Mexico đẩy mạnh chính sách chăn nuôi không gây rừng, phát thải thấp

Thông qua dự án "Chuyển đổi ngành chăn nuôi Mexico: Chính sách quốc gia đầu tiên về sản xuất không gây mất rừng, phát thải thấp" góp phần hướng tới bảo vệ môi trường tự nhiên.  Đặc biệt, sáng kiến hướng tới điều chỉnh chính sách công, nguồn tài chính và hệ thống truy xuất nguồn gốc để chuyển đổi ngành chăn nuôi, đồng thời đáp ứng các cam kết về khí hậu và đa dạng sinh học.

Những điều chỉnh này sẽ tác động trực tiếp đến các doanh nghiệp nông nghiệp, tổ chức tài chính và người sản xuất nông thôn, đặc biệt tại các bang trọng điểm về chăn nuôi. Dự án do FAO chủ trì thực hiện. Bên cạnh mô hình chăn nuôi bền vững và có khả năng chống chịu cao hơn, sáng kiến cũng hướng đến đảm bảo sinh kế cho khu vực nông thôn. Dự án hiện đã huy động được 8 triệu USD vốn tài trợ và dự kiến thu hút hơn 64 triệu USD đồng tài trợ.

Nguồn lực được phân bổ thông qua cơ chế "Đồng bộ chính sách" của GEF. Trong lĩnh vực chăn nuôi, cách tiếp cận này sẽ hỗ trợ chuyển đổi sang các hệ thống sản xuất giảm áp lực lên rừng, cải thiện quản lý đất và tăng cường khả năng thích ứng với biến đổi khí hậu.

Bà Lina Pohl, Đại diện FAO tại Mexico, cho biết: "Dự án được kì vọng hỗ trợ Mexico xây dựng chính sách chăn nuôi liên ngành và dựa trên cơ sở khoa học. Từ phía FAO, chúng tôi hỗ trợ các tổ chức quốc gia trong việc phát triển các chính sách công tích hợp, có thể chuyển đổi hệ thống nông lương, với tầm nhìn bền vững dài hạn”. Năm 2024, Mexico nằm trong top 10 quốc gia có tỷ lệ mất rừng nguyên sinh cao nhất thế giới, theo báo cáo của Phòng thí nghiệm GLAD (Đại học Maryland) và Global Forest Watch thuộc Viện Tài nguyên Thế giới.

Dữ liệu từ Hệ thống Giám sát rừng quốc gia cho thấy, mỗi năm nước này mất khoảng 149.190 ha rừng, chủ yếu bị chuyển đổi sang đất chăn thả. Chăn nuôi là nguyên nhân chính gây mất rừng, chiếm 73,29% diện tích mất độ che phủ cây, tiếp theo là nông nghiệp với 21,99%. Trong giai đoạn thiết kế của dự án, 4 nhóm công tác kỹ thuật đã được thành lập nhằm xây dựng các trụ cột chính của chính sách, gồm: Đồng bộ chính sách; tài chính và mô hình kinh doanh; hệ thống truy xuất nguồn gốc; cùng triển khai theo vùng và quản lý tri thức.

Mexico hướng tới chăn nuôi không gây mất rừng và phát thải thấp để bảo vệ môi trường tự nhiên. (Ảnh minh hoạ). 

Quá trình này có sự tham gia của nhiều bộ, ngành, tổ chức quốc tế và khu vực tư nhân, nhằm đảm bảo cách tiếp cận liên ngành và dựa trên bằng chứng. Dự án dự kiến được phê duyệt triển khai vào cuối năm nay. FAO sẽ tiếp tục hỗ trợ kỹ thuật để đảm bảo áp dụng các thực tiễn tốt nhất.

Khoảng 150.000 người sẽ được hưởng lợi trực tiếp từ dự án, trong đó ít nhất 30% là phụ nữ, đồng thời dự án huy động sự tham gia của thanh niên nông thôn. Về môi trường, dự án hướng tới quản lý bền vững hơn 459.000 ha đất, ngăn chặn mất gần 80.000 ha rừng có giá trị bảo tồn cao, giảm phát thải 63,7 triệu tấn CO₂ tương đương và phục hồi hơn 111.000 ha đất suy thoái.

Các hoạt động sẽ được triển khai tại những bang trọng điểm về chăn nuôi như Campeche, Chiapas, Oaxaca, Tabasco, Veracruz và Jalisco, thông qua cách tiếp cận tích hợp giữa chính sách, tài chính và công nghệ giám sát. Trước đó, Mexico đã đối thoại với hơn 40 đại diện trong chuỗi giá trị thịt bò nhằm xác định khu vực ưu tiên đầu tư và cơ chế tài chính cho chuyển đổi bền vững. Quốc gia này đặt mục tiêu giảm 30% tình trạng mất rừng do nông nghiệp và tiến tới loại bỏ hoàn toàn mất rừng trong sản xuất.

Song song, các nỗ lực kiểm soát cháy rừng cũng được tăng cường. Từ đầu năm đến nay, Mexico ghi nhận gần 200 vụ cháy, ảnh hưởng hơn 5.400 ha rừng, trong đó một phần đáng kể liên quan đến hoạt động nông nghiệp và chăn nuôi. Điều này càng cho thấy tính cấp thiết của việc chuyển đổi mô hình sản xuất theo hướng bền vững.

Thu Thảo