Thời gian qua, nhiều khu vực phía Nam của thành phố như Nam Phước, Thu Bồn, Duy Nghĩa, Hội An Tây… rơi vào tình trạng rác thải tồn đọng kéo dài tại các điểm tập kết tạm. Nguyên nhân chủ yếu xuất phát từ việc một số nhà máy xử lý rác ngừng hoạt động hoặc quá tải. Nhà máy xử lý rác Bắc Quảng Nam dừng tiếp nhận từ tháng 9/2025 do vi phạm quy định môi trường; trong khi Nhà máy xử lý rác Hội An cũng tạm dừng từ cuối năm 2025 vì quá tải.
Tại huyện Duy Xuyên (cũ), lượng rác tồn đọng đã lên tới hàng nghìn tấn, trong đó xã Nam Phước hơn 700 tấn, Thu Bồn khoảng 650 tấn, Duy Nghĩa hơn 500 tấn. Các điểm tập kết gần như đã chạm ngưỡng lưu chứa, nguy cơ quá tải hiện hữu. Tại phường Hội An Tây, toàn bộ rác sinh hoạt từ nhiều khu vực phải đưa về bãi Cẩm Hà để tập kết tạm, với khối lượng khoảng 120 tấn/ngày.
Việc các bãi rác quá tải trong tiếp nhận rác đòi hỏi Đà Nẵng cần triển khai đồng bộ các giải pháp (Ảnh minh họa: TC).
Trước tình hình trên, lãnh đạo thành phố Đà Nẵng yêu cầu các nhà máy rác trên địa bàn sớm đẩy nhanh tiến độ xây dựng để đưa vào vận hành, giảm áp lực cho việc thu gom rác thải trên địa bàn sau buổi kiểm tra thực tế công tác xử lý chất thải rắn sinh hoạt.
Đối với dự án nhà máy đốt chất thải rắn phát điện tại Khánh Sơn công suất 650 tấn/ngày (thuộc khu liên hợp xử lý chất thải rắn tại Khánh Sơn), lãnh đạo thành phố yêu cầu Công ty CP Môi trường Việt Nam khẩn trương đẩy nhanh tiến độ các thủ tục còn lại và tiến độ xây dựng nhà máy để vận hành vào tháng 1/2027.
Về dự án nhà máy xử lý chất thải rắn sinh hoạt công suất 1.000 tấn/ngày (thuộc khu liên hợp xử lý chất thải rắn tại Khánh Sơn) theo hình thức đối tác công tư PPP, lãnh đạo thành phố giao Sở Tài chính rà soát kế hoạch, tiến độ, nội dung các hạng mục công việc triển khai đầu tư dự án đã được UBND thành phố thống nhất để báo cáo, đề xuất thành phố điều chỉnh (nếu có) phù hợp với quy định.
Ngoài ra, giao Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng các công trình dân dụng, công nghiệp và hạ tầng kỹ thuật tập trung nguồn lực, khẩn trương đẩy nhanh thực hiện các bước tiếp theo của dự án và báo cáo khó khăn, vướng mắc, đề xuất phương án để đảm bảo tiến độ triển khai chuẩn bị đầu tư.
Đối với nhà máy xử lý chất thải rắn sinh hoạt tại phường Hội An Tây công suất 120 tấn/ngày, lãnh đạo UBND thành phố đề nghị chủ đầu tư (Công ty Cổ phần 579) tổng hợp hồ sơ, thủ tục liên quan đến việc điều chỉnh công nghệ xử lý rác thải của dự án để gửi ngay cho Sở Khoa học và Công nghệ xem xét. Đồng thời giao Sở Khoa học và Công nghệ khẩn trương thành lập Hội đồng thẩm định với các chuyên gia, đơn vị liên quan để đánh giá, có ý kiến thẩm định về công nghệ điều chỉnh của nhà mát.
Hội đồng cần lưu ý báo cáo đánh giá phải rõ ràng, chi tiết, đề xuất sự phù hợp của công nghệ làm cơ sở xem xét, triển khai các thủ tục tiếp theo. Lãnh đạo thành phố đồng ý chủ trương cho phép vận hành thử để bổ sung hồ sơ đối chứng cho Hội đồng thẩm định của Sở Khoa học và Công nghệ, chủ đầu tư xây dựng phương án vận hành thử, mời chuyên gia và lãnh đạo địa phương giám sát, đánh giá.
Thành phố Đà Nẵng yêu cầu các đơn vị đẩy nhanh tiến độ xây dựng, vận hành nhà máy xử lý rác thải, đảm bảo cho công tác thu gom, xử lý được triển khai đồng bộ.
Với dự án nhà máy xử lý chất thải rắn sinh hoạt Bắc Quảng Nam, UBND thành phố giao UBND xã Đại Lộc thực hiện điều chỉnh cục bộ quy hoạch chi tiết 1/500, thực hiện các thủ tục liên quan công tác thu hồi đất, cho thuê đất và hoàn thành trước ngày 30/4.
Về công tác thu gom rác thải tại các xã Duy Nghĩa, Duy Xuyên, Nam Phước và Thu Bồn, lãnh đạo thành phố thống nhất chủ trương tiếp tục phương án thu gom, vận chuyển rác thải ở các xã đến xử lý tại khu xử lý Tam Nghĩa đến khi nhà máy xử lý chất thải rắn sinh hoạt Bắc Quảng Nam đảm bảo điều kiện hoạt động.
Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường Đà Nẵng, để giải quyết căn cơ bài toán rác thải, cần triển khai đồng bộ nhiều nhóm giải pháp. Bên cạnh việc đầu tư mở rộng các khu xử lý và nâng cao năng lực thu gom, vận chuyển, bài toán rác thải cần được giải bằng hàng loạt nhóm nhiệm vụ từ chính sách đến hạ tầng, kêu gọi sự tham gia của cộng đồng.
Trước hết, thành phố tập trung hoàn thiện hệ thống chính sách theo hướng xây dựng định mức kinh tế kỹ thuật, đơn giá, cơ chế đấu thầu hoặc đặt hàng cung cấp dịch vụ thống nhất trên toàn địa bàn. Đồng thời phân cấp rõ trách nhiệm của từng cấp chính quyền và đơn vị dịch vụ trong toàn bộ chuỗi quản lý chất thải.
Cùng với đó, ưu tiên đầu tư và hiện đại hóa hạ tầng xử lý rác, nhất là dự án ứng dụng công nghệ thu hồi năng lượng với quy mô lớn (650 tấn/ngày, 1.000 tấn/ngày, 800 tấn/ngày) và ô chôn lấp mới nhằm bảo đảm năng lực tiếp nhận và xử lý rác ổn định, liên tục.
Việc ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý, giám sát, điều phối thu gom, trung chuyển và xử lý cũng được đẩy mạnh, gắn với kênh phản ánh của người dân và hệ thống thu phí dịch vụ minh bạch. Thành phố cũng định hướng đa dạng hóa nguồn lực đầu tư thông qua cơ chế ưu đãi, khuyến khích khu vực tư nhân tham gia bằng hình thức đối tác công tư PPP, xã hội hóa, giảm áp lực ngân sách./.
Hà Thu