Tại xã Tân Hưng, tỉnh Hưng Yên, mô hình sử dụng men vi sinh IMO để sản xuất phân bón hữu cơ từ rác thải sinh hoạt đang mang lại những chuyển biến tích cực cả về môi trường lẫn kinh tế. Thay vì đổ bỏ hoặc chôn lấp rác hữu cơ, người dân được hướng dẫn phân loại tại nguồn và ủ rác bằng men vi sinh IMO – một chế phẩm sinh học có khả năng thúc đẩy quá trình phân hủy tự nhiên.
Nhờ đó, rác thải nhanh chóng chuyển hóa thành phân bón hữu cơ giàu dinh dưỡng, an toàn cho cây trồng và đất đai. Mô hình giúp giảm đáng kể lượng rác phải xử lý tập trung, hạn chế mùi hôi, ruồi muỗi và nguy cơ ô nhiễm nguồn nước. Quan trọng hơn, nguồn phân bón tự sản xuất giúp nông dân tiết kiệm chi phí đầu vào, nâng cao hiệu quả canh tác và hướng đến sản xuất nông nghiệp sạch.
Việc ứng dụng men vi sinh IMO không chỉ là giải pháp kỹ thuật, mà còn là bước đi phù hợp trong xu thế phát triển kinh tế tuần hoàn, gắn bảo vệ môi trường với sinh kế bền vững cho người dân nông thôn. Thực hiện Đề án “Phụ nữ Hưng Yên thực hiện phân loại, xử lý rác thải sinh hoạt tại hộ gia đình, góp phần bảo vệ môi trường, xây dựng nông thôn mới nâng cao, nông thôn mới kiểu mẫu giai đoạn 2023 - 2026”, sau gần 3 năm triển khai, qua khảo sát, đánh giá của các đơn vị chuyên môn, lượng rác hữu cơ thải ra môi trường tại xã giảm khoảng 50%.
Bên cạnh đó, công tác thu gom, vận chuyển rác thải sinh hoạt được giảm tải, cảnh quan nông thôn ngày càng sạch đẹp, hạn chế tình trạng rác thải tồn đọng, gây ô nhiễm môi trường; ý thức của người dân trong việc phân loại, xử lý rác thải sinh hoạt tại hộ gia đình từng bước được nâng cao; rác hữu cơ sau phân loại được xử lý bằng men vi sinh IMO, ủ thành phân bón hữu cơ phục vụ sản xuất nông nghiệp, từng bước thay thế phân bón hóa học.
Người dân được hướng dẫn cách sử dụng men vi sinh IMO để ủ thành phân bón hữu cơ. (Ảnh: HLHPNVN).
Nhờ đó, cây trồng sinh trưởng, phát triển tốt, đất canh tác được cải tạo, hệ vi sinh vật có lợi được tăng cường, góp phần giảm chi phí sản xuất và nâng cao hiệu quả kinh tế cho người dân. Với kỹ thuật dễ làm, tận dụng được các nguyên liệu có sẵn, dễ tìm kiếm và chi phí thấp, men vi sinh IMO được ứng dụng vào nhiều lĩnh vực trong cuộc sống hằng ngày như: Ủ phân, ủ rác, khử mùi giảm ô nhiễm môi trường, dùng làm chất tẩy rửa, thuốc trừ sâu sinh học...
Để mô hình xử lý rác thải hữu cơ bằng chế phẩm men vi sinh IMO đạt hiệu quả, hằng năm, xã phối hợp với đơn vị chuyên môn tổ chức các lớp tập huấn về phân loại, xử lý rác hữu cơ tại hộ gia đình, hướng dẫn người dân dùng men vi sinh IMO xử lý rác hữu cơ, cách sản xuất men vi sinh IMO, nhân vi sinh IMO...
Ngoài được hướng dẫn cụ thể cách thức phân loại, xử lý rác thải, người tham gia tập huấn còn được cung cấp các tài liệu cần thiết, được hỗ trợ chế phẩm, hướng dẫn tự tạo chế phẩm xử lý rác hữu cơ bằng nguyên liệu sẵn có ngay tại địa phương. Hiện nay, toàn xã có hơn 2,1 nghìn hộ gia đình thực hiện phân loại, xử lý rác thải hữu cơ bằng men vi sinh IMO. Theo chia sẻ của người dân thôn Thống Nhất, cũng là một trong những cán bộ, hội viên Hội Liên hiệp Phụ nữ xã đi đầu trong việc phân loại rác hữu cơ, xử lý bằng chế phẩm IMO để làm phân bón cho cây trồng cho biết, sau khi được tập huấn, toàn bộ rác hữu cơ tại khu chợ được chị thu gom để làm phân bón cho vườn trồng cây ăn quả, thay thế hoàn toàn việc mua phân bón trước đây.
Việc phân loại và xử lý rác hữu cơ bằng chế phẩm IMO không quá phức tạp, lại tận dụng được nguồn nguyên liệu sẵn có. Hằng ngày, người dân thu gom rau, củ, quả bị hỏng, sau đó sử dụng men vi sinh IMO để ngâm ủ để tạo ra nguồn phân bón chất lượng, đủ phục vụ cho sản xuất rau màu, cây ăn quả. Nhờ sử dụng phân bón hữu cơ, vườn cây phát triển tốt, đất tơi xốp hơn, chi phí sản xuất giảm rõ rệt. Nhằm bảo vệ môi trường, góp phần nâng cao nhận thức và hành động của người dân trong việc phân loại rác thải sinh hoạt, người dân thôn Minh Khai đã vận động hội viên tích cực tham gia các nhóm, tổ để thực hiện phân loại rác thải tại hộ gia đình, kỹ thuật sản xuất và cách sử dụng men vi sinh IMO để xử lý rác hữu cơ đã được phân loại.
Các hội viên trong chi hội tổ chức làm men IMO khô và IMO nước để cung cấp cho các hộ dân trong thôn và hướng dẫn họ cách làm men IMO, cách phân loại rác thải, cách ngâm ủ, xử lý rác hữu cơ bằng men IMO thành phân bón cho cây trồng. Theo chị Huệ: Việc phân loại rác tại nguồn và xử lý rác hữu cơ bằng men vi sinh IMO không chỉ giúp giảm lượng rác thải sinh hoạt ra môi trường, mà còn tận dụng được nguồn phân bón an toàn cho cây trồng.
Hội viên phụ nữ ủ rác hữu cơ bằng men vi sinh IMO. (Ảnh minh hoạ: PT).
Khi được hướng dẫn cụ thể, chị em phụ nữ và người dân đều hưởng ứng, dần hình thành thói quen phân loại rác ngay tại gia đình. Hy vọng rằng, mô hình này sẽ tiếp tục được nhân rộng, góp phần giữ gìn môi trường sống xanh - sạch - đẹp cho khu dân cư. Lãnh đạo Hội Liên hiệp Phụ nữ xã Tân Hưng cho biết, thời gian tới, Hội tiếp tục đẩy mạnh công tác tuyên truyền đến hội viên tham gia thu gom, phân loại và ủ rác hữu cơ, vận động người dân đổ rác thải đúng nơi quy định, phân loại xử lý rác thải tại hộ gia đình, thu gom bao bì thuốc bảo vệ thực vật ngoài đồng ruộng...
Đồng thời, tập trung triển khai nhân rộng mô hình và thực hiện đồng bộ các giải pháp xử lý nước thải sinh hoạt theo quy mô thôn, xóm. Từ đó, góp phần nâng cao ý thức bảo vệ môi trường của người dân và giúp cho diện mạo quê hương thêm sạch đẹp.
Hiện nay Hội liên hiệp Phụ nữ xã Tân Hưng (Hưng Yên) đẩy mạnh ứng dụng men vi sinh IMO để sản xuất phân bón hữu cơ từ rác thải là mô hình mang nhiều ý nghĩa thực tiễn. Đây không chỉ là giải pháp xử lý rác hiệu quả, giảm áp lực cho hệ thống thu gom và chôn lấp, mà còn góp phần xây dựng thói quen phân loại rác, nâng cao ý thức bảo vệ môi trường trong cộng đồng.
Từ những phế thải tưởng chừng vô giá trị, người dân đã tạo ra nguồn phân bón hữu cơ phục vụ sản xuất nông nghiệp an toàn, giảm phụ thuộc vào phân hóa học và hướng tới nền nông nghiệp xanh. Mô hình này cho thấy khi được tuyên truyền và hướng dẫn cụ thể, rác thải hoàn toàn có thể trở thành tài nguyên.
Trong bối cảnh yêu cầu phát triển bền vững ngày càng đặt ra cấp thiết, cách làm ở Tân Hưng là kinh nghiệm đáng nhân rộng, góp phần hiện thực hóa mục tiêu kinh tế tuần hoàn, bảo vệ môi trường và nâng cao chất lượng sống ở khu vực nông thôn.
Thu Trang