Truy xuất nguồn gốc – Cơ hội để ngành hàng gỗ trở thành trung tâm chế biến ‘xanh’

Trong bối cảnh các thị trường xuất khẩu gỗ ngày càng siết chặt tiêu chuẩn xanh, số hóa dữ liệu vùng trồng được xem là điều kiện tiên quyết để ngành gỗ duy trì và mở rộng thị trường. Quy định chống mất rừng của Liên minh châu Âu (EUDR), dự kiến áp dụng từ ngày 30/12/2026, yêu cầu các mặt hàng nông, lâm sản nhập khẩu phải truy xuất được nguồn gốc đến từng lô đất sản xuất.

Theo chuyên gia, các thị trường lớn hiện nay không chỉ quan tâm đến chất lượng sản phẩm mà còn yêu cầu chứng minh nguồn gốc hợp pháp và khả năng truy xuất đến từng lô rừng. Đây chính là "hộ chiếu xanh" quyết định khả năng tiếp cận thị trường quốc tế. Đáp ứng yêu cầu này, một trong những nhiệm vụ trọng tâm của ngành lâm nghiệp thời gian tới là cần xây dựng hệ thống truy xuất nguồn gốc số hóa đến từng lô rừng, đáp ứng các tiêu chuẩn của EUDR và các thị trường xuất khẩu lớn.

Nếu giải quyết được các điểm nghẽn, Việt Nam có cơ hội trở thành trung tâm chế biến gỗ 'xanh' và sản xuất nội thất chất lượng cao của thế giới. Ảnh minh họa

Các chuyên gia cho rằng, dư địa tăng trưởng của ngành gỗ trong giai đoạn tới sẽ không còn dựa vào mở rộng quy mô mà phụ thuộc vào chất lượng tăng trưởng, năng suất và khả năng đáp ứng các yêu cầu về chống mất rừng, giảm phát thải carbon, truy xuất nguồn gốc và tiêu dùng xanh.

Từ nay đến cuối năm 2026 được xem là giai đoạn quan trọng để ngành gỗ tăng tốc chuyển đổi. Nếu đồng thời giải quyết được hai điểm nghẽn lớn là phát triển vùng nguyên liệu gỗ lớn và xây dựng hệ thống dữ liệu truy xuất nguồn gốc, Việt Nam có cơ hội trở thành trung tâm chế biến gỗ xanh và sản xuất nội thất chất lượng cao của thế giới.

Ngành gỗ cần chuyển mạnh từ tư duy "đủ nguyên liệu" sang "nguyên liệu hợp pháp, bền vững", đồng thời từ xuất khẩu gỗ đơn thuần sang xuất khẩu giá trị, thương hiệu và hệ sinh thái sản xuất xanh. Đây sẽ là nền tảng để nâng cao giá trị gia tăng và củng cố vị thế của ngành gỗ Việt Nam trên thị trường toàn cầu.

BÙI HOÀNG