Theo Chi cục Bảo vệ Môi trường tỉnh Cà Mau, trong năm 2025, công tác bảo vệ môi trường trên địa bàn tỉnh tiếp tục được triển khai đồng bộ, tập trung vào thu gom, xử lý rác thải đô thị và xử lý các cơ sở gây ô nhiễm môi trường nghiêm trọng.
Tuy nhiên, kết quả thực hiện cho thấy một số chỉ tiêu vẫn chưa đạt yêu cầu đề ra. Cụ thể, tỷ lệ thu gom, xử lý rác thải đô thị và tại các khu, cụm công nghiệp ước đạt khoảng 90%. Mặc dù tỷ lệ này cơ bản đáp ứng nhu cầu thực tế và phù hợp với lộ trình chung đến năm 2025, song vẫn chưa đạt mức kỳ vọng cao hơn trong điều kiện khối lượng rác thải sinh hoạt phát sinh ngày càng tăng, trong khi hạ tầng xử lý chưa được bổ sung kịp thời.
Năm 2026, tỉnh Cà Mau đặt mục tiêu tỷ lệ chất thải rắn sinh hoạt đô thị được thu gom, xử lý theo quy định đạt 91%, với khu vực nông thôn là đạt 82%. Các xã, phường bố trí đủ các điểm tập kết và thu gom rác thải đáp ứng yêu cầu kỹ thuật về bảo vệ môi trường đạt 20%.
Phát triển hạ tầng xử lý chất thải rắn yêu cầu đặt ra cho cả khu vực đô thị và nông thôn
Để giải quyết bài toán hạ tầng xử lý chất thải tại khu vực đô thị, tỉnh đề ra nhiều nội dung quan trọng nhằm kết hợp đồng bộ, hiệu quả, có chiều sâu trong phát triển hạ tầng xử lý chất thải rắn nói chung đi cùng với phát triển hạ tầng thu gom, vận chuyển chất thải rắn; phát triển các điểm tập kết, đầu tư các trạm trung chuyển bên cạnh việc ưu tiên nguồn lực đất đai cho đầu tư, xử lý chất thải rắn.
Tại khu đô thị, thực hiện công tác chuẩn bị để thu hút các dự án đầu tư nhà máy xử lý chất thải rắn hiện đại: Giải phóng mặt bằng, đầu tư hạ tầng cầu, đường, cấp nước và hạ tầng điện phục vụ hoạt động nhà máy cũng như đảm bảo khả năng kết nối bán điện đối với các vị trí quy hoạch nhà máy điện rác. Phấn đấu trong năm 2026 khởi công 01 nhà máy xử lý chất thải rắn.
Cải tạo các bãi dự phòng phục vụ lưu chứa tạm thời chất thải rắn sinh hoạt trong trường hợp nhà máy xử lý rác thải bị sự cố kỹ thuật hoặc dừng vận hành để bảo trì. Bãi dự phòng ưu tiên bố trí tại các khu vực gần nhà máy xử lý rác thải, đảm bảo sức chứa tối thiểu 12 tháng. Thu hút các dự án đầu tư nhà máy xử lý chất thải rắn sinh hoạt hiện đại; từng bước chuyển đổi công nghệ xử lý chất thải rắn sinh hoạt tại các khu xử lý cũ sang công nghệ hiện đại.
Thực hiện đầu tư cầu, đường giao thông kết nối với khu xử lý chất thải nhằm đảm bảo công tác vận chuyển rác thông suốt. Quy hoạch các khu dân cư để đầu tư đồng bộ hệ thống giao thông kết nối với điểm tập kết chất thải rắn đảm bảo công tác thu gom, vận chuyển chất thải rắn, từng bước mở rộng mạng lưới thu gom rác trên địa bàn.
Quy hoạch vị trí các bãi đổ chất thải từ hoạt động xây dựng; bùn thải từ bể phốt, hầm cầu và bùn thải từ hệ thống thoát nước trên địa bàn tỉnh (không bao gồm bùn nạo vét từ kênh, mương và công trình thủy lợi).
Rà soát các tuyến giao thông hiện hữu để đấu nối, mở rộng, tạo điều kiện thuận lợi cho phương tiện thu gom chất thải rắn tiếp cận. Đầu tư phương tiện vận chuyển chất thải rắn phải đảm bảo tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật theo quy định về an toàn giao thông và bảo vệ môi trường.
Về phát triển các điểm tập kết, đầu tư các trạm trung chuyển: Rà soát, thống kê các điểm tập kết chất thải rắn hiện có và từng bước bố trí đầy đủ các điểm tập kết chất thải rắn sinh hoạt trên địa bàn cấp xã. UBND cấp xã lựa chọn vị trí phù hợp, quy hoạch các điểm tập kết chất thải rắn sinh hoạt, ưu tiên sử dụng đất do Nhà nước quản lý.
Điểm tập kết phải đáp ứng yêu cầu kỹ thuật về bảo vệ môi trường theo quy định. Đầu tư các điểm tập kết, trạm trung chuyển chất thải rắn sinh hoạt đảm bảo lưu chứa chất thải rắn sinh hoạt sau phân loại và kết nối đồng bộ với hệ thống thu gom, vận chuyển chất thải rắn tại địa phương.
Tại khu vực nông thôn: Lựa chọn mô hình xử lý phù hợp theo hướng dẫn của Bộ Nông nghiệp và Môi trường tại Công văn số 1760/BNNMT-MT cụ thể: Áp dụng mô hình xử lý phân tán tại hộ gia đình, cụm hộ gia đình hoặc xử lý tập trung cấp xã tại một địa điểm xử lý. Lồng ghép các mô hình xử lý theo Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới. Rà soát, đấu nối và nâng cấp đường giao thông nông thôn để thuận tiện cho phương tiện thu gom chất thải rắn có thể tiếp cận các khu vực dân cư.
Để kế hoạch được thực hiện có hiệu quả, UBND tỉnh giao các Sở: Nông nghiệp và Môi trường, Xây dựng, Tài chính, Khoa học và Công nghệ, Trung tâm Phát triển quỹ đất tỉnh; Ủy ban nhân dân các xã, phường chịu trách nhiệm triển khai thực hiện các công việc được giao; trong đó, các cơ quan được giao chủ trì phải chủ động, khẩn trương triển khai thực hiện; có văn bản phân công cụ thể, trong đó xác định rõ nhiệm vụ, rõ người thực hiện, lộ trình, thời gian hoàn thành nhiệm vụ theo Kế hoạch.
Cùng với đó, UBND tỉnh giao Sở Nông nghiệp và Môi trường theo dõi, đôn đốc; kịp thời tổng hợp, thông tin, báo cáo đảm bảo tiến độ thực hiện các nhiệm vụ được giao tại Kế hoạch này. Các cơ quan, đơn vị được giao thực hiện Kế hoạch phải bảo đảm đúng tiến độ, chất lượng, hiệu quả, tiết kiệm, tránh hình thức, lãng phí. Trong quá trình triển khai thực hiện, nếu có phát sinh khó khăn, vướng mắc, phản ánh kịp thời về Sở Nông nghiệp và Môi trường để tổng hợp, báo cáo, tham mưu đề xuất Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh xem xét, chỉ đạo.
Với những mục tiêu cụ thể trong phát triển hạ tầng xử lý chất thải cũng như các giải pháp phân loại, thu gom, xử lý rác thải đã được các ngành, các cấp triển khai thực hiện đồng bộ, tỉnh Cà Mau kỳ vọng sẽ giảm thiểu tối đa tình trạng ô nhiễm môi trường, bảo vệ môi trường sống an toàn cho người dân trong tỉnh cũng như tạo điều kiện để người dân có thể tự phát triển kinh tế từ chính chất thải thông qua các mô hình tái chế, kinh tế tuần hoàn.