Siết chặt quản lý, bảo vệ đa dạng sinh học và nguồn lợi thủy sản

Trước áp lực khai thác ngày càng gia tăng, các ngành chức năng trên địa bàn Gia Lai tăng cường công tác kiểm tra, giám sát hoạt động đánh bắt, đặc biệt là các hành vi khai thác tận diệt, trái quy định. Song song với đó, địa phương đẩy mạnh tuyên truyền, nâng cao nhận thức của người dân về vai trò của bảo tồn hệ sinh thái và khai thác tài nguyên hợp lý.

Nhiều khu vực có giá trị sinh học cao được khoanh vùng bảo vệ, kết hợp với các hoạt động phục hồi môi trường sống tự nhiên. Việc phối hợp giữa chính quyền, lực lượng kiểm lâm và cộng đồng dân cư được xem là yếu tố quan trọng giúp nâng cao hiệu quả quản lý, góp phần duy trì cân bằng sinh thái và phát triển kinh tế bền vững trong dài hạn.

Bên cạnh đó, nhằm triển khai hiệu quả công tác bảo tồn, UBND tỉnh Gia Lai vừa ban hành Văn bản số 6676/UBND-NNMT về việc tăng cường quản lý nhà nước trong công tác bảo vệ đa dạng sinh học, nguồn lợi thủy sản trên địa bàn tỉnh. Theo UBND tỉnh, thời gian qua, việc triển khai Kế hoạch số 628/KH-BCA-BNN&MT của Bộ Công an, Bộ Nông nghiệp và Môi trường về phối hợp tuyên truyền, đấu tranh, xử lý các hành vi vi phạm pháp luật liên quan đến bảo vệ động vật hoang dã, nguồn lợi thủy sản đã đạt một số kết quả tích cực.

Các lực lượng chức năng đã phát hiện, khởi tố 02 vụ với 02 bị can về tội vi phạm quy định bảo vệ động vật nguy cấp, quý, hiếm; xử lý hành chính 16 vụ với 19 đối tượng, tổng số tiền phạt 57,25 triệu đồng. Tuy nhiên, UBND tỉnh nhận định việc triển khai ở một số địa phương còn chưa đồng bộ; công tác kiểm tra, xử lý vi phạm chưa tương xứng với tình hình thực tế.

Hoạt động săn bắt, nuôi nhốt, mua bán động vật hoang dã; vi phạm quy định về bảo vệ nguồn lợi thủy sản vẫn diễn biến phức tạp. Trên không gian mạng còn tồn tại nhiều hội, nhóm liên quan đến mua bán, nuôi nhốt, săn bắt động vật hoang dã. Bên cạnh đó, hoạt động phóng sinh không đúng cách, thả loài ngoại lai, mua chim bẫy để phóng sinh tiềm ẩn nguy cơ tái diễn, nhất là trong các dịp lễ Phật giáo.

Cồn Chim (nằm giữa đầm Thị Nại) là khu bảo tồn sinh thái trọng điểm của Gia Lai. (Ảnh: DN). 

Trước tình hình trên, UBND tỉnh yêu cầu các sở, ban, ngành, Công an tỉnh, Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh, Chi cục Hải quan khu vực XIV, các cơ quan thông tấn báo chí và UBND các xã, phường chủ động nhận diện những tồn tại, hạn chế, nguyên nhân để có biện pháp khắc phục; tiếp tục thực hiện hiệu quả Kế hoạch số 117/KH-UBND ngày 04/11/2025 của UBND tỉnh Gia Lai. UBND tỉnh yêu cầu đẩy mạnh truyền thông với các thông điệp: “Không săn bắt - Không tiêu thụ - Bảo vệ động vật hoang dã, chim di cư, bảo vệ nguồn lợi thủy sản” và “Phóng sinh theo tinh thần Phật giáo gắn với bảo vệ đa dạng sinh học và trách nhiệm xã hội”.

Công tác tuyên truyền cần được thực hiện bằng nhiều hình thức, từ tuyên truyền trực tiếp tại cộng đồng, chợ, trường học, cơ sở tâm linh đến hệ thống loa truyền thanh, pano, áp phích, phương tiện thông tin đại chúng và không gian mạng. Đối với UBND các xã, phường, UBND tỉnh yêu cầu rà soát, thống kê các cơ sở kinh doanh có hoạt động liên quan đến động vật hoang dã, đánh bắt tận diệt nguồn lợi thủy sản; tổ chức ký cam kết chấp hành pháp luật, không mua bán, kinh doanh, tiêu thụ trái quy định.

Các địa phương phải phối hợp với lực lượng chức năng kiểm tra, xử lý vi phạm; xóa bỏ các tụ điểm, đường dây, điểm nóng về buôn bán động vật hoang dã, săn bắt chim di cư, sử dụng hóa chất cấm, xung điện, vật liệu nổ, ngư cụ hủy diệt để khai thác thủy sản.

UBND tỉnh nhấn mạnh Chủ tịch UBND các xã, phường chịu trách nhiệm trước Chủ tịch UBND tỉnh nếu để tái diễn tình trạng bắt, tận diệt động vật hoang dã, chim di cư, nguồn lợi thủy sản hoặc phóng sinh sai cách, thả loài ngoại lai gây tác hại đến hệ sinh thái mà không chủ động phát hiện, xử lý. Giao Sở Nông nghiệp và Môi trường phối hợp phát động phong trào quần chúng tham gia tố giác, ngăn chặn vi phạm; phối hợp với Giáo hội Phật giáo tỉnh tuyên truyền không phóng sinh động vật hoang dã, động vật ngoại lai trái pháp luật.

Đồng thời, chủ trì phối hợp với Công an tỉnh và các địa phương rà soát, lập danh sách đối tượng, địa bàn trọng điểm, điểm nóng về vi phạm pháp luật trong lĩnh vực này; tăng cường tuần tra, kiểm tra, truy quét, xử lý nghiêm các hành vi vi phạm. Giao Công an tỉnh tham mưu UBND tỉnh triển khai Kế hoạch số 117/KH-UBND trong năm 2026 và những năm tiếp theo; tiếp tục phát huy vai trò Ban Chỉ đạo, Tổ công tác liên ngành trong kiểm tra, xử lý vi phạm.

Công tác quản lý, bảo vệ các loài động vật hoang dã, quý hiếm được Gia Lai đẩy mạnh thực hiện. (Ảnh: VQG Kon Ka Kinh). 

Công an tỉnh cũng được giao rà soát các đối tượng, hội nhóm lợi dụng không gian mạng để mua bán, săn bắt, bẫy, đánh bắt, tận diệt nguồn lợi thủy sản và động vật hoang dã; kịp thời tiếp nhận, xử lý tin báo từ cơ sở thờ tự Phật giáo và người dân qua các đường dây nóng. Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh chỉ đạo lực lượng Bộ đội Biên phòng tăng cường tuần tra tại khu vực biên giới, đường mòn, lối mở, trên bộ và trên biển nhằm phát hiện, ngăn chặn việc vận chuyển, săn bắt động vật hoang dã trái pháp luật; kiểm soát tàu cá, tàu nước ngoài, góp phần thực hiện các quy định về chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU). Yêu cầu Chi cục Hải quan khu vực XIV kịp thời cung cấp thông tin về hoạt động xuất nhập khẩu hàng hóa là động vật hoang dã nguy cấp thuộc các Phụ lục CITES khi có vi phạm;

Đồng thời phối hợp kiểm tra, kiểm soát, đấu tranh với hành vi buôn lậu, vận chuyển trái phép động vật hoang dã, sản phẩm động vật hoang dã, chim hoang dã, chim di cư và nguồn lợi thủy sản qua biên giới. UBND tỉnh giao Công an tỉnh chủ trì, phối hợp với Sở Nông nghiệp và Môi trường cùng các cơ quan, đơn vị, địa phương liên quan tổng hợp, báo cáo tình hình triển khai thực hiện định kỳ trước ngày 28 hằng tháng;

Song song đó kịp thời thông tin các khó khăn, vướng mắc, bất cập về Bộ Công an và Bộ Nông nghiệp và Môi trường để theo dõi, chỉ đạo. Với những giải pháp đang được triển khai, việc siết chặt quản lý, bảo vệ đa dạng sinh học và nguồn lợi thủy sản là nhiệm vụ có ý nghĩa quan trọng trong bối cảnh tài nguyên thiên nhiên trên địa bà Gia Lai đang chịu nhiều tác động tiêu cực.

Những giải pháp đó không chỉ ngăn chặn tình trạng khai thác trái phép mà còn hướng đến phục hồi và bảo tồn lâu dài hệ sinh thái tự nhiên. Sự vào cuộc đồng bộ của các cấp, ngành cùng với ý thức của cộng đồng sẽ là nền tảng quan trọng để địa phương vừa bảo vệ môi trường sinh thái, vừa đảm bảo sinh kế bền vững cho người dân.

Thế Bảo