Hiện nay, các cơ quan, chính quyền tỉnh Phú Thọ thường xuyên rà soát, kiểm tra hiện trạng công trình thủy lợi, kịp thời phát hiện những điểm có nguy cơ mất an toàn để có biện pháp xử lý.
Công tác duy tu, bảo dưỡng được thực hiện định kỳ, tập trung vào các hồ chứa xung yếu, xuống cấp hoặc có nguy cơ sạt lở. Bên cạnh đó, tỉnh cũng chú trọng xây dựng và cập nhật phương án phòng, chống thiên tai, đặc biệt là kịch bản ứng phó khi xảy ra mưa lớn kéo dài hoặc sự cố vỡ, tràn đập.
Hệ thống thông tin cảnh báo sớm được tăng cường nhằm giúp chính quyền và người dân vùng hạ du chủ động di dời, giảm thiểu thiệt hại. Ngoài ra, công tác phối hợp giữa các ngành, địa phương trong quản lý hồ đập ngày càng chặt chẽ hơn, góp phần nâng cao hiệu quả giám sát và xử lý tình huống. Theo dự báo của Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn Quốc gia, thời gian từ tháng 6 đến tháng 9 là cao điểm mưa lớn trên địa bàn tỉnh, tiềm ẩn nguy cơ ảnh hưởng trực tiếp đến an toàn hồ, đập phục vụ sản xuất.
Để thực hiện tốt công tác phòng, chống thiên tai và tìm kiếm cứu nạn, Công ty TNHH MTV Thủy lợi Lập Thạch đã chủ động chuẩn bị nhân lực, vật tư theo phương châm '4 tại chỗ', sẵn sàng ứng cứu, bảo vệ an toàn hồ đập khi xảy ra tình huống bất thường trong mùa mưa lũ.
Công ty TNHH MTV Thủy lợi Lập Thạch hiện quản lý, khai thác và bảo vệ hệ thống công trình thủy lợi gồm 72 hồ, đập, phai dâng nước; trong đó có 3 hồ lớn với dung tích từ 2,7 triệu m3 đến 8,2 triệu m3 gồm hồ Vân Trục, hồ Bò Lạc và hồ Suối Sải.
Ngoài ra, Công ty còn quản lý 51 trạm bơm điện tưới, tiêu cố định; 55 trạm bơm điện, bơm dầu dã chiến; hơn 150km kênh tưới và 136km kênh tiêu, phục vụ sản xuất nông nghiệp, nuôi trồng thủy sản và các ngành kinh tế khác cho Nhân dân tại 10 xã trên địa bàn tỉnh. Địa bàn do Công ty TNHH MTV Thủy lợi Lập Thạch phục vụ chủ yếu là vùng trung du miền núi, có nhiều đồi dốc, khi xảy ra mưa lớn dễ phát sinh lũ ống, ngập úng, sạt lở, bồi lắng công trình thủy lợi, tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn hồ đập, ảnh hưởng đến tài sản và tính mạng người dân.
Trong số các hồ chứa lớn, vừa và nhỏ trên địa bàn huyện Lập Thạch cũ có nhiều hồ ảnh hưởng trực tiếp đến khu vực hạ du nếu xảy ra sự cố như hồ Vân Trục, thôn Vân Trục, xã Lập Thạch; hồ Đồng Chẹo, thôn Độc Lập; hồ Ba Đám, thôn Cầu Giát; hồ Ngọc Hoa, thôn Nghệ Oản; hồ Đồng Dạc, thôn Vân Trung;...Để bảo đảm công tác phòng, chống thiên tai và tìm kiếm cứu nạn trong mùa mưa bão, ngay từ đầu năm 2026, Công ty đã xây dựng kế hoạch và phương án phòng, chống thiên tai và tìm kiếm cứu nạn đối với toàn bộ các công trình thủy lợi do đơn vị quản lý.
Các đơn vị khai thác công trình thuỷ lợi trên địa bàn tỉnh Phú Thọ thường xuyên rà soát, kiểm tra hiện trạng công trình thủy lợi. (Ảnh: BĐ).
Trước đó, vào tháng 4/2026, Công ty ban hành quyết định thành lập Ban Chỉ huy phòng thủ dân sự và phòng, chống thiên tai và tìm kiếm cứu nạn; triển khai phương án phòng, chống lụt bão của đơn vị; phối hợp với phòng kinh tế các xã chuẩn bị lực lượng, phương tiện tại chỗ, đồng thời thành lập các đội cơ động sẵn sàng ứng phó với các tình huống xảy ra trong mưa lũ. Công ty cũng chỉ đạo các xí nghiệp, đơn vị trực thuộc phối hợp với Ban Chỉ huy phòng thủ dân sự và phòng, chống thiên tai và tìm kiếm cứu nạn các xã nơi có công trình trọng điểm, khu vực có nguy cơ mất an toàn và vùng trũng thấp dễ ngập úng để chủ động lực lượng, vật tư, phương tiện ứng cứu khi có tình huống xấu xảy ra.
Tính tới thời điểm này, Công ty đã bố trí kho bãi dự trữ vật tư, phương tiện, trang thiết bị phòng, chống thiên tai và tìm kiếm cứu nạn gồm hơn 2.000 bao tải, 230m3 đá hộc, 150 rọ thép, 6.000m2 bạt chắn sóng, 300 cây tre tại búi...
Số vật tư này được phân bổ tại các hồ Vân Trục, Bò Lạc, Suối Sải và kho vật tư của Công ty, gồm bao tải, phao cứu sinh, hàng trăm rọ thép, hàng chục xe rùa, cuốc, xẻng, áo mưa, đèn pin, 4 máy phát điện công suất từ 1kW đến 15kW/máy, cùng xăng dầu, quần áo bảo hộ phục vụ lực lượng trực và công nhân kỹ thuật. Đồng thời phối hợp với Ban Chỉ huy phòng thủ dân sự và phòng, chống thiên tai và tìm kiếm cứu nạn các xã có nguy cơ ngập lụt cao thành lập đội xung kích từ 300-400 người/xã;
Chuẩn bị từ 500-1.000 bao tải, 300 cây tre, cọc tre, phên tre để sẵn sàng ứng cứu hồ đập khi có lệnh. Công ty thường xuyên cử cán bộ kỹ thuật kiểm tra các hồ đập, công trình thủy lợi trên địa bàn nhằm phát hiện kịp thời hiện tượng rò rỉ thân đập, ổ mối đùn để xử lý; rà soát các cống lấy nước dưới đập, bảo dưỡng cửa van điều tiết; gia cố các đoạn kênh yếu, xuống cấp có nguy cơ sạt lở khi mưa lớn; phân công bộ phận thường xuyên cập nhật thông tin thời tiết, mực nước và nguy cơ mưa lũ để chủ động điều tiết, duy trì mực nước tại các hồ, bảo đảm an toàn công trình.
Với phương châm “Chủ động phòng tránh, ứng phó kịp thời, khắc phục hậu quả nhanh” và thực hiện hiệu quả “4 tại chỗ” gồm chỉ huy tại chỗ, lực lượng tại chỗ, vật tư tại chỗ và hậu cần tại chỗ, đơn vị đã xây dựng phương án phòng, chống thiên tai và tìm kiếm cứu nạn cụ thể cho từng hồ, đập và công trình thủy lợi, nhất là các hồ lớn như Vân Trục, Bò Lạc, Suối Sải…
Phú Thọ triển khai nghiêm túc Chỉ thị của Bộ Nông nghiệp và Môi trường về tăng cường bảo đảm an toàn đê điều, thuỷ lợi trong mùa mưa lũ. (Ảnh: HĐ).
Thực hiện Chỉ thị số 3952/CT-BNNMT của Bộ Nông nghiệp và Môi trường về việc tăng cường công tác đảm bảo an toàn công trình đê điều, thủy lợi trong mùa mưa, lũ năm 2026, ngày 5/5, UBND tỉnh Phú Thọ yêu cầu các sở, ban, ngành, đoàn thể và UBND các xã, phường tập trung thực hiện một số nhiệm vụ, bao gồm việc khẩn trương rà soát, kiện toàn bộ máy phòng thủ dân sự.
Đồng thời thực hiện Văn bản số 15/BCĐ-BNNMT ngày 18/5/2026 của Ban Chỉ đạo Phòng thủ dân sự Quốc gia về chủ động ứng phó với mưa lớn, lốc, sét, mưa đá, lũ quét, sạt lở đất và gió mạnh trên biển; tăng cường theo dõi chặt chẽ các bản tin dự báo khí tượng thủy văn, mưa lũ; kiểm tra, rà soát các công trình trọng điểm, các vị trí có nguy cơ xảy ra sự cố để chủ động triển khai phương án ứng phó, bảo đảm an toàn công trình.
Các đơn vị chuyên môn và các đơn vị quản lý vận hành hồ thủy lợi ở địa phương lưu ý an toàn đối với các hồ thủy lợi đang thi công, các công trình dưới sâu, công trình ngầm, công trình dẫn dòng; sẵn sàng di dời người, máy móc, thiết bị thi công khỏi khu vực có nguy cơ bị ảnh hưởng…
Việc đảm bảo an toàn hồ đập tại Phú Thọ đang trở thành nhiệm vụ thường xuyên, gắn liền với yêu cầu phát triển kinh tế – xã hội và bảo vệ đời sống người dân vùng hạ du. Trong bối cảnh biến đổi khí hậu làm gia tăng các hiện tượng mưa lớn, lũ quét và sạt lở, công tác kiểm tra, theo dõi và đánh giá mức độ an toàn công trình thủy lợi cần được duy trì liên tục, không mang tính thời điểm.
Bên cạnh yếu tố kỹ thuật, ý thức chủ động phòng ngừa và khả năng sẵn sàng ứng phó của các lực lượng liên quan là điều kiện quan trọng để nâng cao hiệu quả quản lý an toàn hồ đập, góp phần giữ vững ổn định đời sống và sản xuất trên địa bàn tỉnh.
Lê Phú