi những con voi bằng ngọn giáo đang cháy. Cách làm này không giúp giải quyết xung đột, mà theo các nghiên cứu khoa học, còn khiến tình hình trở nên nghiêm trọng hơn”, bà Prerna Singh Bindra nói với AFP.
Theo bà Bindra, phán quyết mới của Tòa án Tối cao cần được chuyển thành những hành động cụ thể để bảo đảm tương lai của loài voi. Cuộc khảo sát do Chính phủ Ấn Độ công bố vào tháng 10/2025 ước tính, cả nước có 22.446 con voi hoang dã. Tuy nhiên, phạm vi sinh sống của các đàn voi hiện chỉ còn khoảng 3,5% so với trước đây. Trong 1 phán quyết riêng, Tòa án Tối cao Ấn Độ cũng yêu cầu tăng cường các biện pháp chăm sóc, bảo vệ đối với hơn 2.600 con voi nuôi nhốt, trong đó có việc lập hồ sơ y tế và kiểm tra sức khỏe định kỳ.
Voi nuôi nhốt hiện được sử dụng chủ yếu trong du lịch, giải trí và các nghi lễ tôn giáo. Tổ chức bảo vệ quyền động vật (PETA) Ấn Độ hoan nghênh các biện pháp mới, song cho rằng, voi không nên bị nuôi nhốt. Giám đốc PETA Ấn Độ Poorva Joshipura khẳng định, dù bị bắt từ tự nhiên hay sinh ra trong môi trường nuôi nhốt, những con voi này đều bị tước mất môi trường sống, tách khỏi đàn và mất quyền tự do.
Theo Quỹ Quốc tế Bảo vệ Thiên nhiên (WWF), có chưa đến 50.000 con voi châu Á sống trong tự nhiên, trong đó phần lớn tập trung tại Ấn Độ, số còn lại phân bố ở Sri Lanka và các nước Đông Nam Á. Voi được pháp luật Ấn Độ bảo vệ và được công nhận là động vật di sản quốc gia. Tuy nhiên, loài voi đang chịu nhiều sức ép khi môi trường sống bị thu hẹp, chia cắt, cùng tình trạng xung đột ngày càng gia tăng với con người.
Ngọc Anh