Lào Cai chú trọng kiểm soát môi trường tại các vùng nuôi trồng thủy sản

Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường Lào Cai, tiếp tục khai thác hiệu quả lợi thế về điều kiện tự nhiên năm 2025, lĩnh vực thủy sản của tỉnh tiếp tục duy trì đà tăng trưởng ổn định, nhiều chỉ tiêu chủ yếu đạt và vượt kế hoạch đề ra, góp phần đa dạng hóa sinh kế, nâng cao thu nhập cho người dân khu vực nông thôn, vùng hồ và ven sông.

Trong đó, tổng diện tích mặt nước nuôi thủy sản trên địa bàn toàn tỉnh đạt hơn 4.910 ha. Nuôi cá lồng tiếp tục phát triển với 2.872 lồng nuôi, đạt 100,7% kế hoạch. Tổng sản lượng thủy sản năm 2025 đạt 28.035 tấn, đạt 100,12% kế hoạch, tăng 12,31% so với cùng kỳ năm 2024. Hoạt động sản xuất, cung ứng giống thủy sản được quan tâm, đáp ứng kịp thời nhu cầu nuôi của người dân. một phần cung ứng cho các địa phương lân cận.

Cùng với phát triển sản xuất, công tác bảo vệ và tái tạo nguồn lợi thủy sản tiếp tục được tăng cường. Ngành nông nghiệp đã phối hợp với các đơn vị, địa phương tổ chức thả cá giống tái tạo nguồn lợi tại hồ Thác Bà, sông Hồng và một số thủy vực trọng điểm, góp phần phục hồi hệ sinh thái thủy sinh, phát triển nghề cá theo hướng bền vững. Bên cạnh đó, công tác quản lý nuôi thủy sản, kiểm soát dịch bệnh, kiểm dịch giống và bảo đảm an toàn thực phẩm được triển khai đồng bộ. 

Các địa phương khai thác hiệu quả lợi thế về điều kiện tự nhiên, phát triển nuôi trồng thủy sản. 

Tuy nhiên, phát triển thủy sản của tỉnh cũng đang đối mặt với một số vấn đề về môi trường, dịch bệnh, như nguồn nước ngày càng suy giảm về lưu lượng, chất lượng; ảnh hưởng của nước thải sinh hoạt, sản xuất nông nghiệp, dẫn đến động vật thủy sản thường xuyên bị nhiễm bệnh. Những năm gần đây, do ảnh hưởng của môi trường nước, trên địa bàn tỉnh xảy ra một số bệnh ở thủy sản, như hoại tử cơ quan tạo máu, hoại tử tuyến tụy, nấm, nhiễm khuẩn, ký sinh trùng, gây chết rải rác, chết nhiều ở mức độ nặng ở tất cả giai đoạn cá giống và cá thương phẩm trong suốt quá trình nuôi.

Trước tình hình trên, UBND tỉnh vừa ban hành Kế hoạch quan trắc, cảnh báo môi trường nuôi trồng thủy sản năm 2026 và giai đoạn 2026 - 2030 trên địa bàn tỉnh, nhằm chủ động theo dõi, kiểm soát môi trường tại các vùng nuôi trọng điểm, bảo đảm phát triển thủy sản hiệu quả và bền vững.

Theo Kế hoạch, các vùng quan trắc được lựa chọn là những khu vực nuôi trồng thủy sản tập trung, quy mô lớn, có chung nguồn nước cấp, được xác định theo địa giới hành chính, có vai trò quan trọng đối với sản xuất thủy sản của địa phương. Ưu tiên lựa chọn các vùng nuôi thường xảy ra dịch bệnh, có nguy cơ ô nhiễm môi trường cao hoặc chịu tác động từ hoạt động sản xuất, sinh hoạt, xả thải trong khu vực, nhằm kịp thời theo dõi, đánh giá và đưa ra cảnh báo sớm cho người nuôi.

Công tác quan trắc môi trường tại các vùng nuôi trồng thủy sản được tỉnh đẩy mạnh triển khai. 

Cụ thể, đối với nuôi cá truyền thống, quan trắc được thực hiện tại 3 vùng gồm 2 vùng nuôi cá lồng tập trung trên hồ Thác Bà và 1 vùng nuôi quy mô lớn tại xã Bảo Thắng. Đối với nuôi cá nước lạnh, thực hiện quan trắc tại 1 - 2 vùng nuôi quy mô lớn tại xã Ngũ Chỉ Sơn, phường Sa Pa. 

Đối tượng quan trắc bao gồm thủy sản nước lạnh (cá tầm, cá hồi) và các đối tượng nuôi cá truyền thống. Các thông số được theo dõi gồm thông số môi trường nước (nhiệt độ, pH, độ kiềm, NO₂, NH₄⁺, NH₃, COD, BOD, TSS, H₂S), thông số ô nhiễm (kim loại nặng Cd, Hg, Pb; dư lượng thuốc bảo vệ thực vật) và thông số dịch bệnh (vi khuẩn, virus, nấm, ký sinh trùng).

Quan trắc định kỳ hằng tháng áp dụng cho các thông số môi trường nước và tác nhân gây bệnh, phục vụ xây dựng cơ cấu giống, thời vụ nuôi hằng năm. Quan trắc định kỳ 03 lần/năm đối với kim loại nặng và dư lượng thuốc bảo vệ thực vật nhằm đánh giá nguy cơ ô nhiễm tích lũy. Quan trắc đột xuất được tiến hành khi thời tiết, môi trường diễn biến bất thường hoặc khi xuất hiện dấu hiệu dịch bệnh, ô nhiễm. Thời điểm lấy mẫu được quy định cụ thể: buổi sáng từ 05 giờ đến 07 giờ để đánh giá chất lượng môi trường nền sau một đêm, và khoảng 14 giờ để theo dõi biến động dưới tác động của nhiệt độ và ánh sáng mặt trời.

Sở Nông nghiệp và Môi trường được giao chủ trì, phối hợp với các sở, ngành và địa phương triển khai thực hiện Kế hoạch; thông báo kịp thời kết quả quan trắc và thông tin cảnh báo đến người nuôi. Sở Tài chính chủ trì thẩm định kinh phí quan trắc hằng năm. Sở Khoa học và Công nghệ phối hợp đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ, chuyển đổi số trong quan trắc và cảnh báo môi trường. Ủy ban nhân dân các xã, phường chịu trách nhiệm theo dõi, giám sát tại địa bàn và báo cáo kịp thời các diễn biến bất lợi về môi trường nước.

Các cơ sở nuôi thủy sản có trách nhiệm chủ động theo dõi, giám sát thường xuyên chất lượng môi trường nước tại cơ sở; ghi chép, lưu trữ đầy đủ số liệu quan trắc và kịp thời thông báo cho cơ quan chức năng khi phát hiện môi trường nuôi có diễn biến bất lợi./.

Lê Thanh