Quần thể cây kim giao núi đất này nằm trong Khu Bảo tồn thiên nhiên Kon Chư Răng, thuộc vùng lõi Khu Dự trữ sinh quyển Cao nguyên Kon Hà Nừng. Đây là loài cây quý hiếm nằm trong sách đỏ có nguy cơ tuyệt chủng vừa được đoàn khảo sát phát hiện tại núi rừng Gia Lai.
Theo đoàn khảo sát của khu bảo tồn, các cây có đường kính trung bình khoảng 1,7m, cao trên 50m. Tán cây rộng, thân cây to đến mức vài người ôm không xuể. Các cây sinh trưởng, tồn tại hàng chục năm trong rừng rậm nhiệt đới và chưa bị tác động bởi con người.
Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam thông tin, một số đơn vị đang nghiên cứu thành phần hóa học của loài kim giao núi đất, hứa hẹn tìm được các hoạt chất mới có hoạt tính sinh học cao để điều trị một số bệnh nan y, đặc biệt là ung thư. Vì vậy, cần có chiến lược bảo tồn sớm loài cây này ở cả cấp độ cá thể và quần thể.
Đoàn khảo sát chụp ảnh bên cây kim giao núi đất vừa phát hiện. (Ảnh: TN).
Bên cạnh đó, lãnh đạo Khu Bảo tồn thiên nhiên Kon Chư Răng, cho biết đây là lần đầu tiên ghi nhận tại khu vực Tây Nguyên có loài kim giao núi đất với số lượng cây mẹ lớn như vậy. Đơn vị dự đoán trong rừng vẫn có thể còn nhiều cá thể cây mẹ lớn hơn tại khu vực thuộc Khu Bảo tồn thiên nhiên Kon Chư Răng. Trong khi đó, Sách Đỏ Việt Nam xếp loài này vào mức sắp tuyệt chủng, nên việc phát hiện và bảo tồn hiệu quả nguồn gen loài kim giao núi đất là nhiệm vụ cấp bách đặt ra cho các nhà nghiên cứu.
Kim giao núi đất (Nageia wallichiana) thuộc họ Kim giao, chỉ phân bố từ Nghệ An đến Lâm Đồng và chỉ sinh trưởng trong những cánh rừng núi đất, loài cây này được Sách đỏ Việt Nam xếp vào nhóm sắp nguy cấp. Theo cán bộ điều phối dự án Hội Động vật học Frankfurt tại Việt Nam, cá thể kim giao đầu tiên được phát hiện năm 2023 tại tiểu khu 37 thuộc Khu Bảo tồn thiên nhiên Kon Chư Răng (xã Sơn Lang).
Kim giao tái sinh trong tự nhiên không phải hiếm, song những cây mẹ có kích thước lớn như tại Kon Chư Răng lại rất hiếm gặp. Điều đó cho thấy Khu bảo tồn thiên nhiên Kon Chư Răng còn giữ được những mảng rừng nguyên sinh có giá trị đặc biệt, nhiều khả năng vẫn còn những cây mẹ lớn khác chưa được phát hiện.
Đình Duy