Những năm gần đây, tỉnh Lào Cai từng bước triển khai đồng bộ các giải pháp nâng cao hiệu quả xử lý chất thải sinh hoạt, công nghiệp, nông nghiệp và y tế, góp phần kiểm soát, ngăn ngừa nguy cơ ô nhiễm môi trường. Đến nay, trên địa bàn tỉnh đã có một số công trình xử lý nước thải sinh hoạt tập trung và hai trạm xử lý tại khu vực Sa Pa, tổng công suất 7.500 m³/ngày đêm. Cùng với đó là hai nhà máy xử lý rác thải sinh hoạt công suất trên 200 tấn/ngày, 15 bãi chôn lấp và ba lò đốt rác đang đảm nhiệm xử lý chất thải rắn sinh hoạt phát sinh trên địa bàn.
Cùng với đầu tư hạ tầng, công tác tuyên truyền, nâng cao nhận thức, trách nhiệm của người dân nhất là trong giảm thiểu rác thải nhựa, cũng được tỉnh đặc biệt chú trọng. Nội dung tuyên truyền tập trung vào Luật Bảo vệ môi trường, các hoạt động hưởng ứng Ngày Môi trường thế giới, Giờ Trái đất, Ngày Chủ nhật xanh…Nhiều mô hình cộng đồng như “Tổ phụ nữ thu gom, phân loại rác thải nhựa”, “Khu dân cư tự quản về bảo vệ môi trường”, “Chợ dân sinh giảm thiểu rác thải nhựa”, “Tuổi trẻ Lào Cai chung tay chống rác thải nhựa” đã phát huy hiệu quả rõ nét, trở thành điểm sáng trong công tác xã hội hóa bảo vệ môi trường.
Thời gian qua, tỉnh đã khuyến khích doanh nghiệp đẩy mạnh tái chế, tái sử dụng chất thải ngay trong nội bộ ngành hoặc chuyển giao cho các đơn vị có nhu cầu sử dụng làm nguyên liệu sản xuất vật liệu xây dựng. Cùng với đó, một số HTX bước đầu triển khai mô hình thu gom, tái chế nilon phủ nông nghiệp, chuyển giao cho cơ sở tái chế để sản xuất gạch không nung, vật liệu nhựa tái sinh.
Tỉnh Lào Cai ưu tiên, phân bổ ngân sách đầu tư hạ tầng phục vụ công tác bảo vệ môi trường.
Tiếp tục nâng cao hiệu lực, hiệu quả việc thực hiện chính sách, pháp luật về bảo vệ môi trường trên địa bàn, cùng với nhiều giải pháp khác, tỉnh Lào Cai tăng cường và đa dạng hóa nguồn lực cho bảo vệ môi trường: Ưu tiên bố trí nguồn lực từ ngân sách nhà nước kết hợp huy động nguồn lực xã hội hóa để đầu tư có trọng tâm, trọng điểm các công trình hạ tầng môi trường thiết yếu: hệ thống thu gom, xử lý nước thải đô thị; hệ thống thu gom, vận chuyển, xử lý rác thải phù hợp cho từng loại rác, các nhà máy tái chế, xử lý rác thải hữu cơ, chất thải nguy hại;
Đồng thời cải thiện và phục hồi môi trường các lưu vực sông; thích ứng với biến đổi khí hậu; hỗ trợ hoạt động chuyển đổi xanh, giảm phát thải khí nhà kính, đề xuất vận hành thị trường các-bon; phát triển các nguồn năng lượng tái tạo, công nghệ mới không phát thải, công nghệ lưu trữ năng lượng, thu giữ và sử dụng các-bon thông qua các cơ chế tài chính linh hoạt (như đầu tư công hoặc hợp tác công tư...).
Tỉnh bố trí ngân sách Nhà nước tăng dần trong từng giai đoạn, phù hợp với yêu cầu, nhiệm vụ về bảo vệ môi trường và khả năng cân đối ngân sách của tỉnh; rà soát, cơ cấu lại các nhiệm vụ chi ngân sách cho bảo vệ môi trường theo hướngrọng tâm, trọng điểm, nâng cao hiệu quả sử dụng. Phát huy vai trò của các quỹ bảo vệ môi trường, thúc đẩy công cụ tài chính xanh, cơ chế ưu đãi, hỗ trợ, bảo lãnh rủi ro cho các dự án đầu tư xanh, dự án bảo vệ môi trường.
Lào Cai khuyến khích phát triển các dự án tạo tín chỉ các-bon trong lĩnh vực năng lượng tái tạo, lâm nghiệp, nông nghiệp các-bon thấp, xử lý chất thải, công nghiệp xanh, giao thông xanh, các công nghệ thu hồi, lưu giữ các-bon. Thúc đẩy đầu tư theo phương thức đối tác công tư, phát triển các mô hình hợp tác đầu tư cho các hoạt động thích ứng với biến đổi khí hậu.
Đáng chú ý, địa phương này huy động sự tham gia của cộng đồng, doanh nghiệp, các tổ chức chính trị - xã hội; phát triển các phong trào, mô hình điển hình tiên tiến; hình thành văn hóa bảo vệ môi trường trong xã hội. Tăng cường đào tạo, phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao; thu hút nhân lực có trình độ; đẩy mạnh chuyển đổi số trong lĩnh vực môi trường...
Các địa phương cần đẩy mạnh triển khai phân loại rác tại nguồn, giảm áp lực cho công tác xử lý rác thải.
Một trong những nhiệm vụ quan trọng được tỉnh đẩy mạnh triển khai là tăng cường hiệu quả quản lý chất thải rắn và chất thải nguy hại: Thực hiện các biện pháp thúc đẩy sản xuất và tiêu dùng bền vững, giảm phát sinh chất thải. Thực hiện nghiêm quy định về thu gom, phân loại chất thải rắn sinh hoạt tại hộ gia đình, cá nhân phù hợp với điều kiện, hạ tầng kỹ thuật của tỉnh; đẩy mạnh thu hồi chất thải có khả năng tái chế.
Lào Cai đặt mục tiêu đến năm 2030, 90% chất thải rắn sinh hoạt được thu gom, xử lý đảm bảo tiêu chuẩn, quy chuẩn; dưới 10% chất thải rắn sinh hoạt đô thị được xử lý bằng công nghệ chôn lấp trực tiếp trên tổng lượng chất thải được thu gom. Chuyển đổi công nghệ xử lý chất thải rắn sinh hoạt tiên tiến, thân thiện với môi trường, ưu tiên tái chế, xử lý chất thải kết hợp thu hồi năng lượng thay cho chôn lấp.
Tập trung cải tạo, nâng cấp và xử lý ô nhiễm môi trường tại các bãi chôn lấp chất thải không hợp vệ sinh, các khu vực bị ô nhiễm do chất thải gây ra. Quản lý chặt chẽ, tăng cường tái chế, tái sử dụng chất thải rắn công nghiệp, đặc biệt là chất thải nguy hại, chất thải rắn công nghiệp phải kiểm soát. Đẩy mạnh mô hình xử lý chất thải y tế nguy hại theo mô hình tập trung hoặc theo cụm đối với chất thải y tế lây nhiễm; hạch toán và tính đúng, tính đủ các chi phí quản lý chất thải y tế vào chi phí khám bệnh, chữa bệnh theo quy định.
Địa phương này phát triển ngành công nghiệp tái chế, khuyến khích sử dụng, tiêu thụ các sản phẩm từ quá trình xử lý chất thải rắn để góp phần thúc đẩy kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn, kinh tế các-bon thấp, hài hòa với tự nhiên và thân thiện với môi trường. Thúc đẩy các mô hình hợp tác, hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã, liên minh tái chế, các mô hình liên kết vùng, liên kết đô thị với nông thôn và các mô hình khác nhằm phát triển kinh tế tuần hoàn.../.
Hồng Mai