Đồng Tháp kích hoạt các phương án ứng phó tình hình xâm nhập mặn

Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Đồng Tháp, dự báo trong nửa cuối tháng 3/2026, ranh mặn 1,0 g/l trên sông Tiền có khả năng lấn sâu từ 50–55km. Tuy nhiên, với việc theo dõi sát sao diễn biến thủy văn và vận hành linh hoạt hệ thống cống, ngành chức năng nhận định tình hình vẫn trong tầm kiểm soát.

Hiện nay tổng diện tích cây ăn trái toàn tỉnh đạt hơn 134.900 ha; diện tích rau màu hơn 26.200 ha. Theo đánh giá chung, cây trồng sinh trưởng, phát triển tốt nhờ nguồn nước trữ trong các vùng dự án vẫn đảm bảo phục vụ sản xuất. Để ứng phó hiệu quả với hạn mặn, tỉnh đã triển khai đồng bộ các giải pháp công trình và phi công trình. Hệ thống cống tại các vùng dự án được vận hành linh hoạt: nơi độ mặn thấp tranh thủ lấy nước gạn, nơi mặn tăng cao chủ động đóng cống ngăn mặn, tích trữ tối đa nguồn nước ngọt.

Công ty khai thác công trình thủy lợi tổ chức đo đạc thường xuyên độ mặn trên sông Tiền, kiểm tra hiện trạng các cống, hoàn tất việc thả phai ngăn mặn theo kế hoạch. Đồng thời, các tuyến kênh, rạch được nạo vét, khai thông dòng chảy nhằm tăng khả năng trữ nước. Đối với nước sinh hoạt, các nhà máy nước trên địa bàn vẫn vận hành ổn định. Công suất cấp nước dao động từ 68.000–69.000 m³/ngày đêm. Các giếng khoan dự phòng đã được kiểm tra, sẵn sàng đưa vào hoạt động khi độ mặn vượt ngưỡng cho phép.

Các công trình thủy lợi được vận hành linh hoạt để ngăn mặn, trữ ngọt. 

Tại một số khu vực cuối nguồn phía Đông tỉnh, nhu cầu sử dụng nước tăng cao trong giờ cao điểm, ngành cấp nước đã chủ động mở thêm vòi nước công cộng miễn phí, đồng thời khảo sát lắp đặt thêm các điểm cấp nước khi cần thiết. Song song đó, địa phương vận động người dân chủ động bơm trữ nước trong ao, mương vườn; theo dõi chặt chẽ bản tin dự báo mặn trước khi lấy nước tưới. Tại vùng ven biển, người dân chủ động tích trữ nước ngọt, không chờ đến khi hạn mặn xâm nhập... 

Theo UBND tỉnh, địa phương đã chấp thuận cho Công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên cấp nước Tiền Giang vận hành 19 giếng khoan dự phòng để phục vụ cấp nước sinh hoạt cho nhân dân trong mùa khô năm 2025-2026 đang bước vào cao điểm. Theo đó, 19 giếng dự phòng (2 giếng tại phường Mỹ Tho, 3 giếng tại phường Đạo Thạnh, 1 giếng tại phường Mỹ Phong, 4 giếng tại xã Tân Thuận Bình, 6 giếng tại xã Kim Sơn, 1 giếng ở xã Vĩnh Kim, 1 giếng tại phường Mỹ Phước Tây và 1 giếng ở xã Cái Bè), với khối lượng nước khai thác mỗi ngày, đêm khoảng 33.000m3 và bảo đảm lượng nước cung cấp phục vụ sinh hoạt cho nhân dân trong mùa khô này.

Ngoài ra, UBND tỉnh Đồng Tháp giao Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Đồng Tháp, Công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên cấp nước Tiền Giang thực hiện việc mở, vận hành, đóng giếng dự phòng bảo đảm thời gian và đúng thủ tục quy định.

Triển khai thực hiện Công điện của Thủ tướng Chính phủ về chủ động ứng phó với xâm nhập mặn ở Đồng bằng sông Cửu Long và hạn hán, cháy rừng ở khu vực Nam Trung bộ và Đông Nam bộ, Chủ tịch UBND tỉnh yêu cầu thủ trưởng các sở, ban, ngành tỉnh, Chủ tịch UBND các xã, phường tổ chức theo dõi chặt chẽ diễn biến và dự báo khí tượng thủy văn, nguồn nước, xâm nhập mặn để chủ động triển khai các biện pháp ứng phó cụ thể, phù hợp với từng khu vực theo chỉ đạo của Bộ Nông nghiệp và Môi trường và phù hợp tình hình thực tế tại địa phương. 

Trong đó, cần tập trung triển khai các phương án đảm bảo cấp nước sinh hoạt cho người dân và hoạt động sản xuất, kinh doanh; tuyệt đối không được để hạn hán, xâm nhập mặn, cháy rừng làm ảnh hưởng đến sản xuất, kinh doanh, người dân, các cơ sở y tế, cơ sở giáo dục... thiếu nước ngọt phục vụ sinh hoạt.

Các địa phương tuyệt đối không được để hạn hán, xâm nhập mặn ảnh hưởng đến sản xuất, kinh doanh, người dân. 

Chủ tịch UBND tỉnh yêu cầu Sở Nông nghiệp và Môi trường thường xuyên theo dõi, chỉ đạo, kiểm tra, đôn đốc các ngành, địa phương thực hiện theo phương án đã được UBND tỉnh phê duyệt; triển khai các biện pháp ứng phó phù hợp với từng khu vực, hạn chế thấp nhất ảnh hưởng đến sản xuất nông nghiệp.  Ngành Nông nghiệp theo dõi sát diễn biến xâm nhập mặn trên các tuyến sông để thông báo kịp thời cho các địa phương, người dân biết, chủ động đắp đập ngăn mặn kịp thời và tích trữ nguồn nước tưới…

Công ty TNHH MTV Khai thác công trình thủy lợi Tiền Giang theo dõi, kiểm tra chặt chẽ diễn biến xâm nhập mặn trên các tuyến sông để tổ chức vận hành công trình thủy lợi hợp lý; thông báo kế hoạch vận hành công trình kịp thời cho địa phương để thông tin rộng rãi đến người dân. Khi độ mặn ngoài sông được dự báo có xu hướng tăng cao, đơn vị tổ chức vận hành tích trữ tối đa lượng nước ngọt qua các cống đầu mối. Trường hợp độ mặn duy trì trong thời gian dài phải chủ động tổ chức vận hành lấy gạn khi độ mặn ngoài sông nằm trong phạm vi cho phép.

Công ty TNHH MTV Cấp nước Tiền Giang chuẩn bị sẵn sàng vật tư, thiết bị để mở các vòi nước công cộng cho nhân dân các xã vùng sâu, ngoài đê, các hộ sống phân tán chưa được sử dụng nước từ các trạm cấp nước tập trung đến lấy nước miễn phí khi có đề nghị của các địa phương…

Theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, từ nay đến hết tháng 5, hiện tượng ENSO có khả năng chuyển dần sang trạng thái trung tính với xác suất khoảng từ 80-90%. Đồng thời, dòng chảy trên sông Mekong về Đồng bằng sông Cửu Long tiếp tục giảm dần, xâm nhập mặn ở các cửa sông ở mức tương đương trung bình nhiều năm. Dự báo, giai đoạn từ tháng 3 đến tháng 4, khu vực Đồng bằng sông Cửu Long sẽ bước vào thời kỳ cao điểm xâm nhập mặn với ranh mặn 4g/lít xâm nhập vào đất liền sâu nhất từ 42-55km, thậm chí đến 70km tại các cửa sông Vàm Cỏ, Cái Lớn. 

Các địa phương vùng Đồng bằng sông Cửu Long cần theo dõi sát diễn biến dự báo ngắn hạn, dài hạn về thủy văn, nguồn nước, hạn hán, xâm nhập mặn; vận hành công trình thủy lợi tranh thủ lấy nước khi điều kiện cho phép nhằm tích trữ trong hệ thống kênh, rạch, hồ, ao bảo đảm đủ lượng nước ngọt sử dụng thời điểm xâm nhập mặn gia tăng và thời gian còn lại của mùa khô. 

Đồng thời cần hướng dẫn người dân thực hiện các giải pháp tưới tiên tiến, tiết kiệm nước cho lúa và cây trồng cạn; chủ động tích trữ nước, bảo đảm đáp ứng cung cấp đủ nhu cầu nước tối thiểu, nhất là với cây ăn quả, cây trồng có giá trị kinh tế cao; kiểm tra độ mặn trước khi bơm tưới, sử dụng nước tiết kiệm, hợp lý trong cao điểm hạn mặn.../.

Lê Trang